Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Голландиялық математик (1848–1941)
Dutch mathematician (1848–1941)
Диедерик Йоханнес Кортевег (31 наурыз 1848 – 10 мамыр 1941) – голландиялық математик. Ол ең әйгілісі Кортевег-де Врис теңдеуі бойынша Гюстав де Вриспен бірлесе жасаған жұмысы үшін танылды.
Diederik Johannes Korteweg (31 March 1848 – 10 May 1941) was a Dutch mathematician. He is now best remembered for his work on the Korteweg–de Vries equation, together with Gustav de Vries.
Ерте өмір және білім
Диедерик Кортевегтің әкесі Нидерландының Хертогенбош қаласында судья болған. Кортевег сол жерде білім алып, студенттерді әскери мансапқа дайындаған арнайы академияда оқыды. Алайда ол әскери мансапты таңдамай, алғашқы бағыт өзгерісін жасап, Делфт политехникалық мектебінде оқуға түсті. Кортевег бастапқыда инженер болуды жоспарлаған, бірақ өмір бойы механика және математиканың басқа да қолданбаларына қызығушылық танытқанмен, математикаға деген сүйіспеншілігі Делфттегі техникалық курстардан ләззат алмаған кезде екінші рет бағытын өзгертуге итерді. Ол курсты тоқтатып, математикаға толыққандай назар аудару үшін оқудан бас тартты. Содан кейін ол математика және механика курстарына қатысып, жоғары мектепте мұғалім болуға қажетті біліктілік алды. 1878 жылы Кортевег Амстердам университетінен докторлық диссертациясын қорғады. Оның диссертациясы «Эластикалық түтіктердегі толқындардың таралуы» деп аталды. Ол университет докторлық дәреже беруге құқық алғаннан кейін алғашқы докторлық диссертация қорғаған адам болды. 1881 жылы Кортевег Амстердам университетінің математика, механика және астрономия профессоры болып тағайындалды. Ол онда «Философиялық журналда» «Ұзын толқындардың пішінінің өзгеруі туралы» атты маңызды мақала жариялады. 1918 жылы ол профессорлық қызметтен қанағаттанды. Оның белгілі студенттері Густав де Фрис, Геррит Маннури және Луитцен Эгбертус Ян Браувер болды.
Diederik Korteweg's father was a judge in 's Hertogenbosch, Netherlands. Korteweg received his schooling there, studying at a special academy which prepared students for a military career. However, he decided against a military career and, making the first of his changes of direction, he began his studies at the Polytechnical School of Delft. Korteweg originally intended to become an engineer but, although he maintained an interest in mechanics and other applications of mathematics throughout his life, his love of mathematics made him change direction for the second time when he was not enjoying the technical courses at Delft. He decided to terminate his course and pull out of his studies so that he could concentrate on mathematics. He then enrolled in mathematics and mechanics courses qualifying him to become a high school teacher. In 1878, Korteweg received a Ph. D. from the University of Amsterdam. His dissertation was titled On the Propagation of Waves in Elastic Tubes. He was the first Ph. D. recipient from that University after it received authority to grant the doctorate. In 1881, Korteweg joined the University of Amsterdam as Professor of Mathematics, Mechanics and Astronomy. While there he published a notable paper in Philosophical Magazine titled "On the Change of Form of Long Waves . ". He stepped down as a professor in 1918. Some of his famous students were Gustav de Vries, Gerrit Mannoury and Luitzen Egbertus Jan Brouwer.
Құрмет белгілері мен қоғамдар
Кортевег 60 жыл бойы Нидерланды Корольдік өнер және ғылым академиясының мүшесі болды. Ол 75 жыл бойы Нидерланд математикалық қоғамының мүшесі болды. 1897 жылдан 1941 жылы қайтыс болғанға дейін ол «Nieuw Archief voor Wiskunde» журналының редакторы қызметін атқарды. 9685 Кортевег астероиды және Кортевег де Врис математика институты оның құрметіне аталған.
Korteweg was a member of the Royal Netherlands Academy of Arts and Sciences for 60 years. He was a member of the Dutch Mathematical Society for 75 years. He was editor of Nieuw Archief voor Wiskunde from 1897 to his death in 1941. The asteroid 9685 Korteweg and the Korteweg de Vries Institute for Mathematics are named after him.