Кіріспе
Лена Алексеевна Хейдиз (Лена Алексеевна Хейдиз; 1959 жылдың 2 қазанында туған) – ресейлік суретші, жазушы және өнер теориясының маманы.
Ерте өмір
Лена Хадес 1959 жылы 2 қазанда Сібірде дүниеге келді. Әкесі байланыс инженері, анасы дәрігер болған. 35 жасында әкесі көптік склерозбен ауырып, 51 жасында қайтыс болды. Хадес 1985 жылға дейін әкесіне күтім жасады. Әкесінің ауруы оның өлім туралы түсінікке және өмірдің философиялық мәселелеріне деген қызығушылығын оятып, осы тақырыптар оның шығармашылығының басты тақырыптарына айналды.
Мансап
Хадис 1982 жылы Мәскеу мемлекеттік педагогикалық университетін (физика және математика факультеті) бітірді; ол сонымен қатар шет тілдер курстарын бітіріп, көп жылдар бойы аудармашы болып жұмыс істеді. 35 жасында суретші болуға бел буып, 1995 жылы Германияға көшіп келді. Кельн қаласында ол өзінің алғашқы туындыларын жасап, алғашқы суретін сатты. 1995–1997 жылдары Ницшенің «Заратустра осылай сөйледі» атты шығармасына арналған 30-дан астам картинасын жасады. Ол үшін бұл туындылар бейнелі метафоралар. 1997 жылы Хадистің «Also Sprach Zarathustra» атты майлы сурет және графикалық циклы Ресей ғылым академиясының Философия институтында көрмеге қойылды. 2004 жылы Ресей ғылым академиясы Ницшенің «Заратустра осылай сөйледі» атты екі тілді басылымын шығарды, кітаптың мұқабасы мен жамылғысы Хадистің екі суретімен безендірілді. Кітапта осы циклден тағы жиырма туынды бар. Оның суреттері Мәскеудегі Қазіргі заманғы өнер мұражайының, Игорь Маркин атындағы қазіргі заманғы өнер мұражайының, Пушкин мұражайының, Мемлекеттік Третьяков галереясының коллекцияларында сақталады. Аталған серияның туындылары 2005 жылы қазіргі заманғы өнердің бірінші Мәскеу биенналесінде, 1997 жылы Ресей ғылым академиясының Философия институтында және 1998 жылы Мемлекеттік Каширка галереясында көрсетілді.
Ерекше еңбектері
Хадис «Заратустра да сөйледі» және тағы екі картинасымен танымал, оларды орыс ұлтшылдары русофобиялық деп санайды. 2008 жылдың наурыз айында орыс ұлтшылдарының бір тобы оның суреттері «расалық және ұлтшылдық алауыздық пен жеккөрушілікті» тудырады деп, оған қарсы сотқа жүгінді. Алғашқы туындысы – «Ресейге қош келдіңіз» (1999). Оны Игорь Маркин атындағы заманауи өнер мұражайы сатып алды, ал екінші картинаның аты – «Жұмбақ орыс жанының химерасы» (1996). Ол 2005 жылы Мәскеудегі заманауи өнердің екінші биенналесінде бір рет ғана көрсетілді. Ұлтшылдар Хадестің орыс жанын орыс өмірінің клишелік атрибуттарымен бейнеленген мультфильмдік жаратылыс ретінде көрсеткеніне наразы болды – арақ бөтелкесі, Спутник моделі және «Ресейге қош келдіңіз» картинасындағы орыс мінезін бірден агрессивті де, Құдайдан қорқатын деп айыптаған дөрекі жазылған мәтін. 2010 жылдың маусым айында Хадис жоғарыда аталған екі картина бойынша куәлік беру үшін Мәскеудегі Басманная прокуратурасына шақырылды. Оған жеккөрушілік пен араздық қоздырды деген айып тағылып, сотталып, ірі айыппұл төлеуі мүмкін екендігі туралы ескертілді. 2012 жылдың 6 шілдесінде Хадис Pussy Riot тобын қолдап аштық жариялады. Аштық 25 күнге созылып, денсаулығына ауыр зиян келтірді. Хадис Pussy Riot мүшелерінің портреттерінен де тұратын серия жасады. 2015 жылдың 3 наурызында Хадис Борис Немцовты еске алу үшін өнер марафонын бастады. Ол оның қанына кір келтірген адам тұтқындалып, сотқа тартылғанда ғана өлтірілген саясаткердің портреттерін салуын тоқтататынын айтты. Оның «Арқанмен қыз, шабуылдап жүрген әйел» атты автобиографиялық картиналар сериясы бар. «Би» – өлім патшалығының көп мағыналы әлемін көрсететін жеке мойындауы. Аид – өлілердің құдайы. Өлім патшалығының бұл бейнесі христиандық дүниетанымымен байланысты емес, бірақ Ницшенің тозақ туралы көрінісіне жақын.
Hades also has autobiographic series of paintings called "A Girl with bows". Her work called A girl with bows, the woman that mows. The Dance is a personal confession in which she shows the poly semantic world of the kingdom of death. Aides is the god of the dead. This depiction of the kingdom of death is not related to the Christian world, but is closer to Nietzsche's image of hell.