Кіріспе
Финка Вигия (ˈfiŋka βiˈxi. a, Lookout Farm) - Кубаның Гавана қаласындағы Сан-Франциско де Паула ауданындағы үй. Бұл үй бір кезде Эрнест Хемингуэйдің тұрғын үйі болған. Хемингуэйдің Ки-Уэсттегі үйі сияқты, қазір ол мұражай болып сақталған. Ғимарат 1886 жылы салынды.
Мүліктің тарихы
Үй 1886 жылы Каталондық сәулетші Мигель Паскуаль и Багуер Гавананың оңтүстік-шығысында шамамен 8 миль (13 км) жердегі төбеде салынды. Бұл жер бұрын Испания армиясының бақылау казармасы орналасқандықтан, осыдан-ақ Ескеру (Vigía) атауы пайда болды. Арқадағы верандадан және жанындағы мұнарадан Гавана қаласының орталық бөлігіне керемет көрініс ашылады.
Хемингуэйлер отбасы
Хемингуэй 1939 жылдың ортасынан 1960 жылға дейін үйде тұрды, бастапқыда оны жалға алып, содан кейін 1940 жылдың желтоқсанында үшінші әйелі Марта Геллхорнға үйленгеннен кейін сатып алды. Геллхорн Хемингуэймен бірге болу үшін Кубаға келген, ол Хемингуэйдің «Амбос Мундос» қонақ үйінде жалға алған кішкентай бөлмеде тұрмақ емес деп шешті. Ол Хемингуэй 12 500 доллар төлеген жерді тапты. Ол кездегі ферма ферма ғимаратынан тұратын. «Финка Вигияда» Хемингуэй «Кім үшін қоңырау соғылады» романының көп бөлігін жазды, бұл роман Испания азамат соғысы туралы, оны Геллхорнмен бірге 1930 жылдардың соңында журналист ретінде жамылған болатын. (Романды ол «Амбос Мундос» қонақ үйінде тұрғанда бастаған, ал кейбір бөлімдерін Айдахо штатында жазған.) Хемингуэй 1940 жылы жарық көрген кітаптан түскен алғашқы гонорардың бір бөлігімен бұл мүлікті сатып алды. 1945 жылы Хемингуэй мен Геллхорн ажырасқаннан кейін Хемингуэй «Финка Вигияны» сақтап қалды және соңғы әйелі Мэри Уэлш Хемингуэймен бірге қыста онда тұрды. «Финкада» Хемингуэй «Ескі адам және теңіз» (1951) романын жазды, ол Гавананың жағалауында балық аулайтын және жақын маңдағы Кохимар қаласында тұратын балықшы туралы. 1940 жылдардың басында, Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Хемингуэйдің үш ұлы жиі оның «финкасына» келіп, кейде Марта («Марти») Хемингуэй олар үшін жөндеп берген шағын үйде тұратын. Қонақ үйі, бір қабатты ағаш гаражға айналған, қазір мұражай директоры мен қызметкерлерінің кеңсесі ретінде және кездесулер үшін пайдаланылады. Олар сол кезде мүліктің маньигуа және флабаян ағаштарымен өсіп кеткенін, бірақ ауылдық жерлердің көп бөлігі тұрғын үйлермен толып кеткенін хабарлады. Сол кезде мұнда теннис корты, бассейн және су құдықтары болған. «Финкада» Хемингуэй мысықтарды ұстай бастады және көбейтті (Ки-Уэстте ол тек тауыстарды ұстаған). Хемингуэй Ки-Уэстте селекционерден алған сұр Ангора мысығы, «Принцессамен» (фотодағы ортаңғы мысық) бастады, ал 1942 жылы «Гуд Уилл» және «Бойс» (фотодағы сол және оң жақ мысықтар) атты екі кубалық мысық алып қосты. Хемингуэй «Бойс» мысығының мінез-құлқы туралы көп жазды. 1943 жылға қарай «финкадағы» мысықтардың саны 11-ге жетті. Мэри Хемингуэй 1946 жылы «финкаға» көшіп келгенде, Хемингуэй үшін жазу үшін арнайы жұмыс мұнарасын салдырды, бірақ ол жатын бөлмесінде жұмыс істеуді ұнатты, ал жұмыс мұнарасы ақырында мысықтарға берілді. Бүгінде Кубадағы мүлікте мысықтар жоқ, бірақ Ки-Уэсттегі үйде бірнешеуі бар, олардың кейбіреулерінде «бармақтары» бар (яғни полидактильді мысықтар). Хемингуэйдің Кубадағы мысықтарының полидактильді болғанына ешқандай дәлел жоқ. 1959 жылдың қаңтарында Куба революциясы АҚШ қолдаған үкіметті құлатқаннан кейін Хемингуэй Кубаның жаңа үкіметімен жақсы қарым-қатынаста болды. 1960 жылдың жазында Гаванада ол Хемингуэйдің есімімен аталған спорттық балық аулау байқауында жеңіске жеткені үшін Фидель Кастроға кубок тапсырды. Дегенмен, депрессия мен аурулар Хемингуэйді басып алғанда, ол 1960 жылдың 25 шілдесінде Кубадан біржола кетіп, онда 20 жылдан астам уақыт бойы қолданған үйін қалдырып кетті. 1960 жылдың күзінде Куба үкіметі көптеген шетелдік мүлікті, соның ішінде «Финка Вигияны» да иемденді. АҚШ үкіметі 1960 жылдың қазан айында Кубамен дипломатиялық қарым-қатынасты үзді және ішінара қаржылық эмбарго енгізді. 1961 жылдың сәуірінде «Шошқалар шығанағына» жасалған шабуылдан кейін және Кубаның мамыр айында коммунистік мемлекет екенін жариялағаннан кейін Куба мен АҚШ арасындағы қарым-қатынас одан әрі нашарлады. Хемингуэй 1961 жылдың бірінші жартысында АҚШ-та ауыр депрессиядан емделді, ал Хемингуэйлер екі ел арасындағы жауыз саяси ахуалға байланысты Кубаға қайта алмады. Хемингуэй 1961 жылдың 2 шілдесінде Айдахо штатындағы үйінде өз-өзіне қол жұмсады. Куба үкіметі ресми түрде Хемингуэй қайтыс болғаннан кейін үйді, оның жиһаздары мен кітапханасын Куба үкіметіне мұра етіп бергенін, одан кейін оны авторға арналған мұражайға айналдырғанын мәлімдеді. Алайда Мэри Хемингуэй Хемингуэйдің өлімінен кейін Куба үкіметі Айдахо штатында оған үйді және Кубадағы барлық жылжымайтын мүлікті иемденуге ниетті екенін хабарлау үшін оған хабарласқанын айтты. Мэри Хемингуэй Кастро үкіметімен кейбір оңай жылжымалы жеке мүлікті (кейбір суреттер мен бірнеше кітаптар) және Гаванадағы сақтау құрылысында сақталған қолжазбалар үшін келіссөздер жүргізді. Хемингуэйлердің жеке мүлігінің көп бөлігін сол кезде елден шығару мүмкін болмағандықтан, тастап кетуге мәжбүр болды.
Кубаның 1960 жылдан кейінгі меншігі мен басқаруы
АҚШ Ұлттық тарихи сақтау қоры құлау қаупі бар екенін мәлімдеген үйді Куба үкіметі қайта жаңартып, 2007 жылы туристерге қайта ашты. Дегенмен, ол АҚШ-тан тыс жерде орналасқандықтан, ең қауіпті 11 тарихи ескерткіштің бірі ретінде тізімде тұр. Сонымен қатар, ол Дүниежүзілік ескерткіштер қорының екі жылдық тізіміндегі "100 ең қауіпті орын" тізіміне енген. Үйдің және оның ішіндегі заттардың жағдайына қатысты маңызды дау-дамайлар туды, бірақ осы орынға барған зерттеушілер Куба үкіметінің АҚШ-тан қаржы алусыз үйді, оның ішіндегі заттарды, 38 футтық (12 метр) ағаштан жасалған балық аулау қайығы "Пиларды" және аумақты жауапкершілікпен күтіп келгенін хабарлады. 2008 жылғы маусымдағы газет мақаласында ирланд триллер жазушысы Адриан МакКинти үйге келгенде Кубаның құпия полиция қызметкері оған Хемингуэй кітапханасынан кез келген кітапты 200 долларға ұсынғанын айтты.