Кіріспе
Этторе Бастико (9 сәуір 1876 – 2 желтоқсан 1972) – Екінші дүниежүзілік соғысқа дейін және оның кезінде итальяндық әскери шенеунік және қолбасшы. 1941-1943 жылдары Солтүстік Африкадағы Осі күштерінің командирі болған итальяндық фельдмаршал. Корольдік итальян армиясының генералы болғаннан бөлек, ол Эгей теңізіндегі итальяндық аралдар мен Ливияның губернаторы қызметін атқарды. Әскердегі қызметтен кейін ол әскери тарихшы болып, бірнеше кітап жариялады.
Ettore Bastico (9 April 1876 – 2 December 1972) was an Italian field marshal who served as the commander of Axis forces in North Africa from 1941 to 1943 during World War II. In addition to being a general of the Royal Italian Army, he served as the governor of the Italian held Aegean islands and of Libya. After his time in the army, he became a military historian and published several books.
Өмірбаян
Бастико Италияның Болония қаласында дүниеге келген. Есейген кезде Бастико Италия армиясына қосылып, Бірінші дүниежүзілік соғыста қатысқан. 1928 жылы Бастико бригадир (generale di brigata) шеніне көтерілді. Сол кезде Италия патшалығын фашист диктатор Бенито Муссолини басқарды. Осы қызметте Бастико Джулио Дуэттің «Рекапитуляция» (Әуе күштерінің басқаруымен бірге жарияланған) еңбегінде сынға ұшырады. Дуэ Бастико ұсынған алты «негізгі теорияны» және олардың болашақ соғыстардағы тәуелсіз әуе күштерінің рөлімен байланысын жан-жақты талдап, сынады. Бастико 1932 жылдың 29 мамырында генерал-майор болып тағайындалды, ал 1935 жылы Екінші итало-абиссин соғысы кезінде 1-ші КК. NN. «23 наурыз» дивизиясына қолбасшылық етті. 1935 жылы Бастико Эфиопиядағы III корпустың командирі болды, ал 1936 жылдың 10 ақпанында генерал-лейтенант (generale di corpo d'armata) шеніне ие болды. 1936-1937 жылдары II корпустың командирі болды. 1937 жылы Испания азамат соғысының соңғы кезеңдерінде Бастико Марио Роаттаны Испаниядағы итальяндық еріктілер корпусының бас командирі ретінде алмастырды. CTV соғыста испан ұлтшылдарына көмектесу үшін жіберілді. 1937 жылдың ортасынан бастап Бастиконың әскері ұлтшылдар үшін шешуші жеңіс болған Сантандер шайқасында күресті. 1937 жылдың соңында Бастиконың орнын Марио Берти басты. 1937 жылдың қазан айында Бастико «generale di corpo d'armata designato d'armata» генерал шеніне ие болды, бұл Италия ресми түрде соғыста болмаған жағдайда берілетін ең жоғары шен еді. 1939 жылдың ақпан айында итальяндық еріктілер Испаниядан қайтып келді. Одан кейін ол Екінші армияға тағайындалды. Біраз уақыттан кейін Бастико По аңғарында орналасқан «По армиясы» деп аталған жаңа моторизацияланған Алтыншы армияның командирі болып тағайындалды. 1939 жылы Бастико Италия Корольдігінің сенаторы аталды. Италия Екінші дүниежүзілік соғысқа қатысқанда Бастико итальяндық Эгей аралдарының (Додеканес) губернаторы болды және 1940 жылдың 7 тамызында генерал (Generale d'Armata) шеніне көтерілді. 1941 жылдың 19 шілдесінде Бастико Италия Ливиясының генерал-губернаторы және Солтүстік Африкадағы барлық одақтас күштердің бас командирі болып тағайындалды. Солтүстік Африкадағы науқанда Эрвин Роммель ресми түрде итальяндық қолбасшылыққа бағынғандықтан, Роммельдің жоспарларын Бастико алдымен бекітуі керек болды. Бастико 1942 жылдың 12 тамызында Италия маршалы (Maresciallo d'Italia) шеніне көтерілді, бұл негізінен 22 маусымда генерал-фельдмаршал (Generalfeldmarschall) болып тағайындалған Роммельге қарағанда төмен шенде болуын болдырмау үшін жасалды. Ливия британдық Сегізінші армияның шабуылына ұшырағаннан кейін, 1943 жылдың 2 ақпанынан бастап ол соғыстың соңына дейін қызметсіз қалды. Бастико 96 жасында Римде қайтыс болды, соңғы жылдарын тарихты зерттеумен өткізді. Қайтыс болған кезде ол белсенді қызметте бес жұлдызды итальяндық шенді иеленген соңғы итальяндық әскери офицер еді. (Италияның маршалы болып тағайындалған соңғы королі Умберто II 1983 жылы қайтыс болды).