Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Кекірткелер түрі
Species of lizard
Ніл мониторы (Varanus niloticus) – мониторлар тұқымдасының (Varanidae) ірі өкілі, Сахарадан оңтүстік Африканың көп бөлігінде, әсіресе құрғақ аймақтарда, сондай-ақ Шығыс Африкадағы Нил өзені мен оның салалары бойында таралған. Сонымен қатар, Солтүстік Америкада жаңадан келген, инвазивті популяциялар бар. Батыс Африканың орманды далаларында кездесетін популяция кейде жеке түр ретінде – Батыс Африка Нил мониторы (V. stellatus) деп танылады. Ол Комодо бақасы, Азия су мониторы немесе крокодил мониторы сияқты ірі туыстарына қарағанда кішкентай болғанымен, әлемдегі ең үлкен кекірткелердің бірі болып саналады, тіпті Австралияның перентисінен де ірілеу болуы мүмкін. Оның басқа да көп қолданылатын атаулары: африкалық ұсақ дәнмен қоректенетін кекіртке, сондай-ақ игуана және одан туындаған гуана, су легуаны немесе өзен легуаны (легуан, легуан және ликкэваан Оңтүстік Африка ағылшын тілінде монитор кекірткесін білдіреді және бір-бірін алмастыра қолданылады). Нил мониторларының жабайы популяциясы (қашып кеткен немесе уақытында босатылған үй жануарларынан тараған) Оңтүстік Флориданың бірнеше аймағында бекініп қалған. Заңсыз босатылған жануарлардан басқа, Флоридадағы аса қауіпті дауыл маусымдарында көптеген бауырымен жорғалаушылар орамдарының зақымдануы немесе кездейсоқ ашылуы салдарынан қашып кетуі мүмкін. Флоридада жартылай тропикалық және тропикалық климат болғандықтан, көптеген бауырымен жорғалаушылар сыртта ұсталады, ал нашар қорғалған орамдар жаман дауыл кезінде зақымдануы ықтимал. Нил мониторларымен қатар, Флорида агамдардың, аргентиналық қара-ақ тегустардың, бірмалық питонның, жасыл игуаналардың, Мадагаскардың алып күндізгі гекондарының, пантера және бүркеніш хамелеондарының жабайы популяцияларымен де танымал. Осы түрлердің көпшілігі дауыл кезінде қашып кеткендердің ұрпақтары деп саналады.
The Nile monitor (Varanus niloticus) is a large member of the monitor family (Varanidae) found throughout most of Sub Saharan Africa, particularly in drier regions, and along the Nile River and its tributaries in East Africa. Additionally, there are modern, invasive populations in North America. The population found in West African forests and savannahs is sometimes recognized as a separate species, the West African Nile monitor (V. stellatus). While it is dwarfed by its larger relatives, such as the Komodo dragon, the Asian water monitor or the crocodile monitor, it is still one of the largest lizards in the world, reaching (and even surpassing) Australia’s perentie in size. Other common names include the African small grain lizard, as well as iguana and various forms derived from it, such as guana, water leguaan or river leguaan (leguan, leguaan, and likkewaan mean monitor lizard in South African English, and can be used interchangeably). A feral population of Nile monitors (descended from escaped or intentionally released pets) has become established in several locations in South Florida. In addition to any illegally released animals, it is speculated that during particularly intense hurricane seasons in Florida, many reptiles potentially escape when their enclosures are damaged or inadvertently unlocked; as Florida has a semi tropical to tropical climate, many reptiles are housed outdoors, and poorly secured enclosures may become damaged during bad storms. Along with Nile monitors, Florida is infamous for its feral populations of agamas, Argentine black and white tegus, Burmese pythons, green iguanas, Madagascar giant day geckos, and panther and veiled chameleons, among others. Many of these species are thought to be descendants of hurricane escapees.
Таксономия
Нил бауыршақтарының түрлері ежелгі заманда африкалықтарға жақсы таныс болған. Мысалы, олар көбінесе ауланған, мүмкін, тағам ретінде, кем дегенде мың жыл бұрын Дженне Дженно мәдениетінде. Нил бауыршағына Карл Линней екі рет ғылыми атау берген: алғаш рет 1758 жылы «Жаңа табиғат жүйесінің» 10-шы басылымында «Lacerta monitor» деп, зоологиялық номенклатураның бастапқы нүктесі ретінде. Ол оны 1766 жылы қайтадан Lacerta nilotica деп сипаттады. Ескірек болғанына қарамастан, 1758 жылы ұсынылған атау жарамсыз, өйткені ол ICZN пікірі 540 бойынша қабылданбады, ал 1766 жылғы атау жарамды деп танылды. Varanus туысын 1820 жылы Бласиус Меррем ашты. Алты жылдан кейін Леопольд Фитцингер Нил бауыршағын осы туысқа Varanus niloticus деп көшірді, бұл түрдің қазіргі таңда қабылданған ғылыми атауы. Бұл 1997 жылға дейін стандартты қабылданған тәсіл болды, содан кейін түс және морфологияға негізделген таксономиялық шолу безендірілген бауыршақтың ерекше екенін көрсетті және оны Батыс және Орталық Африканың жаңбырлы ормандарынан жеке түр ретінде қайта растады. 2016 жылы, негізінен генетикаға негізделген зерттеу басқа нәтижеге келді. Олар Батыс Африка ормандары мен оған жақын саванналардағы бауыршақтардың ерекше екенін және оларды жеке түр ретінде тануға лайық екенін анықтады: Батыс Африка Нил бауыршағы (V. stellatus). Олардың ұзындығы шамамен , ал ең ірісінің ұзындығы , орташа өлшемді нұсқасында мұрыннан құйрыққа дейінгі ұзындығы шамамен болады. Өзгерістер жасқа немесе қоршаған орта жағдайларына байланысты болуы мүмкін. Өте ірі нұсқалары шамамен , бірақ бұл түрдің салмағы орташа есеппен массивті тас бауыршақтан аздап жеңіл. Олардың денелері бұлшық еттері дамыған, аяқтары күшті, ал жақтары қуатты. Жастардың тістері өткір және сүйір, ал ересектерде тісті болады. Олар сонымен қатар өрмелеуге, қазуға, қорғануға немесе жемтіктерін жыртуға қолданылатын өткір тырнақтарына ие. Барлық бауыршақтар сияқты, олардың да жоғары дамыған иіс сезу қабілеті бар, тілдері екіге бөлінген. Нил бауыршағының терісі өте әдемі, бірақ өзгермелі, жоғары жағы сұрғылт қоңыр, құйрығында жасыл жолақтар, ал арқасында қара нүктесі бар үлкен, жасыл түсті розетка тәрізді дақтар бар. Мойны мен ішкі жағы сарыдан кремовый сарыға дейін, көбінесе әлсіз жолақтармен. кішкентай бауырымен жорғалаушылар (мысалы, тасбақалар, жыландар, кесірткелер және жас крокодилдер), құстар, кеміргіштер, басқа да кішкентай сүтқоректілер (үй жануарлары мен жас антилопалар [Raphicerus]), жұмыртқалар (крокодилдердікі, агамдардікі, басқа бауыршақтардікі және құстардікі), Олар Африканың шөлді аймақтарында (әсіресе Сахара, Калахари және Африка мүйізінің көп бөлігінде) табылмайды, бірақ өзендер маңында гүлденеді.
Members of the Nile monitor species group were already well known to Africans in ancient times. For example, they were commonly caught, likely as food, in the Djenné Djenno culture at least a millennium ago. The Nile monitor twice was given a scientific name by Carl Linnaeus: First as Lacerta monitor in 1758 in the 10th edition of Systema Naturae, the starting point of zoological nomenclature. He described it again in 1766 as Lacerta nilotica. Despite being older, the name proposed in 1758 is invalid because it was rejected in ICZN opinion 540, making the name of 1766 valid. The genus Varanus was coined in 1820 by Blasius Merrem. Six years later Leopold Fitzinger moved the Nile monitor into this genus as Varanus niloticus, the currently accepted scientific name for the species. This was the standard treatment until 1997, when a taxonomic review based on color and morphology indicated that the ornate monitor is distinctive and revalidated it as a separate species from rainforests of West and Central Africa. In 2016, a review based primarily on genetics came to another result. They found that monitors from West African forests and adjacent savannah are distinctive and worthy of recognition as a separate species: the West African Nile monitor (V. stellatus). They grow from about in length, with the largest specimens attaining In an average sized specimen, the snout to vent length will be around In body mass, adults have been reported to vary widely, one study claiming only , others state weights ranging from in big monitors. Variations may be due to age or environmental conditions. Exceptionally large specimens may scale as much as , but this species weighs somewhat less on average than the bulkier rock monitor. They have muscular bodies, strong legs, and powerful jaws. Their teeth are sharp and pointed in juvenile animals and become blunt and peg like in adults. They also possess sharp claws used for climbing, digging, defense, or tearing at their prey. Like all monitors, they have forked tongues, with highly developed olfactory properties. The Nile monitor has quite striking, but variable, skin patterns, as they are greyish brown above with greenish yellow barring on the tail and large, greenish yellow rosette like spots on their backs with a blackish tiny spot in the middle. Their throats and undersides are an ochre yellow to a creamy yellow, often with faint barring. small reptiles (such as turtles, snakes, lizards, and young crocodiles), birds, rodents, other small mammals (up to domestic cats and young antelopes [Raphicerus]), eggs (including those of crocodiles, agamids, other monitor lizards, and birds), They are not found in any of the desert regions of Africa (notably Sahara, Kalahari and much of the Horn of Africa), however, they thrive around rivers.
Инвазивті түрлер
АҚШ-тың Флорида штатында Нил мониторларының өрбуге бейімделген тұрақты популяциялары кем дегенде 1990 жылдан бері штаттың әртүрлі аймақтарында кездесетіні белгілі. Генетикалық зерттеулер көрсеткендей, бұл әкелінген жануарлар Батыс Африкадан шыққан топтың бір бөлігі болып табылады, және қазір көбінесе жеке түр ретінде танылады – Батыс Африка Нил мониторы. Флоридада Нил мониторларын көптеп көруге болатын басқа да аймақтарға 80-ші мемлекеттік тас жолы бойындағы Батыс Палм Бичтің оңтүстік-батысында орналасқан Палм Бич округі жатады. 2008 жылдың шілде айында Майамидің оңтүстік-батысындағы шағын қала – Хоумстедте Нил мониторы байқалды. Тағы да бірнеше кездесулер Голливуд, Наранжа және Флорида Киінің оңтүстігіндегі Ки Ларго маңында тіркелді.
In Florida in the United States, established breeding populations of Nile monitors have been known to exist in different parts of the state since at least 1990. Genetic studies have shown that these introduced animals are part of the subpopulation that originates from West Africa, and now often is recognized as its own species, the West African Nile monitor. Other areas in Florida with a sizeable number of Nile monitor sightings include Palm Beach County just southwest of West Palm Beach along State Road 80. In July 2008, a Nile monitor was spotted in Homestead, a small city southwest of Miami. Other sightings have been reported near Hollywood, Naranja, and as far south as Key Largo in the Florida Keys.</blockquote>