Лейден, Нидерланды: халық саны, географиясы, аймақтар (Oegstgeest, Leiderdorp) туралы ақпарат. Голландияның маңызды қаласы. Leiden қаласы туралы толық мәлімет!
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Лейден (нидерл. Leiden; ағылш. Leyden) – Нидерландының Оңтүстік Голландия провинциясындағы қала және муниципалитет. Лейден муниципалитетінің халқы 127 046 адамды құрайды (2023 жылғы 31 қаңтар), бірақ қала Оегстгеест, Лейдердорп, Вооршотен және Зотервуде қалаларымен тығыз байланысты агломерация құрайды, онда 215 602 адам тұрады. Нидерландының Орталық статистика бюросы (CBS) Катвейк қаласын да агломерацияға қосады, бұл Лейден қалалық агломерациясының жалпы халқын 282 207 адамға жеткізеді, ал Лейденнің ірі қалалық аймағында Тейлинген, Нордвик және Нордвикерхут қалалары да бар, онда барлығы 365 913 адам тұрады. Лейден Оуд-Рейн өзенінің жағасында, Гаагадан оңтүстікке және Амстердамнан солтүстікке қарай белгілі бір қашықтықта орналасқан. Кааг көлдерінің (Kagerplassen) демалыс аймағы Лейденнің солтүстік-шығысында жатыр. 1575 жылдан бері университет қаласы болып табылатын Лейден төрт ғасырдан астам уақыт бойы Еуропаның ең маңызды ғылыми орталықтарының біріне айналды. Лейден – классикалық университет қаласы, университет ғимараттары қаланың барлық жеріне шашырап орналасқан, ал әлемнің түкпір-түкпірінен келген студенттер қалаға қарқынды, жанды және халықаралық атмосфера сыйлайды. Бұл жерде көптеген маңызды ғылыми жаңалықтар ашылған, соның нәтижесінде Лейденнің «Жаңалықтар қаласы» деген ұраны пайда болды. Қалада Нидерландының ең көне университеті – Лейден университеті және Лейден университетінің медициналық орталығы орналасқан. Лейден университеті Еуропаның жетекші университеттерінің бірі, онда он үш Нобель сыйлығының иегері оқыған. Ол Еуропалық зерттеу университеттері лигасының мүшесі және барлық халықаралық академиялық рейтингтерде жоғары көрсеткіштерге ие. Ол Ұлыбританияның ең көне университеті – Оксфордпен қалалық байланыс орнатқан. Лейден университеті мен Лейден қолданбалы ғылымдар университеті (Leidse Hogeschool) бірге шамамен 35 000 студентке білім береді. Қазіргі заманғы ғылыми медициналық зерттеулер мен оқыту 18-ші ғасырдың басында Лейденде Боерхавемен басталды. Лейден – ғылым ғана емес, өнер саласында да бай мәдени мұраға ие қала. Әлемдегі ең танымал суретшілердің бірі Рембрандт Лейденде дүниеге келіп, білім алған. Лейден суретшілерінің қатарында Лукас ван Лейден, Ян ван Гойен және Ян Стин де бар.
Leiden (; in English and archaic Dutch also Leyden) is a city and municipality in the province of South Holland, Netherlands. The municipality of Leiden has a population of 127,046 (31 January 2023), but the city forms one densely connected agglomeration with its suburbs Oegstgeest, Leiderdorp, Voorschoten and Zoeterwoude with 215,602 inhabitants. The Netherlands Central Bureau of Statistics (CBS) further includes Katwijk in the agglomeration which makes the total population of the Leiden urban agglomeration 282,207 and in the larger Leiden urban area also Teylingen, Noordwijk, and Noordwijkerhout are included with in total 365,913 inhabitants. Leiden is located on the Oude Rijn, at a distance of some from The Hague to its south and some from Amsterdam to its north. The recreational area of the Kaag Lakes (Kagerplassen) lies just to the northeast of Leiden. A university city since 1575, Leiden has been one of Europe's most prominent scientific centres for more than four centuries. Leiden is a typical university city, university buildings are scattered throughout the city and the many students from all over the world give the city a bustling, vivid and international atmosphere. Many important scientific discoveries have been made here, giving rise to Leiden's motto: 'City of Discoveries'. The city houses Leiden University, the oldest university of the Netherlands, and Leiden University Medical Center. Leiden University is one of Europe's top universities, with thirteen Nobel Prize winners. It is a member of the League of European Research Universities and positioned highly in all international academic rankings. It is twinned with Oxford, the location of the United Kingdom's oldest university. Leiden University and Leiden University of Applied Sciences (Leidse Hogeschool) together have around 35,000 students. Modern scientific medical research and teaching started in the early 18th century in Leiden with Boerhaave. Leiden is a city with a rich cultural heritage, not only in science, but also in the arts. One of the world's most famous painters, Rembrandt, was born and educated in Leiden. Other Leiden painters include Lucas van Leyden, Jan van Goyen and Jan Steen.
Тарих
Лейден Оуд және Nieuwe Rijn (Ескі және Жаңа Рейн) өзендерінің қосылған жеріндегі жасанды төбеде (қазіргі Burcht van Leiden деп аталады) пайда болды. Бұл елді мекен Лейтон деп аталған. Атауы герман тіліндегі *leitha (канал) сөзінен шыққан. Лейден дұрыс емес түрде римдік Лугдунум Батаворум бекінісімен байланыстырылып келді. Ол Лейденнің Бурхтында орналасқан деп есептелген, және қаланың аты латынша Lugdunum атауынан туындаған деп саналған. Бірақ, шындығында, бұл бекініс Катвик қаласына жақын болса, ал Лейден маңындағы римдік елді мекен Матило деп аталған.
Leiden was formed on an artificial hill (today called the Burcht van Leiden) at the confluence of the rivers Oude and Nieuwe Rijn (Old and New Rhine). The settlement was called Leithon. The name is from Germanic *leitha (canal). Leiden has erroneously been associated with the Roman outpost Lugdunum Batavorum. This was thought to be located at the Burcht of Leiden, and the city's name was thought to be derived from the Latin name Lugdunum. However, the castellum was in fact closer to the town of Katwijk, whereas the Roman settlement near Leiden was called Matilo.
1420 жылғы қоршау
1420 жылы, ілгек және балық соғысы кезінде Баварияның герцогы Иоанн III әскерімен бірге Гудадан Лейден қаласына қарай жорық жасады, себебі Лейден Голландияның жаңа графына, Генуя графшасы Жаклинге, оның немересі және Голландия графы Вильгельм VI-ның жалғыз қызы болып табылатын ол кісіге салық төлемеген еді. Вассэнар бурграфы Филипс және басқа да жергілікті дворяндар, Крюк фракциясының өкілдері, герцогтың алдымен Лейденді қоршауға алып, содан кейін айналасындағы қамалдарды басып алу үшін шағын жасақтарды жібереді деп ойлады. Бірақ Баварияның Иоанны алдымен қамалдарға шабуыл жасауды жөн көрді. Ол өз әскерімен бірге зеңбіректерді де алып келді, бірақ тым ауыр болғандары кемемен жеткізілді. Зеңбіректерден темір доптармен қабырғалар мен қақпаларға оқ жауып, қамалдар бірінен соң бірі құлады. Бір апта ішінде Баварияның Иоанны Польгест, Тер Дос, Хойхмаде, де Зийль, тер Ваерд, Вармонд және де Падденпол қалаларын басып алды. 24 маусымда әскер Лейден қаласының қабырғалары алдында пайда болды. 1420 жылы 17 тамызда, екі айлық қоршаудан кейін, қала Баварияның Иоаннына тәуелді болды. Вассэнар бурграфы Филипс лауазымынан және құқықтарынан айырылып, өмірінің соңғы жылдарын тұтқындықта өткізді.
In 1420, during the Hook and Cod wars, Duke John III of Bavaria along with his army marched from Gouda in the direction of Leiden in order to conquer the city since Leiden did not pay the new Count of Holland Jacqueline, Countess of Hainaut, his niece and only daughter of Count William VI of Holland. Burgrave Filips of Wassenaar and the other local noblemen of the Hook faction assumed that the duke would besiege Leiden first and send small units out to conquer the surrounding citadels. But John of Bavaria chose to attack the citadels first. He rolled the cannons along with his army but one which was too heavy went by ship. By firing at the walls and gates with iron balls the citadels fell one by one. Within a week John of Bavaria conquered the castles of Poelgeest, Ter Does, Hoichmade, de Zijl, ter Waerd, Warmond and de Paddenpoel. On 24 June the army appeared before the walls of Leiden. On 17 August 1420, after a two month siege, the city surrendered to John of Bavaria. The burgrave Filips of Wassenaar was stripped of his offices and rights and lived out his last years in captivity.
16-18 ғасырлар
Лейден 16-17 ғасырларда гүлденді. 15 ғасырдың соңында Лейденнің тоқу мекемелері (негізінен кең мата) өте маңызды болды. Осы кезеңде Лейденде маңызды баспа және баспа өнеркәсібі дамыды. Бұл жерде баспагер Лукас ван Лейден мен Отто ван Вен, сондай-ақ Кристофел Планийн өмір сүрді. Кристоффельдің шәкірттерінің бірі Лодвик Эльзевир (1547-1617) болды, ол Лейдендегі ең ірі кітап дүкені мен баспаханасын құрды, бұл істі оның ұрпақтары 1712 жылға дейін жалғастырды. 1572 жылы қала испан билігіне қарсы голландтардың көтерілісіне қосылып, Сегіз жылдық соғыста маңызды рөл атқарды. 1574 жылдың мамыр айынан қазан айына дейін испандықтар қоршап тұрды, бірақ бөгеттерді кесу арқылы жағдай жеңілдеді, осылайша кемелер тұрғындарға азық-түлік жеткізе алды. Оранж королі Вильгельм I 1575 жылы Лейден университетін қаһармандық қорғанысы үшін сыйлық ретінде құрды. Қоршаудың аяқталуы әлі күнге дейін Лейденде жыл сайын 3 қазанда тойланады. Дәстүрге сәйкес, Лейденнің азаматтарына университет пен салықтан босату арасында таңдау ұсынылды және олар университетті таңдады. Қамауда Еуропадағы қағаз ақшаның алғашқы шығарылуы болды, күміс біткен кезде монеталардың мөрлерімен дұға кітаптарынан алынған қағаз қолданылды. Лейден – жаңа әлемге, Массачусетс пен Нью-Амстердамға аттанған пилигримдер мен Нью-Амстердамның алғашқы қоныс салушыларының 17 ғасырдың басында баспахана ашқан жері ретінде танымал. Лейден 17 ғасырда гүлденді, бұл Фландриядан келген босқындардың тоқыма өнеркәсібін дамытуының нәтижесінде болды. 1574 жылғы қоршау кезінде қаланың 15 000 тұрғынының үштен бірі қаза тапты, бірақ 1622 жылы ол тез қалпына келіп 45 000-ға жетті, ал 1670 жылға қарай 70 000-ға жуық болды. Голландияның алтын ғасырында Лейден Амстердамнан кейін Голландияның екінші ірі қаласы болды. Герман Бурхаве (1668-1738) еңбегінің арқасында қазіргі заманғы химия мен медицинаның қалыптасуында маңызды рөл атқарды. Лейден 17 ғасырдың соңынан бастап, негізінен тоқыма өнеркәсібінің құлдырауына байланысты құлдырады. Байзе өндірісі 19 ғасырдың басында тоқтатылды, бірақ өнеркәсіп Лейден экономикасының маңызды бөлігі болып қала берді. Бұл төмендеу 1796-1811 жылдар аралығында халық санының 30 000-ға дейін, ал 1904 жылы 56 044-ке дейін азайғанынан көрінеді. Лейден 17 ғасырдан 19 ғасырдың басына дейін маңызды журналдың – Nouvelles Extraordinaires de Divers Endroits, сондай-ақ Gazette de Leyde баспа орталығы болды.
Leiden flourished in the 16th and 17th century. At the close of the 15th century, the weaving establishments of Leiden (mainly broadcloth) were very important. In the same period, Leiden developed an important printing and publishing industry. Printers Lucas van Leyden and Otto van Veen lived here, and so did Christoffel Plantijn. One of Christoffel's pupils was Lodewijk Elzevir (1547–1617), who established the largest bookshop and printing works in Leiden, a business continued by his descendants through 1712. In 1572, the city sided with the Dutch Revolt against Spanish rule and played an important role in the Eighty Years' War. It was besieged from May to October 1574 by the Spanish but was relieved by the cutting of the dikes, thus enabling ships to carry provisions to the inhabitants. William I of Orange founded the University of Leiden in 1575 as a reward for their heroic defense. The end of the siege is still celebrated in Leiden on October 3 each year. According to tradition, the citizens of Leiden were offered the choice between a university and a certain exemption from taxes and chose the university. The siege is notable also for being the first instance in Europe of the issuance of paper money, with paper taken from prayer books being stamped using coin dies when silver ran out. Leiden is known as the place where the Pilgrims and some of the settlers of New Amsterdam lived, operating a printing press for a time in the early 17th century before their departure to Massachusetts and New Amsterdam in the New World. Leiden prospered in the 17th century, in part because of the impetus to the textile industry by refugees from Flanders. The city had lost about a third of its 15,000 citizens during the siege of 1574, but it quickly recovered to 45,000 in 1622 and may have come near to 70,000 c. 1670. During the Dutch Golden Era, Leiden was the second largest city of Holland after Amsterdam. It played a crucial role in the establishment of modern chemistry and medicine due to the work by Herman Boerhaave (1668–1738). Leiden slumped from the late 17th century on, mainly due to the decline of the textile industries. The baize manufacture was given up at the beginning of the 19th century, although industry remained central to Leiden economy. This decline can be seen in the fall in population, which had sunk to 30,000 between 1796 and 1811, and in 1904 was 56,044. Leiden was the publishing place from the 17th to the early 19th century of the important journal Nouvelles Extraordinaires de Divers Endroits, known also as Gazette de Leyde.
Бүгінгі Лейден
Қаланың ең ірі және ең танымал жылдық фестивалі 3 қазанда тойланады және жай ғана "3 Октобер" деп аталады. Лейден халқы 1574 жылғы испан қоршауының аяқталуын мерекелейді. Әдетте бұл фестиваль екі-үш күнге созылады және оған шерулер, хутспот тойы, тарихи қайта жаңғыртулар, көңілді жәрмеңке және басқа да іс-шаралар кіреді. 2006 жылдан бері қалада жыл сайынғы Лейден халықаралық кинофестивалі де өткізілуде. Лейден қаланың төңірегіндегі аймақтар үшін маңызды сауда және тауар айналымы орталығы болып табылады. Сонымен қатар, қалада Eurotransplant ұйымы орналасқан, ол Австрия, Бельгия, Хорватия, Германия, Люксембург, Нидерланды және Словения елдеріндегі мүшелікке қатысты органдарды донорлыққа беру рәсімдерін үйлестіруге және бөлуге жауапты халықаралық ұйым. Лейденде сондай-ақ Airbus компаниясының штаб-пәтері орналасқан, ол әлемдік деңгейдегі ғарыш және қорғаныс корпорациясы және әлемдегі қорғаныс және әскери келісімдер бойынша жетекші компания. Бұл топқа әлемдегі коммерциялық ұшақтардың көшбасшы өндірушісі – Airbus компаниясы да кіреді.
The city's biggest and most popular annual festival is celebrated on 3 October and is called simply 3 Oktober. The people of Leiden celebrate the end of the Spanish siege of 1574. It typically takes place over the course of two to three days and includes parades, a hutspot feast, historical reenactments, a funfair and other events. Since 2006, the city has also hosted the annual Leiden International Film Festival. Leiden has important functions as a shopping and trade centre for communities around the city. The city also houses the Eurotransplant, the international organization responsible for the mediation and allocation of organ donation procedures in Austria, Belgium, Croatia, Germany, Luxembourg, the Netherlands and Slovenia. Leiden also houses the headquarters of Airbus, a global pan European aerospace and defence corporation and a leading defence and military contractor worldwide. The group includes Airbus, the leading manufacturer of commercial aircraft worldwide.
Өзендер, арналар және саябақтар
Оуд-Райнның шығыстан Лейденге кіретін екі саласы қаланың орталығында қосылады. Қаланың көптеген шағын каналдары ағаштармен көмкерілген жағалаулармен кесіп өтеді. Қаланың батыс жағында Ботаникалық бақ және басқа да бақтар ескі Сингель, яғни сыртқы канал бойымен созылып жатыр. Кішкентай бұғылар паркі бар Лейдсе Хоут паркі Оэгстгеестпен солтүстік-батыс шекарасында орналасқан. Ван дер Верф паркі 1574 жылы испандарға қарсы қаланы қорғаған қала әкімі Питер Адриаанц ван дер Верфтің есімімен аталады. Қала бірнеше ай бойы қоршауда болды және көптеген адам аштықтан көз жұмды. Парк үшін ашық кеңістік 1807 жылы оқ-дәріге толы кеменің кездейсоқ жарылысынан пайда болды, ол жүздеген үйлерді, соның ішінде Elsevier баспагерлер отбасының үйін де қиратты.
The two branches of the Oude Rijn, which enter Leiden on the east, unite in the centre of the city. The city is further intersected by numerous small canals with tree bordered quays. On the west side of the city, the Hortus Botanicus and other gardens extend along the old Singel, or outer canal. The Leidse Hout park, which contains a small deer park, lies on the northwest border with Oegstgeest. The Van der Werf Park is named after the mayor Pieter Adriaansz. van der Werff [nl], who defended the city against the Spaniards in 1574. The city was beleaguered for months and many died from famine. The open space for the park was formed by the accidental explosion of a ship loaded with gunpowder in 1807, which destroyed hundreds of houses, including that of the Elsevier family of printers.
Қызықты ғимараттар
17-шы ғасырдың соңынан 19-шы ғасырдың ортасына дейінгі экономикалық төмендеудің нәтижесінде 16-шы және 17-шы ғасырлардағы қаланың орталық бөлігінің көп бөлігі бүгінгі күнге дейін сақталған. Бұл Нидерландыдағы 17-шы ғасырдың екінші ең ірі қалалық орталығы, ал ең ірісі – Амстердам қаласының орталығы. Орталықтағы жүздей ғимарат 1992 жылдан бастап жүзеге асылып, қазірге дейін жалғасып келе жатқан қабырға поэзиясы жобасы аясындағы үлкен қабырға суреттерімен әсемделген.
Because of the economic decline from the end of the 17th until the middle of the 19th century, much of the 16th and 17th century city centre is still intact. It is the second largest 17th century town centre in the Netherlands, the largest being Amsterdam's city centre. A hundred buildings in the centre are decorated with large murals of poetry, part of a wall poem project active from 1992, and still ongoing.
Беделді құрылыс
Оуд-Райнның екі тармағының стратегиялық маңызды түйіскен жерінде ескі Burcht қамалы тұр, ол топырақ үйіндісінің үстіне салынған дөңгелек мұнара. Бұл үйінді, 11 ғасырда оның үстіне кішкентай ағаш бекініс салынғанға дейін, су тасқынынан қорғаныш ретінде пайдаланылған болуы мүмкін. Бұл қамал – мотт пен бейли типіндегі қамал. Лейденнің ескі қала қақпаларынан қазір тек екеуі ғана сақталған: Зийльпорт және Морспорт, екеуі де 17 ғасырдың соңында салынған. Сингельдегі бір кішкентай қарауыл мұнарасынан басқа, қала қабырғаларынан ештеңе қалмаған. Тағы бір бұрынғы бекініс – Грейвенштейн. 13 ғасырда қамал ретінде салынған, ол содан бері үй, кітапхана және түрме болып пайдаланылған. Қазір ол университет ғимаратының бірі.
At the strategically important junction of the two arms of the Oude Rijn stands the old castle de Burcht, a circular tower built on an earthen mound. The mound probably was a refuge against high water before a small wooden fortress was built on top of it in the 11th century. The citadel is a so called motte and bailey castle. Of Leiden's old city gates only two are left, the Zijlpoort and the Morspoort, both dating from the end of the 17th century. Apart from one small watch tower on the Singel nothing is left of the town's city walls. Another former fortification is the Gravensteen. Built as a fortress in the 13th century it has since served as house, library and prison. Presently it is one of the university's buildings.
Шіркеулер
Лейденнің көптеген шіркеулерінің ең ірілері – Хоголандская шіркеуі (немесе 15 ғасырда салынған және Питер Адриаанц ван дер Верффқа арналған ескерткіші бар Санкт-Панкрас шіркеуі) және Питерскерк (1315 жылғы Санкт-Петер шіркеуі), онда Скалигер, Бурхаве және басқа да белгілі ғалымдарға ескерткіштер орнатылған. Тарихи тұрғыдан алғанда Марекерк шіркеуі де қызығушылық тудырады. Арент ван 'с Грейвсанде 1639 жылы осы шіркеуді жобалаған. Лейдендегі оның басқа да көрнекті туындылары – Stedelijk Museum De Lakenhal (қалалық көркемсурет мұражайы) және Bibliotheca Thysiana. Өсіп келе жатқан қалаға тағы бір шіркеу қажет болды, ал Марекерк – Реформациядан кейін Лейденде (және Голландияда) салынған алғашқы протестант шіркеуі. Бұл голланд классицизмінің үлгісі. Ван 'с Грейвсанде жасаған суреттерінде шіркеудің орталық бөлігі – мінбар. Мінбар Харлемдегі Nieuwe Kerk шіркеуіндегідей (Якоб ван Кампен жобалаған) етіп жасалған. Ғимарат 1650 жылы алғаш рет пайдалануға берілді және қазірге дейін қолданылып келеді. Heilige Lodewijkkerk – Реформациядан кейін Лейденде салынған алғашқы католик шіркеуі. Бұл шіркеу 1807 жылы болған және 150 тұрғынды қаза қылған, сондай-ақ қала орталығының көп бөлігін қиратқан оқ-дәрі жарылысынан кейін католиктерге берілді. "Waalse Kerk" (Breestraat 63) бастапқыда Катарина ауруханасының бөлігі болған. 1584 жылы ол Оңтүстік Нидерландыдан (Брюгге) және Франциядан келген протестант босқындарының шіркеуіне айналды. Орталықтағы кейінгі шіркеулердің арасында экспрессионизм стиліндегі Сент-Жозеф шіркеуі бар.
The chief of Leiden's numerous churches are the Hooglandse Kerk (or the church of St Pancras, built in the 15th century and containing a monument to Pieter Adriaansz. van der Werff) and the Pieterskerk (church of St Peter (1315)) with monuments to Scaliger, Boerhaave and other famous scholars. From a historical perspective the Marekerk is interesting too. Arent van 's Gravesande designed that church in 1639. Other fine examples of his work in Leiden are in the Stedelijk Museum De Lakenhal (the municipal museum of fine arts), and the Bibliotheca Thysiana. The growing city needed another church and the Marekerk was the first Protestant church to be built in Leiden (and in Holland) after the Reformation. It is an example of Dutch Classicism. In the drawings by Van 's Gravesande the pulpit is the centrepiece of the church. The pulpit is modelled after the one in the Nieuwe Kerk at Haarlem (designed by Jacob van Campen). The building was first used in 1650, and is still in use. The Heilige Lodewijkkerk is first catholic church in Leiden that was built after the Reformation. This church was given to the Catholics after the gunpowder explosion in 1807, which killed 150 inhabitants and destroyed a large part of the city centre. The 'Waalse Kerk' (Breestraat 63) was originally part of the Katharina Hospital. In 1584 it became the church of Protestant refugees from the Southern Netherlands (Brugge) and France. Later churches in the centre include the St. Joseph in expressionistic style.
Университет ғимараттары
Қала орталығында Лейден университетінің көптеген ғимараттары орналасқан. Академия ғимараты 16 ғасырдағы бұрынғы монастырь ғимаратында жайғасқан. Университетпен байланысты мекемелердің қатарында Шығыс Үнді тілдері, этнология және география жөніндегі ұлттық институт; 1587 жылы негісталған ботаникалық бақтар; обсерватория (1860); көне заттар мұражайы (Rijksmuseum van Oudheden); және этнографиялық мұражай бар, оның негізін П. Ф. фон Сибольдтың жапондық коллекциясы құрады (Rijksmuseum voor Volkenkunde). Бұл коллекция қазір SieboldHuis деп аталатын жеке мұражайда сақталуда. Тизиан кітапханасы 1655 жылғы Ренессанс дәуіріне жататын ескі ғимаратта орналасқан. Онда құқықтық еңбектер мен халықтық жылнамалар көптеп кездеседі. Лейден университетінің кітапханасындағы Голландия әдебиеті қоғамының (1766) және қалыптар мен гравюралар жинағы сияқты көптеген арнайы коллекциялары да ерекше назар аударуға лайық. Соңғы жылдары университет ғылым факультеттерін орналастыру үшін қала шетінде Лейден Био ғылым паркін салды.
The city centre contains many buildings that are in use by the University of Leiden. The Academy Building is housed in a former 16th century convent. Among the institutions connected with the university are the national institution for East Indian languages, ethnology and geography; the botanical gardens, founded in 1587; the observatory (1860); the museum of antiquities (Rijksmuseum van Oudheden); and the ethnographical museum, of which P. F. von Siebold's Japanese collection was the nucleus (Rijksmuseum voor Volkenkunde). This collection is now housed in a separate museum called the SieboldHuis. The Bibliotheca Thysiana occupies an old Renaissance building of the year 1655. It is especially rich in legal works and vernacular chronicles. Noteworthy are also the many special collections at Leiden University Library among which those of the Society of Dutch Literature (1766) and the collection of casts and engravings. In recent years the university has built the Leiden Bio Science Park at the city's outskirts to accommodate the Science departments.
Спорт
Zorg en Zekerheid Leiden – Лейден қаласының баскетбол клубы. 2011, 2013 және 2021 жылдары олар Ұлттық чемпионатты жеңіп алды, 2010 және 2012 жылдары Ұлттық кубокты, ал 2011 және 2012 жылдары Ұлттық Суперкубокты ұтып алды. Клуб FIBA EuroChallenge турнирінде де өнер көрсетіп, 2011/2012 маусымында екінші кезеңге (үздік 16 команда) іліккен.
Zorg en Zekerheid Leiden is the basketball club of Leiden. In 2011, 2013 and 2021 they won the National Title, in 2010 and 2012 the National Cup and in 2011 and 2012 the National Super Cup. The club also played in the FIBA EuroChallenge and reached the Second Round (Best 16) in 2011/2012.