Карл Соколл: Аустриялық қарсыласушы, 20 шілде қастандығына қатысқан, офицер және жазушы. Екінші дүниежүзілік соғыстағы рөлі, өмірі мен тағдыры туралы біліңіз.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Карл Шкокол (15 қазан 1915 – 25 тамыз 2004) – нацистерге қарсы күрескен австриялық қарсыласы, Вермахт майоры және соғыстан кейін автор, кино өндіруші.
Anti Nazi resistance member
Carl Szokoll (15 October 1915 – 25 August 2004) was an Austrian resistance fighter involved in the 20 July Plot, major in the Wehrmacht, and, after the war, author and film producer.
Ерте өмір
Шкоколь Венада дүниеге келді. Ол Бірінші дүниежүзілік соғыста соғысқан және ұзақ уақыт ресейлік әскери тұтқын болған Австрия армиясының қарапайым сарбазының ұлы еді. Венада жағдайы төмен болғандықтан өсті, бірақ бастауыш және орта мектепте үздік баға алғандықтан, 1934 жылы Австрия армиясына офицерлік үміткер ретінде қабылданды. Кадеттік жылдары ол әйелі Кристоль Кукуламен танысты, ол еврей вендік өнеркәсіпшінің қызы еді. 1938 жылы Аншлюс болғаннан кейін, Нюрнберг заңдары еврейлермен романтикалық қатынасқа тыйым салғандықтан, Кукуламен қарым-қатынасын аяқтауға мәжбүр болды. Дегенмен, ол келесі жылдары онымен жасырын түрде байланыста болды және соғыс аяқталғаннан кейін, 1946 жылы оған үйленді. Олардың бір ұлы болды. Нюрнберг заңдарында айтылғандай, "жартылай еврей" (Halbjüdin) әйелмен болған қарым-қатынасы себепті, ол элиталық танк бөлімінен қарапайым жаяу әскер полкіне ауыстырылды және Екінші дүниежүзілік соғыстың басында нацистік Германияның Польша мен Францияға жасаған шабуылдарында шайқасты. Ол жараланғандықтан, Вена қаласы әкімшілігінде жұмыс істеу үшін Венаға қайтарылды.
Szokoll was born in Vienna, the son of a low ranking soldier in the Austrian army who had fought in the First World War and had been a long term Russian prisoner of war. He grew up under poor circumstances in Vienna, but because he received excellent grades in primary and secondary school he was later admitted as an officer candidate in the Austrian army in 1934. In his years as a cadet, he met his wife Christl Kukula, the daughter of a Jewish Vienniese industrialist. After the Anschluss in 1938, he had to end his relationship with Kukula because of the Nuremberg laws that forbade romantic involvement with Jews. Despite this, he secretly stayed in contact with her during the next years and married her, after the war, in 1946. Together they had one son. Because of his relationship to a half Jewish woman (Halbjüdin as the Nuremberg laws put it), he was transferred from an élite panzer unit to the ordinary infantry regiment and fought in the first phases of World War II in Nazi Germany's assaults on Poland and France. Because he was wounded in battle, he was sent back to Vienna for work in the administration of the district of Vienna.
20 шілдедегі әрекетке қатысы
1943 жылы сол кездегі капитан Шкоколды Берлинде австриялық подполковник Роберт Бернардис Үшінші рейхтегі қарсылық қозғалысының көшбасшыларының бірі полковник Клаус фон Штауфенбергпен таныстырды және 1944 жылдың ақпан айынан бастап Роберт Бернардистің Венаға ай сайынғы сапарлары арқылы олармен байланысқа түсті. 20 шілдедегі қастандық Штауфенберг фюрердің "Волфсшанце" штабында бомба қойғаннан кейін сәтті болғандай көрінді, ол Венадағы "штаб бастығы" полковник Генрих Кодремен бірге болды, ол Штауфенбергтің қарсылық күштерінің мүшесі еді. Олар полковник Кодремен бірге барлық билікті басып алу және СС мен нацистік әкімшіліктің жетекшілерін қамауға алу туралы бұйрықтарды орындады. Полковник Кодре мен капитан Шкокол, Берлиндегі әріптестерінен өзгеше, Венадағы нацистік шенеуніктердің көбін ұстауға қол жеткізді. Гитлердің аман қалғанын білген соң, Штауфенберг Шкокольға құпия байланыс арқылы қоңырау шалып, қастандықтың сәтсіз аяқталғанын хабарлады. Шкокол Штауфенбергпен телефон арқылы байланысқан соңғы қастандық жасаушылардың бірі болғанымен, ол Гестапоға тек бұйрық орындағанын сендіріп, жазадан құтылды – осындай тағдырға ие болған санаулы адамдардың бірі.
In 1943, then captain Szokoll was introduced in Berlin to colonel Claus von Stauffenberg, one of the heads of the resistance movement in the Third Reich, by the Austrian lieutenant colonel Robert Bernardis and got involved with them by monthly visits of Robert Bernardis in Vienna since February 1944. When the 20 July plot seemed to have succeeded after Stauffenberg placed a bomb in the Führer Headquarters "Wolfsschanze", he was with Colonel Heinrich Kodre, the "Chief of Staff" in Vienna, one of the resistance's man of Stauffenberg, who executed with Colonel Kodre the orders to seize all authorities and arrest the leading members of SS and the Nazi administration. Colonel Kodre and captain Szokoll, unlike their co conspirators in Berlin, succeeded in rounding up nearly all Nazi officials in Vienna. When the plot leaders realized that Hitler had survived, Stauffenberg called Szokoll on a secure line in order to tell him that the attempt had failed. Although Szokoll was one of the last conspirators who had telephone contact with Stauffenberg, he was able to convince the Gestapo that he was only following orders and thus he escaped punishment as one of only a handful of conspirators who did.
"Венаның құтқарушысы"
1944 жылы майор болып тағайындалғаннан кейін, ол Венаның көптеген еуропалық қалалар сияқты, қырғын шайқастарда қирап жойылу тағдырынан құтылуы үшін қолдан келгеннің бәрін жасауға тырысты. 1945 жылдың басында ол австриялық қарсылық қозғалысына қатысып, жақындап келе жатқан Кеңес әскерімен байланыс орнату және Венаны ашық қала деп жариялау мақсатында офицерлер желісін құруға кірісті. Бұл жоспар 1945 жылдың сәуір айының басына дейін сәтті жүзеге асырылды. Гитлер Вермахтқа Венаны қорғауда соңғы адамға дейін күресуге бұйрық бергенімен, Шкоколдың серіктестері Кеңес әскері қалаға жақындағанда барлық әскерге Венадан шегінуді бұйырған жоспарды іске асырды. Бірақ, бұл қастандық ашылып, нацистер жетекші қастандық жасаушыларды дереу дарға асып, Шкоколды іздеуге кірісті. Ол тағы да қашып құтылуға үлкерді және келесі күндері австриялық қарсылық қозғалысының Венаны басып алып, мүмкіндігінше қақтығысты болдырмау жоспары – «Радецкий» операциясына қатысты. Нәтижесінде, қалада орташа деңгейдегі шайқас болды, ал қаланың ішкі аудандарында тікелей соғыс болған жоқ. Шкокол Вермахт шегінгеннен бастап Венаның уақытша әкімшісі қызметін атқарды, бірақ АҚШ барлау қызметіне жұмыс істеді деген айыптаумен тағы да Кеңес әскеріне түсіп алу қаупі туды.
Being promoted major later in 1944, he tried to take all measures within his power to save Vienna from following the fate of so many other European cities before that had been destroyed in heavy fighting. In the first months of 1945, he got involved with the Austrian resistance movement and started to create a network of officers in order to contact the nearing Soviet Army and declare Vienna an open city. The plan was working well until early April 1945. Although Hitler had ordered the Wehrmacht to fight until the last man in the defence of Vienna, Szokoll's co conspirators had implemented a plan that would order all troops to retreat from Vienna when the Soviets were close to the city. However, the conspiracy was discovered and Nazi officials immediately hanged the leading conspirators and searched for Szokoll. Once again, he managed to escape and, in the following days, took part in Operation Radetzky, the plan of the Austrian resistance to take over Vienna and prevent fighting as far as possible. Ultimately, the city only saw moderate fighting and the inner districts saw practically no fighting. Szokoll had acted as the provisory administrator of Vienna from the time the Wehrmacht had retreated, but was once again nearly taken prisoner by the Soviets when being accused of working for US intelligence.
Соғыстан кейінгі мансап
Нацистерден Австрияны азат етудегі сіңірген еңбегі үшін Австрия үкіметі қайта құрылып, оған құрмет көрсеткен соң, ол жазушы және кинопродюсер болып жұмыс істеді. Оның еңбектерінің ішінде "Der Bockerer" фильмінің сценарийі, "Die letzte Brücke" (Мария Шеллді әйгілі еткен фильм) өндірісі, сондай-ақ бестселлер атанған өзінің автобиографиясы бар. Ол 2004 жылы Вена қаласында дүниеден өтті.
Honoured by the reinstated Austrian government for his merits on freeing Austria from the Nazis, he started a career as author and film producer. Among his work is the script for the film Der Bockerer, the production of Die letzte Brücke (the film that made Maria Schell famous), and his own autobiography that became a bestseller. He died in Vienna in 2004.