Кіріспе
Вирджиния штатының Стаунтон қаласында орналасқан АҚШ президенті Вудро Вильсонның президенттік кітапханасы және мұражайы. Бұл кешенде президенттің туған үйі, «Манс» деп аталатын жер, Вудро Вильсонның (1856–1924) өмірі мен заманын көрсететін мұражай, зерттеу кітапханасы, сыйлық дүкені және көпшілікке жабық бірнеше ғимарат бар. Герберт Гуверден бұрынғы АҚШ президенттерінің барлық кітапханалары сияқты, Вильсонның кітапханасы да Федералды Ұлттық мұрағаттың президенттік кітапханалар жүйесіне кірмейді.
The Woodrow Wilson Presidential Library and Museum is a complex located in Staunton, Virginia. It contains the President's birthplace, known as the Manse, a Museum that explores the life and times of Woodrow Wilson (1856–1924), a Research Library, a gift shop, and several other buildings that are not open to the public. Like all United States presidential libraries for administrations prior to that of Herbert Hoover, Wilson's is not part of the Federal National Archives' presidential library system.
Туған жері
Вудро Вильсонның туған жері «Манс» деп аталады, бұл пресвитериан дін қызметкерінің үйіне берілген атау. Ол 1846 жылы Стаунтонның Бірінші пресвитериан шіркеуімен салынды. Үйде 12 бөлме және 12 камин бар, оның құрылысына шамамен 4000 доллар жұмсалды. Уилсон отбасы 1855 жылы осы үйге көшті, себебі оның әкесі пресвитериан пасторы болып тағайындалды және Стаунтонда пасторлық қызметке шақырылды. Сол кезде отбасы құрамына оның ата-анасы – Джесси Вудроу Вильсон және Джозеф Рагглз Вильсон, сондай-ақ төрт және екі жастағы қыздары Марион мен Энни кірді. Уилсон өмірі бойы Стаунтонға қайта-қайта келіп, оны өз үйі деп еске алды. 1912 жылғы президенттік сайлаудан кейін Вильсон мен Эллен сол жылдың желтоқсан айында Стаунтонға туған күніне келді және екі түнді Манста, Бірінші пресвитериан шіркеуінің министрі және жақын досы Фрейзердің қонағы ретінде өткізді. Вильсондар Манстан көшкеннен кейін ол 1920 жылдарға дейін пресвитериан дін қызметкерінің резиденциясы болып қалды. 1924 жылы бұрынғы президент қайтыс болғаннан кейін оның жесірі Эдит Боллинг Галт Вильсон, бұрынғы кабинет мүшелері және Стаунтон қауымы Вильсонның өмірін еске алу үшін туған жерінде мұражай құруға шешім қабылдады. Вудро Вильсонның туған жері қоры 1938 жылы ресми түрде құрылды, ал үй келесі 80 жыл ішінде 1850 жылдардағы түріне келтірілді, бұл ванна бөлмелерін алып тастау, шамдарын ауыстыру және бояуын жаңарту жұмыстарын қамтыды. Үй 1941 жылы жұртшылыққа ашылды және президент Франклин Д. Рузвельт тарапынан ресми түрде мұражай болып жарияланды. 1964 жылы ол Ұлттық тарихи ескерткіш деп танылды және 1966 жылы Ұлттық тарихи орындар тізіміне енгізілді. Кітапхана Вирджиния штатының Стаунтон қаласындағы 235 East Beverley Street мекенжайында орналасқан. Онда Вильсонның еңбектерінің үшінші ең ірі жинағы сақталған. Вильсонның ресми құжаттары АҚШ Конгресінің кітапханасында сақталады. Принстон университетінде де профессор және университет президенті қызметін атқарған кезеңдегі Вильсонның көптеген еңбектері бар. Вудро Вильсон кітапханасы президенттің барлық құжаттарын және басқа да материалдарды цифрлық форматқа көшіруге бағытталған, осы арқылы оларды көпшілікке қолжетімді етуді мақсат етеді. Кітапхана зерттеушілерге алдын ала жазылу арқылы ғана қызмет көрсетеді.
Мұражай
Музей 1990 жылы жұртшылыққа ашылды. Ол Норт-Коальтер көшесінде, Manse үйінен екі есік өткен соң және кітапхананың қарсаңында орналасқан. Мұражайда Уилсонның өмірі мен заманына арналған сегіз көрме галереясы бар. Мұражайдың ең қызықты экспонаттары – президенттің 1919 жылғы Pierce Arrow лимузині және Бірінші дүниежүзілік соғыс траншеясының үлгісінде жасалған интерактивті көрме.