Чандипура вирусы: Қауіпті инфекция және таралу жолдары
Chandipura vesiculovirus
Шандипура вирусы – адамдарда ми қабынуын тудыратын Rhabdoviridae тұқымдасына жататын жұқпалы ауру. Индияда кең таралған, құрбан болғандар бар. Құмырсқа шағуы арқылы таралады.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Вирустың түрі
Species of virus
Чандипура везикуловирусы (CHPV) – адамдарда энцефалитке ұшыратумен байланысты Rhabdoviridae тұқымдасына жататын вирус. Ол алғаш рет 1965 жылы Үндістанның Махараштра штатындағы Чандипура ауылынан алынған екі науқастың қанынан бөліп шығарылды және Орталық Үндістанда түсіндіріле алмайтын энцефалиттік аурудың бірнеше жағдайларымен байланысты болды. Соңғысы 2003 жылдың маусым-тамыз айларында Андхра-Прадеш және Махараштра штаттарында тіркелді, нәтижесінде 329 бала зардап шекті және 183 адам қайтыс болды. 2004 жылы Гуджарат штатында да балалардың арасында сирек кездесетін жағдайлар мен өлім-жітімдер байқалды. Чандипура везикуловирусы Үндістан мен Батыс Африкадағы құмдық масадан бөліп алынды және оның шағуы арқылы таратылады деп есептеледі. Африкада вирустың кездесуі оның кең таралғандығын көрсетеді, бірақ Үндістаннан тыс жерлерде адамдар арасында тіркелген жағдайлар жоқ. Чандипура везикуловирусының адамға патоген ретіндегі маңыздылығы 2003 және 2004 жылдарғы жағдайлардағы оның рөліне күмән тудырғандықтан әлі де шешілмеген мәселе болып қалуда. ТОК
Chandipura vesiculovirus (CHPV) is a member of the Rhabdoviridae family that is associated with an encephalitic illness in humans. It was first identified in 1965 after isolation from the blood of two patients from Chandipura village in Maharashtra state, India and has been associated with a number of otherwise unexplained outbreaks of encephalitic illness in central India. The most recent occurred in Andhra Pradesh and Maharashtra in June–August 2003 with 329 children affected and 183 deaths. Further sporadic cases and deaths in children were observed in Gujarat state in 2004. Chandipura vesiculovirus has been isolated from sandflies in India and West Africa and is probably spread through its bite. The presence of the virus in Africa indicates a wide distribution although no human cases have been observed outside India. The significance of Chandipura vesiculovirus as a human pathogen is unresolved due to doubts over its role in the 2003 and 2004 outbreaks. TOC
Вирусология
Чандипура весикуловирусы – шамамен 11 кб геном ұзындығы бар қабықшасы бар РНК вирусы. Вирустық геном бес полипептидті кодтайды, атап айтқанда, нуклеокапсидтік ақуыз N, фосфопротеин P, матрицалық ақуыз M, гликопротеин G және ірі ақуыз L, бес моноцистрондық мРНҚ-да. N ақуызы геномдық РНК-ны клеткалық РНКаза қызметінен қорғау үшін нуклеазаға төзімді формаға енгізеді. L және P ақуыздары бірге вирустық РНК-ға тәуелді РНК полимеразаны құрайды, онда РНК полимеризациясы, капинг және поли(А) полимераза үшін каталитикалық функциялар L ақуызында орналасқан, ал P транскрипциялық активатор ретінде әрекет етеді. Матрицалық ақуыз геномдық РНК-ны, яғни нуклеокапсидті, сыртқы мембраналық қабықшамен байланыстырады. G протеині мембранадан шығып, маңызды антигендік детерминант ретінде әрекет етеді. Вирустың тіршілік циклы цитоплазмалық. Транскрипция кезінде вирустық полимераза бес дискретті мРНҚ синтездейді және ген шекараларындағы тоқтату сигналдарын орындайды. Вирустық транскрипция және одан кейінгі трансляция арқылы жұқтырған жасушаларда вирустық ақуыздардың жеткілікті мөлшерде жиналуы вирустық репликациялық циклдің басталуын күшейтеді. Бұл кезеңде сол L ақуызы репликаза ретінде әрекет етеді және гендік біріктірулерді елемей, геномдық РНК-ның көптеген көшірмелерін жасау үшін репликацияның келесі раундтарына үлгі ретінде қызмет ететін полицистрондық антигеномдық аналогты жасайды. Бұл ұрпақ геномдық РНК вирустық ақуыздармен қапталып, жетілген вирустық бөлшектер ретінде шығады. Вирустық репликация кезінде полимераза функциясының ауысу механизмі әлі белгісіз. Құмшаңыраулар кінәлі деп есептеледі, өйткені олар қабырғалардағы жарықтарда немесе құмнан немесе саздан жасалған үйлердің бөліктерінде мекендейді. 2014 және 2016 жылдары Гуджаратта эпизодтық жағдайлар тіркелді. 2016 жылы Ахмадабадта бір қыз қайтыс болды. 2019 жылы Вадодараның Бхайли ауылында бір қыз қайтыс болды.
Chandipura vesiculovirus is an enveloped RNA virus with an approximate genome length of ~11 kb. Viral genome codes for five polypeptides, namely, nucleocapsid protein N, phosphoprotein P, matrix protein M, glycoprotein G and large protein L in five monocistronic mRNAs. N protein encapsidates genome RNA into a nuclease resistant form to protect in from cellular RNAse function. L and P protein together forms viral RNA dependent RNA polymerase; where catalytic functions for RNA polymerization, capping and poly A polymerase resides within the L protein and P acts as a transcriptional activator. Matrix protein glues the encapsidated genome RNA, also known as nucleocapsid, with the outer membrane envelope. G protein spikes out of the membrane and acts as a major antigenic determinant. Viral life cycle is cytosolic. During transcription, viral polymerase synthesizes five discrete mRNAs and obeys to stop signals that are present at the gene boundaries. Accumulation of adequate amounts of viral proteins within infected cells through viral transcription and subsequent translation potentiate the onset of viral replicative cycle. In this phase, same L protein acts as a replicase and ignore the gene junctions to generate a polycistronic anti genomic analogue that acts as a template for further rounds of replication to generate many more copies of the genome RNA. This progeny genome RNA upon packaging by viral proteins bud out as mature virus particles. The precise mechanism underlying the switch in polymerase function during viral replication remains unknown. Sandfly bites are blamed as they inhabit cracks in walls or parts of homes made of sand or mud. The sporadic cases appeared in Gujarat in 2014 and 2016. One girl died in Ahmedabad in 2016. In 2019 one girl died in Bhayli village of Vadodara.