Кіріспе

Кұпия тұжырым
эзотерикалық тұжырым

Эгрегор (немесе эгрегор, ежелгі грекше ἐγρήγορος, egrēgoros 'ояу') – батыс эзотерикасындағы жеке адамдар тобының ұжымдық ойлары мен сезімдерінен пайда болатын физикалық емес бірлік немесе ой-форма туралы түсінік.

Шолу

Сиқырлы және басқа да оккульттік дәстүрлерде ол әдетте дербес құдірет иесі ретінде қарастырылады, бірақ эзотеризмнің басқа түрлерінде ол эзотерикалық немесе экзотерикалық діни қауымның ұжымдық санасы ғана болып табылады. Соңғы жағдайда, ұжымдық сана ретінде, Рене Генон қалайтын «ұжымдық тұлға» термині эгрегормен мағынасы бірдей. Кейбір әдеби және діни туындыларда, мысалы, «Зарагоссадан табылған қолжазбада» осы періштелерге сілтеме жасалған. Француз жазушысы Виктор Гюго «Ғасырлар аңызы» (1859) еңбегінде «эгрегор» сөзін алдымен сын есім, содан кейін зат есім ретінде қолданады, бірақ мағынасы бұлыңғыр болып қалады. Осы құдіреттер туралы толық ақпаратты «Құдайылық сақшы» мақаласынан таба аласыз.

Рухани элита ретінде

Дәстүрлі мектеп философы Джулиус Эвола өзінің "Қазіргі заманға қарсы бүлік" атты еңбегінде дәстүрді сақтайтын рухани білімі бар элитаға, яғни Күзетшілерге сілтеме жасады, бұл туралы Occultist.net сайты сипаттаған, бірақ олардың өзіндік ерекшеліктері мен күштері нақты авторға байланысты болады. Кейт Стронг "Өзіңді таны, өзіңді емде" атты бюллетеньде эгрегорларды "адамдар тобының ұжымдық санасында бар, дербес өмір сүретін символдар, идеялар немесе идеалдар" деп сипаттады. Бұл қолданыс көбінесе "Таро туралы толғаулар" еңбегінен келген сияқты, бұл келесі бөлімде көрінеді. Гари Лахман кітабында Роберт Амбеленнің "La Kabbale pratique" еңбегінде келтірілген, бірақ толық келіспейтін тулпа тұжырымын да келтіреді. Амбелен эгрегорды "қуатты рухани ағымнан туындап, ғаламның жалпы өміріне үйлесетін ритммен немесе ортақ табиғатымен біріккен тұлғалардың бірлестігіне сәйкес тұрақты интервалдармен күш алатын күш" деп анықтады. "Таро туралы толғаулар" еңбегінің авторы Амбеленнің осы үзіндісін "керек-жарақсыз ештеңе қалдырмайтын анықтама" деп сипаттады, бірақ Амбеленнің католицизм, масондық және протестантизмді эгрегорлар ретінде сипаттауымен келіспеді. Лахман мен "Таро туралы толғаулар" еңбегінде "жақсы" эгрегорлар жоқ, тек "жаман" эгрегорлар бар". Бұл эгрегорды құратын діни (немесе басқа) топ оған "әсерлі сиқырлы одақтас" ретінде "сене алады" деген идеяның бастауы, бірақ "эгрегордың көмегі ақымен төленеді". Кітапта "адам эгрегорын көріп білгендер оны әдетте Құдай деп сипаттайды" және "сиқыршылар барлық тіршілік осы әлемде Ұлы Ана, Анима Мунди, Ұлы Архонт, Ібіліс, Пан және Бафомет деп аталатын үлкен құрастырылған эгрегорға үлеседі және оған тәуелді деп санайды" делінеді. "Эгрегор" термині "бір немесе бірнеше сиқыршы жасаған, өздігінен жұмыс істейтін рухани тұлғаны білдіретін эзотерикалық термин" ретінде анықталады. Көптеген эгрегорлар ой-формалар ретінде басталады, бірақ кейін практиктерден тәуелсіз әрекет етуге қабілетті болады. Медейрос эгрегорлардың "өз өмірлері жоқ" десе де, олардың тәуелсіздігін атап өтіп, эгрегорлар "физикалық орындармен байланысты болуы мүмкін" дейді, сондықтан "біз бір ортаға кіргенде және ыңғайсыздық сезінгенде, көбінесе орынның эгрегорлары мен біздің энергиямыздың арасындағы қақтығысты сезінеміз". Бұл әдетте "күзетшілер" деп аударылады. Рене Генонның айтуынша, бұл "құпиялы сипаттағы тұлғалар, олар қандай болса да, "аралық әлемге" тиесілі болып көрінеді; олардың эзотерикалық әдебиетте осылай аталған" ұжымдық тұлғалармен ортақ нәрсесі осы ғана".

Эзотеризмдегі ұғымның пайда болуы мен дамуы

Геноның айтуынша, бұл терминді осы ұжымдық құрылымдарды белгілеу үшін алғаш рет Элифас Леви қолданды, «бұл мағынаны негіздеу үшін оған сенімсіз латын этимологиясын берді, оны *grex* – «қора» сөзінен шығарды, ал сөздің өзі таза грек тілінде және «күзетші» деген мағынаны ешқашан білдірмеген». Марк Ставиштің 2018 жылғы «Эгрегорлар» кітабында келтірілгендей, Левидің «Le Grand Arcane» («Ұлы құпия», 1868) еңбегінде «эгрегор сөзі нефилимдердің әкелері деп есептелген жандар туралы каббалалық аңызбен анық байланыстырылған», яғни Күзетшілермен. Леви оларды «біздің өмірдің бар екенін білмейтіндіктен, кешірімсіз құртатын» «қорқынышты жандар» деп сипаттады. «Эгрегорды» «ұжымдық тұлға» ретінде қолданудан кейін, Гаетан Делафордж 1987 жылы «Гносис» журналында жариялаған мақаласында эгрегорды «адамдардың ортақ мақсат үшін саналы түрде біріккен кезде пайда болатын топтық сана» деп анықтады. Олаво де Карвалхоның 2017 жылғы эзотерика курсында ырымдардың түрлері бөлініп көрсетілді: ырымдар – сиқырлы және діни ырымдарға, ал діни ырымдар – кешірімділік, құрбандық, біріктіру және бастау ырымдарына бөлінеді. Біріктіру ырымдары – бұл қоғамның эгрегорына бағытталған және адамды оның мүшесі ететін ырымдар. Олаво Рене Геноның дұғаның негізінен эгрегорға бағытталғаны туралы пікірін келтірді, бірақ Генонның өзі бұл терминді қолданбағанын атап өткен жоқ.