Кіріспе

Интернет пен дін арасындағы қатынастың шолуы

Діндер интернетте көптеген жолдармен ұсынылған. Барлық діндерді, дәстүрлерді және нанымдарды қамтуға тырысатын сайттар бар, мысалы, Patheos (ол сонымен қатар атеизм және гуманизмге арналған форумды ұсынады), Religious Tolerance және Beliefnet. Сонымен қатар, нақты бір діни дәстүрге арналған сайттар да бар. Көптеген сайттар талқылау топтары болып табылады, ал басқалары теологиялық пікірталастарды өткізеді, кейбіреулері діни доктриналар бойынша кеңес береді. Кейбір сайттар дұға, медитация немесе виртуалды қажырлы сапарларды жеңілдету арқылы діни тәжірибе беруге бағытталған. Адамдар діннің әртүрлі аспектілерін зерттеу үшін іздеу жүйелерін де пайдаланады. Кейбір діни сайттар бірнеше тілге аударылған. Мысалы, JW.ORG 1000-нан астам тілде мазмұн ұсынады.

Христиандық

Онлайн христиандық қауымдастықтарды құруға бірнеше әрекеттер жасалды, көбінесе олар дәстүрлі, нақты ғимараттары бар христиандық қауымдастықтарды толықтыру мақсатымен, бірақ кейде оларды алмастыруға тырысады. Тіпті бірнеше жүз мүшесі бар орташа шіркеулердің өзінде, өздерін жариялау және қауымдарымен байланыс орнату үшін веб-сайттар болады. Мысалы, Хартфорд дін зерттеу институтының оқытушысы Скотт Тхумма АҚШ-та 1998 жылдан 2002 жылға дейін веб-сайты бар шіркеулердің үлесі 11 пайыздан 45 пайызға дейін өскенін анықтады. Көптеген сайттар оқыту мен талқылауға бағытталған. Кейбіреулері киберкеңістікте виртуалды жиналыстарды сынап көреді және тәжірибеге оқыту, дұға, құлшылық және тіпті музыканы қосуға тырысады. i шіркеу – толыққанды Англикан шіркеуі ретінде мойындалған алғашқы интернет-қауымдастық. 1995 жылы Рим католик шіркеуінің епископы Жак Гейло, оның даулы пікірлері үшін жаза ретінде Папа Иоанн Павел II оны Партенияның (5 ғасырда Сахараның құшағына енген ірі алжир қаласы) синекуралық диоцезіне қайта тағайындағаннан кейін, «шекарасыз диоцез» үшін веб-сайт құрды.

Индуизм

Хинду діни дәстүрлерінің барлығын қамтуға бағытталған әртүрлі веб-сайттар бар, мысалы, Хинду зерттеулер кеңесінің қолдауымен жұмыс істейтін Хинду әлемі. Сайтта индуистік кітаптар мен Риг Веда, Упанишадтар, Бхагвад Гита және Ману заңдарының түсіндірмелері бар. Сонымен қатар, индуизм дәстүрінің нақты аспектілеріне арналған көптеген веб-сайттар бар. Мысалы, ірі эпостар – Махабхарата мен Рамаянаны зерттеуге арналған сайттар жетерлік. Құмбх Мела саяхатына арналған сайт интернет пайдаланушыларына Аллахабадта Ганг өзенінде шомылуға жиналған жүздеген мың паломниктің қатарына қосылуға мүмкіндік береді. Saranam.com сияқты сайттарда ізбасарлар өздері таңдаған индуистік ғибадатханада пуджа тапсырыс бере алады, ал көптеген беттерде құдайлардың суреттері орналасқан, олар ғибадатханадағы бейнелер сияқты Даршан сезімін сыйлайды деп есептеледі. Шри Вайшнава, Сваминараян Сампрадай және Двайта Ведантаның ізбасарларының веб-сайттары бар, ал Харе Кришна деп те аталатын Халықаралық Кришна саналы қоғамының жеке сайты бар, онда Харе Кришна желісі де қамтылған. Қазіргі таңда ғибадатханалар Даршанды тікелей эфирде интернет арқылы көрсетеді. Шындығында, маңызды оқиғалар да тікелей интернет арқылы көрсетіледі. Мысалы, Кардиффтегі Сваминараян ғибадатханасы 2007 жылы өзінің 25 жылдық мерекесін тікелей эфирде интернет арқылы көрсетті.

Ислам діні

Ислам сайттары діни доктринаға қатысты кеңес беру, күнделікті намаздарды жүктеу және интернет арқылы шахада қабылдау сияқты бірнеше ерекше қызметтерді атқарады. Мысалы, "Ислам беті" – толыққанды Құран нұсқасына сілтеме жасайтын жан-жақты исламдық веб-сайт. Уэльс университетінің профессоры Гэри Банттың айтуынша, "Ислам Онлайн" сияқты сайттар ислам доктринасы туралы ақпараттан бөлек, неке, құлшылық және интернет қолданысы сияқты жекелеген мәселелер бойынша кеңес береді. Онлайн сұрақтарға жауап беру үшін имам немесе діни ғалымдар тобы жиі фетва жасайды. Бұл фетвалар дерекқорларда сақталады, бұл онлайн пайдаланушыларға өздерінің нақты сұрақтарын іздеуге мүмкіндік береді. Гэри Бант бұл, қоғамдық аяда көтеруге қиын немесе ұятты саналатын мәселелерді шешуді жеңілдететінін атап көрсетті.

Иудаизм

Бірнеше веб-сайттар мен блогтар еврей діні мен еврей өмірін интернетте қамтиды. Кейбір сайттар белгілі бір діни немесе саяси көзқарас ұстанады, ал кейбіреулері таза мәдени немесе зайырлы бағытта жұмыс істейді. Консервативті, қазіргі православиелік, постденомминациялық, реформалық, зайырлы және хареди яһудилер J блогтарын жазуға қатысады. Дінге берілгенімен, кейбір J блогерлері өз блогтарында күмәнді немесе дәстүрден тыс теологиялық көзқарастарды талқылайды. J блогтары радикалды, либералды және консервативті бағыттарға бөлінеді, бұл барлық әлемдегі еврей қауымдастықтарына қатысты. CampusJ және Jewschool сияқты бірнеше блогтар университеттегі еврей өмірін қамтиды.

Воду

Интернет вудуді «кибер кеңістік» арқылы таратып, Гаитиден тыс жерлерде оның қолжетімділігін арттырды, себебі ортақ мәтін болған жоқ. Александра Бутрос бұрын құпия болған вудудың қазір ашық, кең таралған және кибер әлем арқылы кез келген адам қолдана алатынын түсіндіреді. Оңтүстік Калифорния университетінің профессоры Стивен О’Лиридің айтуынша, Фалуньгунның интернетте танымал болуы Қытай Халық Республикасында рұқсатсыз демонстрацияларды ұйымдастыруға мүмкіндік берген маңызды фактор болды. Топ жетекшісі Ли Хунчжи қазір Нью-Йоркте тұрса да, қозғалысты үйлестіру үшін интернетті пайдалана алды. Интернетті кеңінен қолданған түрлі діни қозғалыстар бар, және дін социологиясы саласындағы ғалымдар оларды зерттеді. Адам Поссамайдың мысалдарына джедайлік және матриксизм кіреді. Поссамай осы діндерді халықтық мәдениетпен біріктіретін «гипер нақты дін» деп сипаттайды, олардың соңғы капитализмнің тұтыну логикасының бір бөлігі екенін және интернеттің кеңінен қолданылуымен күшейеді деп санайды.

Виртуалды дін

Дэвид Чайдестер өзінің 2005 жылғы "Нағыз жалғандықтар" кітабында: "Егер интернеттегі виртуалды діндердің шежіресін табу мүмкін болса, ол, әдетте, Дискордиандықтан басталар еді" деп жазды. Дж. Кристиан Грирдің сөзіне қарағанда, бұл зерттеу Дискордиандық дін пародиялық діннен жаңа діни қозғалысқа өзгерген сәтте жарық көрді. 2001 жылдың мамырында Yahoo іздеу жүйесі Дискордиандықты пародиялық дін деп санағанда, Дискордиандықтар өз дінінің санатын өзгерту үшін электрондық хаттарды жіберу кампаниясын ұйымдастырды. Бұл наразылық науқаны басталғаннан кейін үш апта өткен соң, Yahoo Дискордиандықты "Көңіл көтеру – Діндер – Юмор" санатына көшірді, бұл кейбір Дискордиандықтарға көбірек ұнады. Дэвид Г. Робертсон 2016 жылы жарық көрген "Құмарлық, ойлап табу және гиперреальность" кітабында былай деп жазады: