Кіріспе
Дизельдік жолаушылар локомотивтері класы. EMD SDP40F – 1973-1974 жылдары General Motors Electro Motive Division (EMD) компаниясы құрастырған алты осьті C-C дизель-электрлік локомотиві. Санта-Фе EMD FP45 локомотивінің негізінде EMD компаниясы Америка Құрама Штаттарындағы көптеген қалааралық жолаушылар пойыздарын тасымалдайтын Amtrak үшін 150 локомотив жасады. Amtrak – жеке компания, бірақ АҚШ үкіметінің қаржыландыруымен 1971 жылы әртүрлі жеке теміржолдардан мұраға алған ескі дизельдік локомотивтер паркімен жұмысын бастады. SDP40F – Amtrak үшін жаңадан салынған алғашқы дизельдік локомотив болды және қысқа мерзімге компанияның алыс қашықтыққа арналған паркінің негізін құрады. 1970 жылдардың ортасында болған бірнеше дөңгелектердің жолдан шығуы Amtrak-тың локомотивке деген сенімін күйретті, сондай-ақ көптеген теміржолдар оны өз жолдарында пайдалануға тыйым салды. Жүргізілген бірнеше тергеулер локомотивтің доңғалақ жұбы, пойызды жылытуға арналған су және бу генераторларының ауырлығы, нашар күтілген және бұзылған рельстер, сондай-ақ локомотивтің артындағы багаждық вагондардың гармониялық дірілі сияқты мәселелерге нұсқады. 1977 жылы Amtrak SDP40F локомотивін қысқа қашықтыққа арналған EMD F40PH локомотивінің пайдасына зейнеткерлікке шығаруға шешім қабылдады. Amtrak паркінің көп бөлігін EMD компаниясына айырбастады, ал компоненттері жаңа F40PH локомотивтеріне енгізілді. Қалғандары жүк тасымалы үшін Атчисон, Топека және Санта-Фе темір жолы (ATSF) компаниясына сатылды. Санта-Фе локомотивтерді жөндеп, оларды SDF40 2 деп атады. Санта-Фе темір жолының мұрагері – Burlington Northern Santa Fe (BNSF) темір жолы оларды 2002 жылы зейнеткерлікке шығарды. Олардың біреуі – бұрынғы Amtrak No. 644 локомотиві сақталған.
The EMD SDP40F was a six axle C C diesel–electric locomotive built by General Motors Electro Motive Division (EMD) from 1973 to 1974. Based on Santa Fe's EMD FP45, EMD built 150 for Amtrak, the operator of most intercity passenger trains in the United States. Amtrak, a private company but funded by the United States government, had begun operation in 1971 with a fleet of aging diesel locomotives inherited from various private railroads. The SDP40F was the first diesel locomotive built new for Amtrak and for a brief time they formed the backbone of the company's long distance fleet. A series of derailments in the mid 1970s shattered Amtrak's confidence in the locomotive, and many railroads banned it from their tracks. Multiple investigations pointed to issues with the locomotive's trucks, the weight of the water and steam generators used for train heating, the rough and poorly maintained tracks, or the harmonic vibration of baggage cars behind the locomotive. In 1977, Amtrak decided to retire the SDP40F in favor of the EMD F40PH, which was already in use on short distance routes. Amtrak traded most of its fleet into EMD; the components were incorporated into new F40PHs. The remainder were traded to the Atchison, Topeka and Santa Fe Railway (ATSF) for use in freight service. The Santa Fe rebuilt the locomotives and designated them SDF40 2. The Burlington Northern Santa Fe Railway (BNSF), successor to the Santa Fe, retired them in 2002. One of them is preserved, that one being ex Amtrak No. 644.
Өмірбаян
Амтрак 1971 жылдың 1 мамырында АҚШ-тағы қалааралық жолаушылар тасымалын жүзеге асыратын көптеген қызметтерді өз мойнына алды. Осыған дейін мұндай қызметтерді түрлі жеке теміржол компаниялары атқарды. Жеке теміржол компаниялары жүк тасымалы үшін екінші буын жолаушылар локомотивтерін сақтап қалды, немесе заң бойынша Амтракқа өтпеген, түрлі қалалық жолаушылар тасымалын жүргізуді жөн көрді. Осы қалааралық қызметтерді іске асыру үшін Амтрак жеке теміржол компанияларынан қалған локомотивтерді сатып алуға немесе жалға алуға мәжбүр болды. Нәтижесінде Амтрак ескірген және механикалық тұрғыдан үйлесімсіз дизель локомотивтерінен тұратын парктің иесіне айналды. Амтрак дизель локомотивтері паркінің негізгі бөлігін E8, E9, F3B, F7 және FP7 локомотивтері құрады. Олардың жасы 7 мен 24 жыл аралығында болды және оларды жаңару қажет еді.
Дизайн
SDP40F толық енімен қаптамалы бірлік болды. Ол EMD FP45 жолаушылар локомотивтері мен EMD SD40 жүк локомотивтерінің негізінде жасалған. Үшеуі де EMD 645E3 дизельді негізгі қозғалтқышын пайдаланды, ол локомотивтің 57:20 беріліс қатынасына ие болуын қамтамасыз етті. Толық қуаттағы ең жоғары жылдамдық ; сынақтарда локомотив осы көрсеткіштің артығын көрсетті. 1970 жылдардың басында Amtrak жолаушылар вагондары бумен жылытылды; Amtrak талабына сәйкес екі бу генераторы қажет болды. Олар локомотивтің артқы бөлігінде орналастырылды. Генераторлардың алдында су резервуары орналасқан. Бұл резервуар еден деңгейінен жоғары орналасқан. Кейіннен судың ішіндегі қозғалысы бірнеше дөңгелектердің сырғып кетуіне себеп болды. Негізгі шанақ асты резервуары су мен дизель отынына бөлінді, ол суды және дизель отынын тасымалдады. Кейіннен жетекші қуатқа (HEP) ауысу мүмкіндігі қарастырылды, бірақ ол ешқашан іске асырылмады. EMD SDP40F атауын қолданыстағы SDP40-қа негіздеді. Бірнеше жыл бұрын EMD компаниясы SDP45 және SD45 локомотивтерінің ұқсас нұсқаларын толық енді қаптамалы бірліктерде жасады, оларды FP45 және F45 деп атады. SDP40F сыртқы түрі жағынан FP45-ке дерлік ұқсас болғанымен, EMD жаңа локомотивке FP40 сияқты ұқсас атау беруден бас тартты. EMD 1970 жылдардың басында қолданылған бағаларды бақылауға байланысты өз каталогына жаңа локомотив түрін қосудан аулақ болды. Келесі жылы F40C атауы Chicago, Milwaukee, St. Paul and Pacific Railroad ("Milwaukee Road") үшін тапсырыс берілген ұқсас локомотивке берілді, ол бу генераторларының орнына HEP-пен жабдықталған. Алғашқы 40 локомотив пен кейінгі үлгілер арасында бірнеше шағын айырмашылықтар болды. Ең маңыздысы – АҚШ-тың шығысында аралық кеңістік мәселелерін болдырмау үшін төмен профильді салқындату желдеткіштері мен дабыл мүйіздерін орнату болды.
Тарих
Амтрак 150 SDP40F локомотивін екі партияға бөліп тапсырыс берді. Алғашқы тапсырыс 1972 жылғы 2 қарашада 40 локомотивке жасалды, құны 18 миллион доллар болды. Екінші тапсырыс 1973 жылғы 12 қазанда 110 локомотивке, 50 миллион долларға жасалды. Бұл Амтрак жасаған жаңа локомотивтерге алғашқы тапсырыс еді. Амтрак алғашқы 40 локомотивті АҚШ-тың батыс аймағындағы қашықтығы ұзақ пойыздарға жөнелтті. Локомотивтер 1973 жылғы 22 маусымда жол жұмысына кірісті, Чикагодан Лос-Анджелесқа Атчисон, Топека және Санта-Фе темір жолы арқылы Super Chief пойызын тасымалдады. SDP40F локомотивтері Бурлингтон Солтүстік темір жолында да пайдаланылды.
Желдендіру
1975 жылдың соңында Дж. Дэвид Ингелс SDP40F локомотивтерін «Amtrak ұзақ қашықтықтағы пойыздарының жұлдыздары» деп атады, бірақ локомотив экипаждары олар алмастырған E-бірліктерімен салыстырғанда локомотивтердің жақсы жүрмейтінін хабарлады. Amtrak және EMD сапаны зерттеген кезде де, SDP40F локомотивінің жолаушылар локомотиві ретіндегі қызметінің аяқталуына әкелген бірнеше жолдан шығуларға қатысты. 1974 және 1976 жылдар аралығында Федералдық теміржол әкімшілігі (FRA) локомотивтің кінәлі екенін көрсеткен он үш жағдайды анықтады. Бұл жағдайлардың ешқайсысы ауыр болған жоқ, бірақ олардың жиілігі алаңдатарлық болды. Көптеген жолдан шығулар алдыңғы бөлігінде екі SDP40F және кемінде бір жүк вагоны бар пойыздарда болды. Екінші локомотивтің артқы күймесі мен жүк вагонының алдыңғы күймесі жолдан шығудың себебі ретінде анықталды, бірақ жолдан шығудың нақты себебі белгісіз болды. EMD, Amtrak, Америка теміржол қауымдастығы (AAR) және FRA локомотивті мұқият сынады, күдік «қуыс күймелі» күйме дизайнына түсті. Тергеушілер бу генераторлары мен су резервуарлары локомотивтің артқы бөлігін тым ауыр етіп, жақын қозғалыс тудырғанын болжады. Бұған локомотивтің кейде жұмыс істейтін жолдың нашар сапасы да себеп болуы мүмкін. Amtrak бірнеше түзету шараларын қабылдады, оның ішінде қисықтарда жылдамдықты төмендету, жақын қозғалысты азайту үшін екі су резервуарының кішісін босату және күймелерге түрлі өзгерістер енгізу. Бұл шаралар көмектесті, бірақ проблемалар жалғасты. Burlington және Chesapeake & Ohio теміржолы (C&O) сияқты бірнеше теміржолдар «жол бұзушыларды» өз жолдарына кіргізбеуге тыйым салды; олардың жақын тербелісі рельстердің таралуына себеп болуы мүмкін деп күдіктелді, бұл жолдан шығуларға ықпал еткен болуы мүмкін. Чикаго–Сиэтл Empire Builder бағыты үшін жылдамдық шектеулері 46 сағаттық кестеге 6 сағат қосты. Тағы бір маңызды оқиға – 1976–1977 жылдардағы ерекше суық қыс болды, ол Amtrak-тың көптеген ескі бумен жылытылатын вагондарын пайдаланудан шығарды. Amtrak көптеген бағыттарды тоқтатты және қысқа қашықтыққа арналған жаңа HEP жабдықталған Amfleet I вагондарын пайдалануға енгізді. Бұл пойыздарды қысқа қашықтыққа арналған және HEP жабдықталған жаңа EMD F40PH локомотивтері тасымалдады. 1977 жылдың көктемінде Amtrak қуат дағдарысына тап болды. SDP40F локомотивтерінің жолдан шығуынан басқа, Amtrak тағы екі алты осьті дизайнмен де қиындыққа тап болды. GE E60CP және E60CH электр локомотивтері жолдан шығу проблемаларымен күресті. GE P30CH E60 локомотивтерімен бірдей күйме дизайнына ие болды және нашар жүрді, бірақ ол жолдан шығуға бейімділік көрсетпеді. Amtrak төрт осьті локомотивтердің алты осьті локомотивтердің жүру проблемалары болмағандықтан F40PH локомотивтерінің пайдасына SDP40F локомотивтерін тастап кетуге шешім қабылдады. Amtrak 40 SDP40F локомотивтерін EMD-ге қайтарып берді. Негізгі қозғалтқышпен қоса, компоненттер F40PH локомотивтерінің рамасына орнатылды. 1977 және 1987 жылдар аралығында Amtrak 132 SDP40F локомотивтерін EMD-ге F40PHR локомотивтеріне алмастырды. SDP40F локомотивтері басқа жерлерге қарағанда Santa Fe теміржолында ұзақ қызмет етті, бірақ HEP жабдықталған Superliner вагондарының батыс бағыттарына келуі оларды сол жерден де ығыстырды. Соңғы SDP40F локомотивтері 1987 жылы Amtrak тізімінен шықты. ATSF теміржолына сатылмаған қалған Amtrak SDP40F локомотивтерінің ысырып тасталғаны болжануда.
Жүк тасымалын пайдалану
1984 жылы Amtrak, жеңіл жұмысқа жарамды локомотивтердің жетіспеуіне байланысты, 18 SDP40F локомотивін Санта-Феге 43 маневрлік локомотивке: 25 CF7 және 18 SSB1200-ге айырбастады. Санта-Фе алған локомотивтерді жүк тасымалына бейімдеп қайта жаңартудан өтті. Жаңарту шараларына бу генераторларын алып тастау және төмендетілген жылдамдыққа қарай редукторларын ауыстыру кірді. Локомотивтерге сондай-ақ, көтерілуді жеңілдету үшін алдыңғы баспалдақтар мен платформалар қосылды, ал локомотивтің алғы бөлігі ойыстырылды. Қайта жаңартылған локомотивтер SDF40 2 деп белгіленді. SDF40 2 локомотивтері Санта-Феден кейін пайда болған BNSF темір жолында 2002 жылы қызметтен шығарылғанға дейін жұмыс істеді.
Сақтау
Бір SDF40 2 локомотиві, бұрынғы Amtrak No. 644, Dynamic Rail Preservation Inc. компаниясы сатып алды және қазір Невада штатының Боулдер-Сити қаласында орналасқан. Бұрын ол Юта штатының Огден қаласында көрмеге қойылған болатын. Локомотив Санта-Фе кезеңіндегі 6976 нөміріне қайта нөмірленіп, 2019 жылдың қараша айында қайта жұмыс істеуге кірісті, қазір Неваданың оңтүстік теміржолында қозғалып жүр.