Потидея: ежелгі грек қаласы, б.з.д. 600 ж. шамасында коринфтіктер құрған. Тсунами қаланың парсылар шабуылынан құтылуына көмектескен болуы мүмкін. Тарих, археология.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
600 ж.б.д. шамасында қорынттықтар құрған колония.
Colony founded by the Corinthians around 600 BC
NOTOC
Потидея (/pɒtɪˈdiːə/; Ποτίδαια, Potidaia, сондай-ақ Ποτείδαια, Poteidaia) – б.з.д. 600 жыл шамасында грекстің солтүстігіндегі Халкидика түбегінің оңтүстік ұшындағы үш түбектердің батыс жағындағы Паллен түбегінің ең тар жерінде қорынттықтар құрған колония.
Potidaea (,/p//ɒ//t//ɪ/'/d//iː//ə///; Ποτίδαια, Potidaia, also Ποτείδαια, Poteidaia) was a colony founded by the Corinthians around 600 BC in the narrowest point of the peninsula of Pallene, the westernmost of three peninsulas at the southern end of Chalcidice in northern Greece.
Тарих
479 жылы парсылар қоршауында болған кезде, қала тым жоғары толқындардың емес, цунамидің әсерінен құтқарылған болуы мүмкін. Геродоттың баяндамасына сәйкес, судың қалыптан тыс кері шегілуін пайдалануға тырысқан парсы шабуылшылары кенеттен «жергілікті халық айтқандай, бұрынғы барлық толқындардан да зор» су тасқынына тап болды. Фракия жағалауында цунамиге қатысты бірнеше геологиялық қабаттар анықталды, бұл аймақтың цунамиге бейім екенін көрсетеді. Цунами әдетте жер сілкінісімен байланысты болғанымен, осы оқиғаның куәгері Геродот сол кезде жер сілкінісі болғанын еске салмайды. Осыған байланысты, бұл құбылыс метеоцунами болуы ықтимал. Мұндай оқиғалар Жерорта теңізінде жиі кездеседі, ал олардың әсері ұзын, тар су кеңістігінде күшейеді, бұл Торонеос шығанағының басында орналасқан Потидеяның географиялық ерекшелігіне сай келеді. Делиан лигасы тұсында Афина мен Коринф арасында қақтығыстар болды. Дегенмен, Коринф жыл сайын жоғары дәрежелі шенеунік жіберіп тұрды. Потидея Афина мен Коринф арасындағы барлық жанжалдарға тікелей қатысты. 432 жылы тұрғындар афиналықтарға қарсы көтеріліс ұйымдастырды, ал қала Пелопоннес соғысының басында қоршауға алынып, 430 жылы Потидея шайқасында басып алынды. 363 жылы афиналықтар қаланы қайта басып алды, бірақ 356 жылы Потидея Македонияның Филипп II-нің қолына көшті. Потидея қиратылып, оның жері олинфтіктерге берілді. Кассандр бұл жерде Кассандрея деп аталған жаңа қала салды. Осы кезеңде, қаланы теңіз портына айналдыру мақсатымен, тар жердің ең жіңішке бөлігіндегі құмды топырақтан канал қазылған болуы мүмкін, және ол бүгінгі күнге дейін сақталған. 43 жылы Македонияның проконсулы бұл жерге римдік колонияны орналастырды, ал 30 жылы Октавиан (кейіннен Август) оны қайта қоныстандырып, ресми атауын Colonia Iulia Augusta Cassandrensis деп берді.
While besieged by the Persians in 479 BC, the town may have been saved by a tsunami rather than a particularly high tide. Herodotus reports how the Persian attackers who tried to exploit an unusual retreat of the water were suddenly surprised by "a great flood tide, higher, as the people of the place say, than any one of the many that had been before". Several tsunamigenic layers have been identified along the Thracian Coast, indicating that the region is prone to tsunamis. While tsunami are generally associated with earthquakes, Herodotus, the source of this story, makes no mention of an earthquake at the time. This makes it more likely that the event was a meteotsunami. Not only are such events relatively common in the Mediterranean, but their effect is amplified in a long, narrow body of water, which is a good description for the situation of Potidaea, which lies at the head of Toroneos gulf. During the time of the Delian League, conflicts occurred between Athens and Corinth. However, the Corinthians still sent a supreme magistrate each year. Potidaea was inevitably involved in all of the conflicts between Athens and Corinth. The people revolted against the Athenians in 432 BC, and it was besieged at the beginning of the Peloponnesian War and taken in the Battle of Potidaea in 430 BC. The Athenians retook the city in 363 BC, but in 356 BC Potidaea fell into the hands of Philip II of Macedon. Potidaea was destroyed and its territory handed to the Olynthians. Cassander built a city on the same site which was named Cassandreia. It was probably at this time that the canal, which still exists today, was dug through the sandy soil at the narrowest part of the isthmus, perhaps with the aim of making the city a naval base. In 43 BC a Roman colony was settled by the proconsul of Macedonia, which in 30 BC was resettled by Octavian (the future Augustus) and took the official name Colonia Iulia Augusta Cassandrensis.
Қазіргі заманғы мұра
Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін Кіші Азиядан келген босқындар үшін салынған қазіргі Неа-Потейдая елді мекені осы ежелгі орынға жақын орналасқан. Халық арасында "Зена: Жауынгер ханшайым" телесериалындағы Габриэль кейіпкері Потидея қаласынан екендігі айтылған.
The modern settlement of Nea Poteidaia, built for refugees from Asia Minor after the First World War, is situated near this ancient site. In popular culture, the fictional character Gabrielle from the TV series Xena: Warrior Princess was described as being from Potidaea.