Кіріспе

Рига қаласы, Латвия

Рига қаласы – Латвияның астанасы Ригадағы Даугава өзенінің жағасында орналасқан қалашық. Қалашық 1330 жылы салынған. Оның құрылысы 1497 және 1515 жылдар аралығында толыққанды қайта жаңартылды. Шведтер қалашықты басып алғаннан кейін, 1641 жылы кеңейтілген үйлер салды. Бұл бекініс 17-19 ғасырлар аралығында үнемі кеңейтіліп, қайта құрылды. 1930 жылдары сәулетші Эйженс Лаубе оны жөндеу жұмыстарын жүргізді. 1938 жылы Латвия үкіметі қалашықты резиденциясы деп жариялады. Бүгінде ол Латвия Президентінің ресми резиденциясы болып табылады және бірнеше мұражайларға да үй иесі.

Тарих

Қамал Рига мен Ливон ордені арасындағы келісім негізінде салынған. 13 ғасырда ригалықтар орденге қарсы көтеріліс жасап, қала орталығындағы алғашқы қамалды қиратқан. Ригалықтармен үнемі болатын қақтығыстардың салдарынан, орден бастапқы қамалды қайта жаратудың орнына қала шекарасының сыртында жаңа қамал салуды жөн көрді. Киелі Рух монастыры орналасқан жер – аурухана және кедейлерге арналған панажай – таңдалды және монастырь алғашқы қамалдың орнына көшірілді. Қамал Ливон орденінің магистрінің резиденциясы болды, бірақ ригалықтармен үздіксіз қақтығыстарға байланысты резиденция 1484 жылы ригалықтар қамалды қиратудан бұрын Цесис қамалына көшірілді. Ригалықтар соңында күресте жеңіліп, қамалды қайта құруға мәжбүр болды – қайта жаңарту 1515 жылы аяқталды. Вильнюс келісімінен кейін 1561 жылы орден Литваның, ал 1569 жылы Польша-Литваның бекінісіне айналды. 1621 жылы Рига шведтердің билігіне өтті және қамал швед әкімшілігінің орны ретінде пайдаланылды. Қала 18 ғасырдың басында Ресей империясының құрамына кіргеннен кейін, қамал Рига губернаторлығының (қазіргі Латвия мен Эстонияның көп бөлігін қамтитын) әкімшілігі мен соттарына орналасқан және генерал-губернаторлардың резиденциясы болды. 1922 жылдан бастап қамал Латвия президентінің резиденциясы болды. Кеңес окупациясынан кейін, 1940–1941 жылдары Латвия КСР Халық Комиссарлар Кеңесі қамалда орналасты. 1941 жылы Совет Одағының Жас пионерлер ұйымы қамалдың солтүстік бөлігінде Пионерлер сарайын ашты. Қамалдың оңтүстік бөлігінде бірнеше мұражай орналасқан. Латвия тәуелсіздігін қайта алғаннан кейін, қамалдың солтүстік бөлігі Латвия президентінің резиденциясы болды.

Сәулет

Бастапқы қамал төртбұрышты ауламен қоршалған, төрт бұрышында төртбұрышты мұнаралары бар үш қабатты ғимарат болды. 1484 жылы қамал бұзылғаннан кейін, әскери технологияның соңғы жетістіктеріне сәйкес екі мұнарасы дөңгелек мұнаралармен ауыстырылып, қайта салынды. Қамал 17 ғасырда қарқынды дамыды, ол көбінесе құрылыс жұмыстарында болды. 1682 жылы қамалға Арсенал қосылды, ол шамамен жүз жыл өткен соң, 1783 жылы сот үйі салу үшін бұзылды. Жұмыстан 18:45-те шықты. 2013 жылдың 20 маусымы күні, шамамен сағат 22:21-де қамалдан өрт шығып, өрт сөндірушілер шақырылды. Қамалға әскери полиция күзеті қойылды. Сағат 1-ге жуық Мемлекеттік өрт сөндіру және құтқару қызметі (SFRS) 79 құтқарушы, 11 техника, 3 баспалдақ, 1 платформа және 3 арнайы көлік операцияға жұмылдырылғанын хабарлады.

Мемлекеттік өрт сөндіру және құтқару қызметінің Рига бөлімі барлық қолдағы ресурстарды, соның ішінде Юрмала өрт сөндіру бөлімінен келген көмекті жинады.

Зақым

Рига сарайы өрттен кейінгі күні жедел қызмет өрт сөндірушілері сарайдың шамамен 3200 шаршы метрі, оның ішінде сарай төбесінің және шатырының 2400 шаршы метрі, Ұлттық тарих мұражайын қоспағанда, қираған деп бағалап отыр. Өрт кезінде әлеуметтік желілерде сарайда орналасқан бірегей мұражай коллекцияларының жағдайы туралы үлкен алаңдаушылық тарады. Коллекциялардың ешқайсысы өрттен жойылған жоқ, алайда олардың бір бөлігі судан зақымданды.