Жозеф Лунс: Нидерланд саяхатшысы және НАТО бас хатшысы

Кіріспе

Нидерланд саясаткері және дипломаты (1911–2002)

Жозеф Мари Антуан Губерт Лунс (28 тамыз 1911 – 17 шілде 2002) – Нидерландтың бұрынғы Католик халық партиясының (KVP) саясаткері, қазір Христиандық-демократиялық шақыруға (CDA) біріккен, дипломат және заңгер. Ол 1971 жылдың 1 қазанынан 1984 жылдың 25 маусымына дейін НАТО-ның Бас хатшысы қызметін атқарды. Лунс 1924 жылдың сәуірінен 1930 жылдың маусымына дейін Амстердамдағы Сент-Игнатиус гимназиясында оқыды. Ол 1930 жылдың маусымынан 1931 жылдың шілдесіне дейін Корольдік Нидерланд теңіз күштерінің жағалау күзетшісі болып, кіші офицерлік лауазымда қызмет етті. 1931 жылдың шілдесінде Амстердам университетіне заң мамандығы бойынша түсіп, 1932 жылдың қарашасында Лейден университетіне ауысып, 1933 жылдың маусымында заң бакалавры, ал 1937 жылдың шілдесінде заң магистрі дәрежесін алды. 1938 жылдың қаңтарында Лондон университетінің Экономика мектебінде экономика бойынша аспирантураға түсіп, 1938 жылдың маусымында экономика бакалавры дипломын алды. 1971 жылдың қыркүйегінде Лунс НАТО-ның келесі Бас хатшысы болып тағайындалды. Ол Бас хатшылыққа тағайындалған күні-ақ Өкілдер палатасының депутаты қызметінен қанағаттанды, 1971 жылдың 1 қазанынан 1984 жылдың 25 маусымына дейін қызмет етті. 31 жыл ұлттық саясатта жұмыс істегеннен кейін зейнеткерлікке шығып, мемлекеттік қызметке белсенді қатысты, үкімет атынан бірнеше экономикалық делегациялардың дипломаты және лоббисі болды, сондай-ақ АҚШ-Еуропалық Одақ қарым-қатынасын және Еуропалық интеграцияны қолдады.

Ерте өмір

Лунс католик, франкофил және өнерге бейім отбасында дүниеге келген. Оның анасының туған-туыстары Эльзас-Лотарингиядан шыққан, бірақ 1871 жылы Германия империясы аймақты басып алғаннан кейін Бельгияға көшіп кеткен. Оның әкесі, Хуиб Лунс, жан-жақты суретші және дарынды педагог болды, өзінің мансабын Дельфт технологиялық университетінде сәулет суретінен сабақ беруші профессор ретінде аяқтады. Лунс орта білімін Амстердам мен Брюссельде алған. Ол Голландия Корольдік теңіз күштерінің офицері болуға ниеттенген, бірақ тіркелуге кеш қалған. Сондықтан Лунс 1932 жылдан 1937 жылға дейін Амстердам университетінде заңгерлік мамандығын оқыды. Әкесі сияқты, Лунс консервативтік және авторитарлық саяси партияларды және халықаралық саясатқа деген қызығушылықты көрсетті. Жас студент кезінде ол саяси оңшылдар қатарында болды, мемлекет үшін күшті билікті жақтады және социализм өзінің идеалистік идеологиясының арқасында фашизм мен нацизмнің өркендеуіне себепкер болды деп ойлады. Лунс 1933 жылы Нидерландыдағы Ұлттық-социалистік қозғалысқа (НСХ) қосылды және үш жылдан кейін одан шықты, бірақ кейінірек сұрақтарға жауап бергенде, бұл "жастық шақтағы жаңылыс" болуы мүмкін екенін мойындаған жоқ. Дипломатиялық мансапты таңдауына әкесінің ықпалы тиді. 1938 жылы ол Голландияның дипломатиялық қызметіне қабылданды, екі жыл Сыртқы істер министрінің жеке кеңсесінде жұмыс істегеннен кейін 1940 жылы Бернге (Швейцария) атташе болып тағайындалды. 1941 жылдың соңында ол Португалияның Лиссабон қаласына көшті. Екі елде де ол голланд босқындарына көмек көрсетуге, саяси тыңшылық пен қарсы барлауға қатысты. 1943 жылы ол Лондондағы Голландия елшілігіне ауыстырылды. Елші Эдгар Михиелс ван Вердуйнен Лунстың халықаралық істердегі саяси жақтарына деген ұлы қызығушылығын байқады және оған Германия туралы маңызды құжаттарды тапсырды, Лунс оларды өте шеберлікпен жүзеге асырды. 1949 жылы Лунс Біріккен Ұлттар Ұйымына Голландияның толық уәкілдігіне тағайындалды. Ол өзінің жаңа басшысы, дипломаттық тәжірибесі жоқ саяси тағайындалған фон Баллусекпен тығыз жұмыс істеді. Нидерланды Қауіпсіздік Кеңесінің мүшесі болғаннан кейін ол уақытша қарусыздандыру комиссиясын басқарды. Лунс Біріккен Ұлттар Ұйымының халықаралық бейбітшілік үшін маңыздылығына күмәнмен қарады, кейде оны халықаралық дауларды шешу орталығынан гөрі пропаганда алаңына ұқсас деп есептеді. Дегенмен, ол БҰҰ-ның жұмысын жалғастырудың қажеттігін атап өтті, өйткені ол барлық мемлекеттер арасында пікірталас жүргізуге мүмкіндік беретін жалғыз халықаралық ұйым еді.

Luns was born in a Roman Catholic, Francophile and artistic family. His mother's family originated from Alsace Lorraine but had moved to Belgium after the annexation of the region by the German Empire in 1871. His father, Huib Luns, was a versatile artist and a gifted educationalist who ended his career as professor of architectural drawing at the Delft University of Technology. Luns received his secondary education in Amsterdam and Brussels. He opted to become a commissioned officer of the Dutch Royal Navy but registered too late to be selected. Therefore, Luns decided to study law at Amsterdam University from 1932 to 1937. Like his father, Luns demonstrated a preference for conservative and authoritarian political parties and an interest in international politics. As a young student he positioned himself on the political right, favouring a strong authority for the state and being of the opinion that socialism, because of its idealistic ideology, had fostered the rise of fascism and nazism. Luns joined the National Socialist Movement in the Netherlands (NSB) in 1933 and left three years later but when questioned about it in later years, never admitted that it might have been "a youthful misjudgment". His choice for a diplomatic career was inspired by his father. He joined the Dutch Diplomatic Service in 1938 and, after a two year assignment at the Private Office of the Foreign Minister, was appointed as attaché in Bern (Switzerland) in 1940. In late 1941, he moved to Lisbon, Portugal. In both countries, he was involved in assistance to Dutch refugees, political espionage and counterintelligence. In 1943, he was transferred to the Dutch embassy in London. Ambassador Edgar Michiels van Verduynen discovered Luns's great affinity for the political element in international affairs and entrusted him with important files on Germany, which Luns handled with great skill. In 1949, Luns was appointed as deputy Dutch permanent representative to the United Nations. He worked closely with his new chief, Von Balluseck, a political appointee without diplomatic experience. After the Netherlands became a member of the Security Council, he temporarily chaired the Disarmament Commission. Luns was sceptical of the importance of the United Nations for international peace, believing it at times to be more like a forum for propaganda than a centre for solving international conflicts. Still, he thought that it was worthwhile to keep the UN in shape because it was the sole international organisation which offered opportunities for discussions between all states.

Сыртқы істер министрі (1952-1971)

1952 жылғы сайлаулардан кейін Нидерландтың католиктік халық партиясының Сыртқы істер министрлігін басып алуға деген қатыгездігіне байланысты Лунс, партияның саяси көшбасшысы Карл Роммеге жақын адам ретінде Нидерланд саясатына енді. Оның әріптес министрі – Жохан Бейен, ол ешқандай саяси партияға жатпаған, бірақ королева Юлиананың қолдауындағы халықаралық банкир болатын. Екі министрдің жұмыс стилі мүлдем өзгеше болды және 1952 жылдың соңына дейін саясатта жиі қақтығыстар туды. Дегенмен, олар еңбек бөлінісін қатаң сақтап, болашақ келіспеушіліктерден сақтануға тырысты. Лунс екіжақты қарым-қатынастар, Бенилюкс және халықаралық ұйымдарға жауапты болды. 1956 жылғы сайлаулардан кейін Бейен лауазымынан кетіп, Лунс 1971 жылға дейін орталық-сол және орталық-оң үкіметтерде Сыртқы істер министрі қызметін атқарды. Оның қызмет ету кезеңінде Индонезия және Германия Федеративтік Республикасымен екіжақты қарым-қатынастар, қауіпсіздік саясаты және еуропалық интеграция ең маңызды мәселелер болды. Атлантикалық ынтымақтастық Лунстың сыртқы саясатының және жалпы Нидерландтың сыртқы саясатының маңызды бөлігі болды. Лунс Батыс Еуропаның Американың ядролық қауіпсіздігінсіз суық соғыстан аман қалмайтынына сенді, сондықтан ол НАТО-дағы саяси және әскери ынтымақтастықты нығайтуға ықпал етті. Лунс НАТО-ның АҚШ басшылығын қабылдады, бірақ АҚШ пен оның одақтастары арасындағы ынтымақтастықты күтеді, себебі АҚШ одақтастарынан, әсіресе отаршылдықтан азат ету мәселелерінде, жиі тәуелсіз әрекет етеді деп ойлады. Лунс АҚШ-тың сыртқы саясатын сынға алды және екіжақты қарым-қатынастарда Нидерландтың ұлттық мүдделерін қорғады, сондай-ақ Индонезиямен туындаған қиындықтарда АҚШ-тың қолдауын күтті. 1952 жылы Лунс Индонезиямен қарым-қатынасты жақсартуды, даулы Батыс Жаңа Гвинея аймағын бұрынғы колонияға берусіз күйінде күткен. Бірақ 1956 жылға қарай бұл саясат тиімсіз екені дәлелденді, бірақ Лунс пен Нидерланд үкіметі Батыс Жаңа Гвинеяны Индонезия Республикасына беруге әлі де дайын болмады. 1960 жылы одақтастардың, әсіресе АҚШ-тың осы саясатқа қолдауының азайғаны анық болғанда, Лунс аумақтың басқаруын Біріккен Ұлттар Ұйымына беру арқылы аралық шешім табуға тырысты, бірақ Батыс Жаңа Гвинеяны Индонезияның қолынан сақтап қалуға жасаған тырабы да сәтсіз аяқталды. Ұзақ келіссөздерден кейін, аймақ 1963 жылы БҰҰ-ның қысқа мерзімді әкімшілігінен кейін Индонезия Республикасына берілді. Лунс бұл нәтижеге жеке ашуланып, оны жеке жеңіліс деп есептесе де, сыртқы істер министрі Батыс Жаңа Гвинея мәселесінен кейін Индонезиямен қарым-қатынасты қалпына келтіру үшін жұмыс істеді. Лунс Батыс Германиямен екіжақты қарым-қатынасты жақсартуда үлкен жетістікке жетті. Лунс Нидерланд қоғамдық пікірін бөлісіп, Германияның Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде келтірген зиянын мойындауын талап етті, сондықтан «mea culpa» қажет болды. Ол басқа екіжақты даулар бойынша келіссөздерді бастамас бұрын, Нидерланд соғыс құрбандарына төленетін зиянның сомасы туралы келісімге қол жеткізуді талап етті. Екі ел арасындағы екіжақты даулар бойынша келіссөздердің соңғы кезеңінде Лунс өзінің неміс әріптесімен келісімге жеке өзі келуді шешті. Ол кейбір ұступтар жасады, сондықтан Нидерланд парламенті келісімді ратификацияламау мүмкіндігін қарастырды. Алайда, үкіметтің толық қолдауымен Лунс дағдарысты жеңе алды. Еуропалық интеграция Лунстың саяси күн тәртібінде тұрақты түрде болды. Бейен Еуропалық экономикалық қауымдастық тұжырымын енгізді. 1957 жылдың наурыз айында Лунс ЕЭҚ мен Евратомды құру туралы Рим шарттарына қол қойды. Ол Еуропа мемлекеттерінің кеңірек тобының интеграциясын қалағанмен, келісімді қабылдады және оның негізінде құрылған жоғары ұлтаралық құрылымды қорғады. Франция президенті Шарль де Голльдің алты елдің институттарын үкіметаралық саяси құрылымға бағындыруға жасаған тырабына Лунс қатысты қарсылық көрсетті: оның пікірінше, мұндай жоспарлар тек Францияның АҚШ-тан тәуелсіз Еуропа құруға бағытталған амбицияларына қызмет етеді. Бастапқыда Лунс жалғыз қалды және Франко-Герман ынтымақтастығы Батыс мүдделеріне зиян келтіретін Атлантикаға қарсы және Америкаға қарсы саясатқа әкелуі мүмкін деп қорқыды. Ол саяси ынтымақтастығы үшін Еуропалық институттарға Ұлыбританияның мүшелігін міндетті етті. Бірте-бірте оның галлистік сыртқы саясатқа қатысты көзқарастары ЕЭҚ-тың басқа мүшелерімен бөлісті және олар Лунстың наразылығына қосылды. Де Голльдің екі шешімі қарсылықты күшейтті: 1963 жылдың қаңтарында Ұлыбританияның ЕЭО-ға мүше болуына тыйым салу және 1966 жылы НАТО-ның біріктірілген әскери құрылымынан Францияның шығуы. Лунс Францияның қатысуын тоқтату және Одақтың саяси мүшелігін сақтап қалу бойынша келіссөздерде маңызды рөл атқарды. Осы кезде Лунс халықаралық аренада қабілетті және сенімді келіссөзші ретінде танылды және Лондон мен Вашингтонда маңызды актив ретінде қарастырылды. 1968 жылы де Голльдің отставкаға шығуынан кейін, 1969 жылғы желтоқсанда Гаагада өткен ЕЭҚ саммиті ЕЭҚ интеграция процесінің ұзақ дағдарысын аяқтады, Ұлыбританияның мүшелігіне жол ашты және саяси ынтымақтастық, ортақ нарық және валюта одағы үшін жаңа бағыттар туралы келісімге келді. Сыртқы істер министрі қызметін атқарған жылдары Лунс шағын елдің сыртқы істер министрі үшін ерекше халықаралық беделге ие болды. Ол осы беделге өзінің ерекше стилінің арқасында қол жеткізді, онда қысым, жоғары деңгейдегі ақпарат, саяси икемділік және дипломатиялық шеберлік әзіл-қалжыңмен, әдемі әңгімелермен және дипломатияның мәңгілік келіссөздер процесі екендігін түсінумен үйлесім тапқан.

Because of the tenacity of the Dutch Catholic People's Party to occupy the Foreign Ministry after the 1952 elections, Luns entered Dutch politics as the favourite of its political leader Carl Romme. His co minister was Johan Beyen, an international banker not affiliated to any political party but the protégé of Queen Juliana. The two ministers had a completely different style of operating and clashed repeatedly on policy even before the end of 1952. However, they accommodated and avoided future conflicts by a very strict division of labour. Luns was responsible for bilateral relations, Benelux and international organisations. After the 1956 elections, Beyen left office and Luns stayed as Foreign Minister until 1971 in both centre left and centre right governments. Bilateral relations with Indonesia and the Federal Republic of Germany, security policy and European integration were the most important issues during his tenure. Atlantic co operation was a fundamental aspect of Luns's foreign policy, and Dutch foreign policy in general. Luns believed that Western Europe could not survive the Cold War without American nuclear security and so he promoted strong and intensified political and military co operation in NATO. Luns accepted American leadership of NATO as such but expected better co operation between the United States States and its allies since, he thought that the United States too often acted independently of its allies, particularly in decolonisation issues. Luns could also be critical of US foreign policy, and, in bilateral relations, he defended Dutch national interests strongly and expected American support in the bilateral difficulties with Indonesia. In 1952 Luns expected to improve relations with Indonesia without transferring the disputed area of West New Guinea to the former colony. By 1956, however, this policy had proved ineffectual, but Luns and the Dutch government were still determined not to transfer West New Guinea to the Republic of Indonesia. When, in 1960, it became obvious that allied support for this policy, particularly from the United States, was waning, Luns tried to find an intermediate solution by transferring the administration of the territory to the United Nations, but that attempt to keep West New Guinea out of Indonesian hands failed as well. After difficult negotiations, the area was finally transferred to the Republic of Indonesia in 1963 after a short interim administration of the UN. Despite his personal anger over this outcome, which was considered a personal defeat by Luns, the foreign minister still worked to restore relations with Indonesia in the aftermath of the West New Guinea problem. Luns was more successful in the normalisation of the bilateral relations with West Germany. Luns shared Dutch public opinion in demanding that Germany recognise the damage it had caused during the Second World War, and so a mea culpa required. He demanded that before any negotiations on other bilateral disputes could start, the amount of damages to be paid to Dutch war victims had to be agreed upon. During the final stages of the negotiations on bilateral disputes between the two countries, Luns decided to come to an arrangement with his German colleague on his own accord. He made concessions and so the Dutch parliament threatened not to ratify the agreement. With the full support of the government however, Luns was able to overcome the crisis. European integration was permanently on Luns's political agenda. Beyen had introduced the concept of the European Economic Community. In March 1957, Luns signed the Treaties of Rome establishing the EEC and Euratom. Although he preferred integration of a wider group of European states he accepted the treaty and defended the supranational structure it was based on. The endeavours of French president Charles de Gaulle to subordinate the institutions of the Six to an intergovernmental political structure, could count on strong opposition from Luns: such plans would, in his view, serve only French ambitions of a Europe independent of the United States. Initially, Luns stood alone and was afraid that Franco German co operation would result in anti Atlantic and anti American policies that harmed the interests of the West. He made British membership of the European institutions conditional for his political co operation. Gradually his views on Gaullist foreign policies were shared by the other EEC members and they joined Luns in his objections. Two of De Gaulle's decisions stiffened the opposition: his denial of EEC membership to the United Kingdom in January 1963 and France's retreat from the integrated military structure of NATO in 1966. Luns played a vital role in the negotiations unwinding French participation and continuing its political membership of the Alliance. By then, Luns had internationally established his reputation as an able and reliable negotiator and was seen as an important asset in London and Washington. After the retreat of De Gaulle in 1968, the EEC Summit of The Hague, in December 1969, ended the long crisis of the EEC integration process, opened the way to British membership and agreed on new venues for political co operation, a common market and monetary union. Throughout his years as Dutch foreign minister, Luns had gained an international status uncommon for a foreign minister of a small country. He owed this to his personal style in which duress, a high level of information, political leniency and diplomatic skills were combined with wit, gallant conversation and the understanding that diplomacy was a permanent process of negotiations in which a victory should never be celebrated too exuberantly at the cost of the loser.

НАТО-ның бас хатшысы (1971-1984)

1971 жылы Лунс НАТО-ның бас хатшысы болып тағайындалды. Оның тағайындалған кезде Американың Вьетнамдағы саясатына қарсы наразылықтар Батыс Еуропаның барлық аймақтарында күшті болды, ал еуропалық саясаткерлер арасында Американың ядролық қорғанысына деген сенім күмәнді болды. Бастапқыда оның осы лауазымға лайықтылығына күмән келтіргенімен, ол жақын арада одақты дағдарыс жағдайында басқаруға қабілетті екенін көрсетті. Лунс өзін одақтың ресми өкілі деп санады және одақтың жалпы қауіпсіздік және саяси мүдделерін теңгертуді мақсат етті. Лунс Кеңес Одағымен және Варшава шартының қатысушыларымен қару-жарақты азайту мәселелері бойынша келіссөздер жүргізуді қолдады, егер Батыс қорғанысы мұндай келіссөздер барысында сақталса. НАТО-ның еуропалық мүшелері АҚШ-тың халықаралық жауапкершіліктерінің бар екенін түсінуі керек, ал АҚШ еуропалық үкіметтермен терең кеңес жүргізудің, НАТО-ның барлық мүшелері қабылдайтын және қолдайтын біртұтас позицияны қалыптастыруға байланысты екенін түсінуі керек. АҚШ пен Кеңес Одағы арасындағы өзара әскерлерді қысқарту және стратегиялық ядролық қарулар туралы келіссөздер күрделі шиеленіске әкелді. Лунс американдық басшыларды олардың ядролық стратегиясының сенімділігін Батыс Еуропадағы еуропалықтардың стратегиялық өзгерістерден қорқуын ескермеу арқылы төмендеткеніне көндірді, бұл Кеңес ядролық шабуылы болған жағдайда Еуропаны қорғанышсыз қалдыруы мүмкін. Тактикалық ядролық күштерді нейтронды бомбалар мен қанатты зымырандарды енгізу арқылы жаңғырту терең дау тудырды. Ақырында, Лунс 1979 жылғы желтоқсанда қабылданған «Екі жол шешімі» арқылы НАТО-ны біріктіруге қол жеткізді. Бұл жаңа қару жүйелерінің орналастырылуы АҚШ пен Кеңес Одағы арасындағы қару-жарақты азайту жөніндегі келіссөздердегі табысқа байланысты болды. Бас хатшының одақ ішінде туындаған дауларды реттеу міндеті де болды. Ол Ұлыбритания мен Исландия арасындағы, «Екінші треска соғысы» деп аталатын қақтығысты Исландия үкіметін британдық траулерлерге қарсы агрессивті әрекеттерін тоқтатуға мәжбүрлемей, британдық үкіметті келіссөздерге жол ашу үшін эсминецтерін кері шақыруға көндіру арқылы шеше білді. Алайда Лунс Грекия мен Түркия арасындағы аумақтық даулар мен Кипр мәселесін шешуде сәтсіздікке ұшырады. Екі тараптың да ынтымақтастық танытпауы Лунсқа араласуға немесе шешім табу үшін кеңес беруге мүмкіндік бермеді. 1964 жылдан 1984 жылға дейін ол Бильдерберг тобының жыл сайынғы конференцияларына қатысты.

In 1971, Luns was appointed as NATO secretary general. At the time of his appointment, public protests against American policies in Vietnam were vehement throughout Western Europe and among European politicians the credibility of the American nuclear protection was in doubt. Though there were initial doubts about his skills for the job he soon proved that he was capable of managing the alliance in crisis. He regarded himself as the spokesman of the alliance and he aimed at balancing the security and political interests of the alliance as a whole. Luns was in favour of negotiating with the Soviet Union and the Warsaw Pact members on the reduction of armaments if the Western defence was kept in shape during such negotiations. European members of NATO, according to Luns, should understand that the United States carried international responsibilities while the latter should understand that in depth consultation with the European governments was conditional to forging a united front on the international stage, which could be accepted and endorsed by all members of NATO. US Soviet negotiations on mutual troop reductions and the strategic nuclear arsenal caused severe tensions. Luns convinced American leaders that it undermined the credibility in Western Europe of their nuclear strategy by neglecting European fears of a change of strategy which would leave Europe unprotected in case of a Soviet nuclear attack. The modernisation of the tactical nuclear forces by the introduction of the neutron bomb and cruise missiles caused deep divisions. In the end, Luns succeeded in keeping NATO together in the so called Double Track Decision of December 1979. The deployment of these new weapon systems was linked to success in American Soviet arms reduction talks. It was also the duty of the secretary general to mediate in cause of conflicts within the alliance. He was successful in the conflict between Great Britain and Iceland, the so called Second Cod War not by pressuring the Icelandic government to end its aggressive behaviour against British trawlers but by convincing the British government that it had to take the first step by calling back its destroyers to open the way to negotiations. Luns failed however in the conflict between Greece and Turkey over the territorial boundaries and Cyprus. Lack of co operation on both sides made Luns unable to mediate or advise on procedures to find a way out. Between 1964 and 1984 he participated in every annual conference of the Bilderberg Group.

Өмірінің соңғы жылдары

Лунс 1984 жылы бас хатшылық қызметінен зейнетке шықты, осы лауазымда толық 13 жыл бойы болды. 1960-шы және 1970-ші жылдардағы өзгерістер голланд қоғамы мен мәдениетіне үлкен әсер еткендіктен, өте консервативті Лунс туған еліне оралмай, зейнеткерлік жылдарын Брюссельде өткізуге бел буды. Лунс 90 жасында дүние салды.

Құрметтер мен марапаттар

Лунс өмірінде көптеген жоғары дәрежелі наградаларға ие болды, соның ішінде 1954 жылы Легион д'Онердің Ұлы кресті, 1971 жылы Елизавета II патшайымның Құрмет серіктері орденінің мүшесі және 1984 жылы президент Рональд Рейганның Президенттік бостандық медалі. Туған елінде ол 1953 жылы Нидерландтың ең жоғары азаматтық наградасы – Нидерланд Арысы орденінің Ұлы крестімен марапатталды. 1986 жылы оған Әтатурк халықаралық бейбітшілік сыйлығы табысталды.

Жеке өмір

Лунс актриса Одри Хепберннің анасы барнесса Элла ван Хемстраның немере қызы барнесса Лия ван Хемстраға үйленді. Лунстардың екі баласы болды – ұл мен қыз. Әуесқой марка коллекционері, ол классикалық әдебиет, тарих кітаптарын (Лунс Наполеон дәуірінің тарихы бойынша сарапшы еді) және детективтік романдарды оқуды ұнататын. Халықаралық флоттарға деген қызығушылығының арқасында, "Джейннің шайқас кемелерінің" ең соңғы басылымы оның кеңсесінде әрдайым қолжетімді болып тұратын.

Жасалған әшекейлер

Құрмет белгілерінің лентасы Құрмет Елі Күні Ескермелер Үлкен Круст Ордені Гүл Бразилия 1953 жылдың 10 қаңтары Үлкен Круст Ордені Әулие Олав Норвегия 1953 жылдың 25 сәуірі Үлкен Круст Ордені Еңбек Италия 1953 жылдың 15 қыркүйегі Үлкен Круст Ордені Леопольд Бельгия 1954 жылдың 10 қаңтары Үлкен Круст Ордені Георгий I Греция 1954 жылдың 14 ақпаны Үлкен Круст Ордені Менелик II Эфиопия 1954 жылдың 1 шілдесі Үлкен Круст Ордені Құрмет Франция 1954 жылдың 12 тамызы Үлкен Круст Ордені Эмен Құрметі Люксембург 1955 жылдың 30 мамыры Үлкен Круст Ордені Ақ Піл Таиланд 1955 жылдың 5 қыркүйегі Үлкен Командор Круст Ордені Поляр Жұлдыз Швеция 1955 жылдың 30 қыркүйегі Үлкен Круст Ордені Еңбек Германия 1956 жылдың 10 желтоқсаны Үлкен Круст Ордені Қыран Нассау Нидерланды 1966 жылдың 5 желтоқсаны (1959 жылдың 29 сәуіріндегі Ұлы офицерден көтерілді) Құрметті мүшесі Серіктестер Ордені Ұлыбритания 1971 жылдың 14 маусымы Үлкен Круст Ордені Нидерланды Арыстаны Нидерланды 1971 жылдың 17 шілдесі (1956 жылдың 18 қазанындағы Командордан көтерілді) Президенттік Ерінбеу медалі АҚШ 1984 жылдың 10 маусымы