Ирандық саяси белсенді және ядролық бағдарлама ашып салушысы
Alireza Jafarzadeh
Ирандық саяси белсенді Әлиреза Джафарзаде – Иранның құпия ядролық бағдарламасы туралы ақпарат жариялаған оппозиционер, сарапшы. Huffington Post авторы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ирандық саяси белсенді
Iranian political activist
Әлиреза Жафарзаде – ирандық диссидент, Таяу Шығыс сарапшысы, сондай-ақ Иран Халық моджахедтерінің АҚШ өкілі. Ол Иранның құпия ядролық бағдарламасы туралы ақпарат жариялаумен белгілі.
Alireza Jafarzadeh is an Iranian dissident, media commentator on the Middle East, and US representative of the People's Mujahedin of Iran. He is known for releasing information on Iran's secret nuclear program.
Мансап
Жафарзаде консервативті және либералды ақпарат құралдарында мақалалар жариялаған және телеарналарда сұхбат берген. Оның еңбегіне екі партиялық құрмет бар сияқты. Жафарзаде «Хаффингтон Пост» газетінде тұрақты түрде мақала жазады. 2006 жылы Жафарзаде Клод Салханимен сұхбаттасуда Иранның Ұлттық қарсылық кеңесінің соңғы өкілі ретінде таныстырылды, онда ол Махмуд Ахмадинежадтың Израильге қатысты жасаған мәлімдемелеріне жауап берді. 2007 жылы Жафарзаде CNN арнасының «Лу Доббс кешкі жаңалықтары» бағдарламасына қонақ шақырылып, Ирактағы Иранның делдалдық соғысын талқылады.
Jafarzadeh has published columns and appeared on television interviews both in conservative and liberal media. He seems to have bi partisan respect for his work. Jafarzadeh has a regular column on the Huffington Post. In 2006, Jafarzadeh was introduced as the last representative of the National Council of Resistance of Iran in an interview with Claude Salhani in which he responded to comments by Mahmoud Ahmadinejad made towards Israel. In 2007, Jafarzadeh was a guest on CNN's Lou Dobbs Tonight news show (6:00 pm ET) discussing Iran's proxy war in Iraq.
Ақпараттық мәліметтерді ашу
2002 жылы Жафарзаде Иранның Натанзда құпия ядролық нысанын, ал Аракта дидеутерий оксидін өндіретін нысанын аша отырып, әлемдік назарды өзіне аударды. Бұл ақпарат Халықаралық атом энергиясы агенттігінің (МАГАТЭ) осы нысандарды тексеруіне әкелді. Алғашқы тексеруден кейін МАГАТЭ Иранның ядролық қызметі жөніндегі баяндамасында, Иранның ядролық жабдықтарында азаматтық энергетика бағдарламасы үшін қажетті деңгейден асып түсетін уран іздері табылды деп мәлімдеді. Бірақ Иран бұл уранның көзі – Пәкістаннан әкелінген жабдықтар екенін айтты. Бұл жарияланымдар 2006 жылдың 23 желтоқсанында Біріккен Ұлттар Ұйымының Қауіпсіздік Кеңесінің Иранның ядролық бағдарламасына байланысты санкциялар салуына себеп болды. 2007 жылы Жафарзаде Иран үкіметінің Ирактағы сектанттық зорлық-зомбылықты күшейтуге бағытталған күш-жігерін күрт арттырғанын мәлімдеді, сондай-ақ ақша мен қаруды Ирак шекарасы арқылы оңай жеткізіп отырғанын хабарлады. 2010 жылы Жафарзаде Тегеранның жанындағы Бехжат-Абадта құрылып жатқан құпия жер асты уран байыту нысанының спутниктік суреттерін және бағдарламалық мәліметтерін жариялады, бұл халықаралық қауымдастықтың назарына іліккен. 2011 жылдың сәуір айында Жафарзаде Иранның құпия түрде центрифуга бөліктерін өндіріп жатқан TABA деп аталатын жаңа ядролық нысанын ашты. Шілде айында ол Иранның ядролық бағдарламасын қайта ұйымдастыру және Қорғаныс министрлігі басқаратын, парсы тілінде SPND деп белгіленетін жаңа ұйым құрылғанын егжей-тегжейлі баяндады. Бұл ұйым Иранның бас ядролық ғалымы Мохсен Фахризаде Махабадидің тікелей бақылауында ядролық қаруландыру жұмыстарын жүзеге асырады. Бұл ақпаратты Иранның оппозициялық тобы МЕК-тің Иран ішіндегі желісі жинады. Жафарзаде ұсынған бұл ақпарат кейіннен 2011 жылғы қарашадағы Халықаралық атом энергиясы агенттігінің (МАГАТЭ) есебінде де қамтылды. 2015 жылы Жафарзаде Иранның Тегерандағы әскери кешенде Лавизан-3 деп аталатын жасырын нысаны бар екенін ашты, онда Иран IR 2m сияқты жетілдірілген центрифугаларды зерттеу және әзірлеу жұмыстарын жүргізіп, Бірлескен әрекет жоспарына қайшы келіп, құпия түрде уран байытып отырған. Конгресс мүшелері Мемлекеттік хатшы Джон Керриден Лавизан-3 туралы сұрағанда, ол бұл мәселені зерделейтінін уәде берді. Бірақ АҚШ немесе МАГАТЭ бұл мәселеге қатысты әрекет еткенін көрсететін ешқандай ақпарат БАҚ-та жарияланбады.
In 2002, Jafarzadeh drew worldwide attention by revealing that Iran was running a secret nuclear facility in Natanz, and a dideuterium oxide facility in Arak. These revelations led to inspections of the sites by the International Atomic Energy Agency (IAEA). After their first inspection, IAEA, said in a report on Iran's nuclear activity that traces of uranium, greater than what is needed for a civilian power program, were found on Iranian nuclear equipment. However, Iran claimed that the source of the uranium was equipment imported to Iran from Pakistan. These revelations eventually led to United Nations Security Council's imposing sanctions on Iran on December 23, 2006, over its nuclear program. In 2007, Jafarzadeh claimed that Iran's government had sharply increased its efforts to fan sectarian violence in Iraq, easily transferring money and arms across the Iraqi border. In 2010, Jafarzadeh revealed satellite imagery and program details of a secret underground uranium enrichment facility under construction in Behjat abad near Tehran, drawing international attention. In April 2011, Jafarzadeh then revealed a new nuclear site known as TABA, where Iran has secretly built centrifuge parts. In July, he further detailed the reorganization of Iran's nuclear program and the formation of a new organization run by the Defense Ministry, known by its Persian acronym, SPND, which oversees all nuclear weaponization work under the direct supervision of Iran's top nuclear scientist, Mohsen Fakhrizadeh Mahabadi. The information was compiled by the network inside Iran of Iran's opposition group, the MEK. This information provided by Jafarzadeh was later reflected in the November 2011 report of the International Atomic Energy Agency (IAEA). In 2015, Jafarzadeh revealed that Iran has a hidden site, known as Lavizan 3, in a military complex in Tehran, where Iran has worked on research and development of advanced centrifuges, including IR 2m, and secretly enriched uranium in violation of the Joint Plan of Action. Members of Congress asked Secretary John Kerry about Lavizan 3, which he promised to follow up on. Still, there are no follow up reports in the media suggesting that the United States or the IAEA has acted on this.