Кіріспе

Добрынь-над-Висла (Добрин над Висла) – Польшаның Куявия-Померания воеводтығындағы қала. Ол Висла өзенінің жанында, Влоцлавек маңында орналасқан. 2021 жылғы желтоқсан айының мәліметі бойынша, қаланың халқы 2025 адамды құрайды. 11 ғасырда осы жерде кастелян бекінісі болған. 1228 жылдан бастап Мазовия князі Конрад I «Добрынь ағайындары» деп аталатын әскери орденге рұқсат берді. 1228 жылы Добрынь крестонос орденіне база ретінде берілді, бірақ кейіннен тевтон орденіне қосылды.

Орта ғасырдың аяғы

13-14 ғасырлар қала үшін қиын кезең болды. Қалаға 13 ғасырдың басында қала құқықтары берілгенімен және 14 ғасырдың басына дейін княздіктің астанасы болғанмен, ол Польша мемлекеті мен солтүстікке қарай Тевтон ордені арасындағы қақтығыстардың салдарынан көп зардап шекті. Добрынь ордені қамал салды. 1235 жылы қамал Мазовия князьдарына қайтарылды. 1329 жылы Тевтон ордені оны басып алды, ал 1343 жылы Калиш шартына қол қойғаннан кейін Польшаға қайтарды. Дегенмен, 1409 жылы қамал қиратылды. Оны 1240 жылы Галиция королі болған Галициялық Даниил да тонады. 1230 жылға дейін қала құрылған, бұл Любек құқығына негізделген болуы мүмкін. 1230 жылғы құжатта Войцехтың, Добрыньмен байланысты әдебиетте айтылатын белгісіз қаладан шыққан ауыл басшысы болғаны жазылған. 1239 жылы Добрынь ауылының әкімшісі Конрад деп аталды. Добрынь ауылының басшысы Гоцвиннің есімі 1296 жылы (нақтысы 1306 жыл) деп қате жазылған. 1319 жылға дейін ауылды басқару тағайындалған әкімшіден қалалық кеңеске ауысты. 1322 жылы ауылдық кеңестің басшысы Лемко есімді адам аталды. Вармия епископының хатында 1323 жылы литвалықтар Добрынь княздығына шабуыл жасап, "Добрынь қаласын басып алып, негізіне дейін өртеп, екі мың адамды өлтірген, ал Добрынь жерінде екі жынысты алты мың адам, жеті дін қызметкері және тағы қырық дін қызметкерін тұтқынға алып, мәңгілік құлдыққа жіберген. Сонымен қатар, екі Бенедикт орденінің монахтарын өлтіріп, шіркеулерді есептемегенде, он приход шіркеуін өртеп жіберді". Шабуыл 14 қыркүйек 1323 жылы болған деп есептеледі. Хроникашы Петер Дусбург 2000-ға дейін адам өлгенін айтады. Қаланың шабуылдан кейін қалпына келуіне көп уақыт кетті, бірақ қала өз қала құқықтарын сақтап қалды. Ол енді княздық емес еді. Тевтон орденінің шабуылы кезінде 1329 жылдың наурыз айында Добрыньдегі бекініс тағы да шабуылға ұшырады, нәтижесінде қала мэрі катапульта тасынан қаза тапты. 1329 жылдың наурыз айында, қамалды қоршағаннан кейін Тевтон ордені Добрынь қамалын басып алды. Казимир Ұлы мен Тевтон ордені арасындағы Калиш бейбіт шартынан кейін Добрынь Польшаға қайтарылды. 13 ғасырдың соңы мен 14 ғасырдың басында (1288, 1327 және 1343-1352 жылдары) қала Добрынь князьдарының резиденциясы болды. 1380 жылдан бастап қала Владыслав Опольчиктың феоды болды, ол 1392 жылы Тевтон орденіне кепіл ретінде берді. 1404 жылы кепілдікті сатып алу арқасында қала Польша патшалығына қайта оралды. 1409 жылдың 18 тамызында Тевтон ордені қамалды қоршап алып, өртеп жіберді. 1411 жылы Торунь бейбіт шарты бойынша Добрынь Польшаға қайтарылды. Осы кезде қала сот орынына айналды. Добрынь Польша Корольдігінің корольдік қаласы болып, Польша Корольдігінің Үлкен Польша провинциясындағы Инороцлав воеводтығында орналасқан. Шамамен 1388 жылы қалада францискандық монастырь құрылды. 1390 жылы Владислав Опольчик оларға жер берді, ал 1395 жылы Наленцтер әулетінен шыққан Войцех Чельмика Маладан монастырь шіркеуін салу үшін монахтарға 60 теңге берді. Аңыз бойынша, 1400 жылдардың басында қала әкімінің қызы Навойка осы жерде дүниеге келген. Добрынь жерінің тұңғыш тарихи жазбада тіркелген сеймі (жергілікті парламент) 1434 жылы Добрыньде өткізілді. 1793 жылы Добрынь Польшаның екінші бөлінісінде Пруссияға қосылды. 1807 жылы ол қысқа ғана өмір сүрген Польшаның Варшава Герцогтығына қосылды, ал 1815 жылы Конгресс Польшасының құрамына кірді, кейіннен Ресей империясына күштеп қосылды. 1920 жылдың 14 тамызында қала кеңес әскері тарапынан басылып алынды және бірнеше күн бойы оккупацияланды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде, 1939 жылдан 1945 жылға дейін қала неміс оккупациясы астында болды, немістер оның атын Добрин-ан-дер-Вайхсель деп өзгертті. Польшалықтар мен еврейлер тұтқындалды, қуылды және өлтірілді. "Интеллигенция операциясы" аясында немістер поляк мұғалімдерін тұтқындап, өлтірді, олар Маутхаузен концлагерінде де болды. Еврейлер қуылды. Қазіргі уақытта қала жергілікті сауда және қызмет көрсету орталығы болып табылады, онда өнеркәсіптік кәсіпорындар аз (аяқ киім фабрикасы, балық аулау кооперативі, мал сою комбинаты, диірмен).