Кіріспе

Көк көзді алты адам 1879 жылы адам өлтірумен айыпталды. Көк көзді алты адам – 1879 жылы Пенсильвания штатының Либан округінде тұтқындалған және бірінші дәрежелі адам өлтірумен айыпталған, барлығы көк көзді алты ер адамнан құралған топ. Олар – Чарльз Дрюс, Фрэнк Стичлер, Генри Ф. Уайз, Жосия Хаммель, Израиль Брандт және Джордж Зехман. Бұл дос әрі жаман бизнес серіктестер тобы сақтандыру төлемі алу үшін көршілері Жозеф Раберді өлтіруге сөз байластырды. 65 жастағы Рабер Солтүстік Либан округінің Блю-Маунтин аймағындағы көмір өртетін үйінде үй шаруасындағы әйелмен бірге кедейлікте өмір сүрді. Рабер тұрақты жұмысы болмады және көбінесе өзі сияқты кедей көршілерінің қайырымдылығына сүйенді. 1878 жылдың шілде айының басында төрт адам Брандттың Сент-Жозеф Спрингтегі қонақ үйінде кездесіп, Раберді жалпы сомасы 8000 долларға сақтандыруға келісті. Олар сақтандыру агентіне Раберді өмірінің соңына дейін күтіп ұстауға уәде бергендерін және полис оның жерлеу шығындарын жабуға тиіс екенін айтты. Жозеф Раберге бірнеше бағалау типіндегі өмірді сақтандыру полистері сатылды, оның келісімімен, ал олардың өзі бенефициарлар ретінде аталды. Кейін сол жылы олар тағы екі адамды шақырып, Раберді Индиантаун ағысында батырып өлтіруге мәжбүр етті. Ешқандай қарсы дәлел болмағандықтан, сот медициналық сарапшысы өлімді жазатайым оқиға деп шешті. Жергілікті тұрғындар қылмыс болғанын сезгенімен, екі ай өткен соң ғана Дрюстің күйеу баласы Джозеф Петерс полицияға кісі өлтіруге куә болғанын хабарлады, содан кейін алты адам тұтқындалып, сотқа жіберілді.

Сот

Алтылық бірдей сотталды. Бұл және, мүмкін, газеттердегі заговоршыларға берілген әдемі лақап есімдерінің арқасында сот процесіне зор назар аударылды. Шығыс жағалауынан келген тілшілер Ливан округінің орталығы – Либан қаласына ағылды, ал жаңалықтар бүкіл әлемге тарады. Сот 18 сәуірде басталды. Мемлекеттік айыптаудың басты куәсі Дрюстің күйеу баласы болды, бірақ ол айыптау тарапы шақырған отыз алты куәгердің бірі ғана еді. Қорғау тарапы жиырма екі куәгерді шақырды. Екі тараптан да шақырылған куәгерлер көбінесе достар, көршілер және туыстар болды, олардың көрсетулері жиі қайшылыққа толы болды. Рабердің өлімінен бұрын және кейін оның жасалған қастандығын білген немесе күдіктенген көп адам болғаны анық болды, бірақ олар өлім жазасынан қорқып, жасырын қалды. 1879 жылғы 24 сәуірде сағат 15:30-да «Көккөзді алтылықтың» тағдыры он екі қазыдан тұратын қазылар алқасының қолына берілді. Күту ұзаққа созылмады. Бес сағаттан кейін сот үйінің қоңырауы естілді, ол олардың үкімге келгенін хабарлады. Қазылар алқасы барлық алты айыпталушыны бірінші дәрежелі кісі өлтіруде кінәлі деп тапты. Қорғау тарапы қазылардың дауысын жеке-жеке тексеруді сұрады, сондықтан «Кінәлі» деген сөз жетпіс екі рет айтылды – әр қазыдан әр айыпталушы үшін бір реттен. Жергілікті газет хабарлағандай, бұл АҚШ және Англияның ортақ құқық тарихында алғашқы рет болды, онда алты адам бір айыптама бойынша кісі өлтіруде кінәлі деп танылды. Апелляциялық сотта судья Зехманға оған қарсы мемлекеттік айыптау тарапы ұсынған тікелей дәлелдердің жетіспеуіне байланысты жаңа сот процесі тағайындалды. Екінші сот процесінде де ол негізінен сол дәлелдермен ақталды. Қалған бес айыпталушыға асылып өлім жазасы берілді. Қылмысты жасаған Дрюс және Стичлер бірінші болып асылды. Барлық апелляциялық шағымдар қарастырылғаннан кейін, келесі жылы Wise, Hummel және Brandt та асылды. Ақталған Зехман он жыл ішінде табиғи себептерден қайтыс болды. Кісі өлтіру ісінен басқа, бүкіл сот процесі өмірді сақтандырудың күңгірт ісіне айыптама ретінде танылды, бұл сақтандыру заңнамасына маңызды өзгерістер енгізді, әсіресе заңдық мүддесі жоқ адамдарды сақтандыру практикасымен байланысты.

Қате түсініктер

Кейде "Көккөзді алтылық" асылып, сол жерде, Индиантаун Гэптегі Грин Пойнт ауылының жанында орналасқан, Муншайн Біріккен Сион шіркеуінің (Муншайн – шіркеу мен зират орналасқан жерді сыйлаған отбасының аты) зиратына қойылған деп айтылады. Бірақ шындығында, барлық асылу оқиғасы Либан округінің түрмесінде болған. Жәбірленуші Джозеф Рабер Муншайн шіркеуіне жерленгенімен, алты күдіктінің әрқайсысы өз отбасыларымен округтің басқа жерлеріне жекелеген жерленген. Брандт пен Дрюс Либандағы Маунт Либан зиратының ардагерлер бөлімінде қатар жатыр. Хуммель мен Зехман Либан округінің Юнион қалашығындағы Саттазан лютеран шіркеуінің зиратына жерленген. Уайз Либан округінің Юнион қалашығындағы Грин Пойнт ауылындағы Евангелиелік Біріккен Бауырлар шіркеуінің зиратына жерленген. Стихлер Маклин жолындағы отбасылық жер теліміне, қазір Индиантаун Гэп фортының шекарасында жерленген. Хуммель 1880 жылдың 13 мамырында Уайз бен Брандтпен бірге асылды. Зекман ақталып, асылудан құтылды. Ол түрмеден босатылып, 1887 жылы қайтыс болды.

Көгілдір көзді алтышыл халық мәдениетінде

Сэр Артур Конан Дойл өзінің Шерлок Холмс туралы "Қызыл бас лигасы" атты қысқа әңгімесінде "Көк көзді алты" лақап атынан шабыттанды. Әңгімеде қылмыскерлердің Ливан, Пенсильваниядан шыққан ойдан шығарылған миллионерді пайдалануы арқылы осы мәселеге сілтеме жасалады. "Көк көзді алты" оқиғасы Пенсильванияда жергілікті сахналық пьесада және Брюс пен Брайан Крейдердің сол аттас деректі фильмінде айтылады. Жазушы/романшы Гэри Людвиг 19 ғасырдағы Ливан округінде болған танымал қылмыс туралы түрлі топтарға баяндама жасайды. Людвигтің осы қылмыс туралы төрт бөлімнен тұратын журналдық сериясы 1979 жылы жарияланды. Журналдағы мақалалар кейіннен кітапша түрінде басылды.