Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Өнер қозғалысы
Art movement
Биоморфизм табиғатта кездесетін үлгілерге немесе тірі организмдерді еске түсіретін пішіндерге сүйене отырып, көркем дизайн элементтерін модельдейді. Осының шегіне жеткенде, табиғи пішіндерді функционалдық құрылғыларға таңуға тырысады. Француз архитекторы Виоле ле Дюк архитектуралық реформа іздеу барысында бұл идеяны алғаш рет нақты жеткізді: Ботаниктей, Виоле ле Дюк өзінің кітаптарында табиғаттың егжей-тегжейін талдайды, одан кейін оларды метаморфозаға ұшыратады.
Biomorphism models artistic design elements on naturally occurring patterns or shapes reminiscent of nature and living organisms. Taken to its extreme it attempts to force naturally occurring shapes onto functional devices. In his search for architectural reform the French architecte Viollet le Duc is the first to express this idea clearly : Like a botanist, Viollet le Duc analyzes details of nature in his books, subsequently making them undergo metamorphoses.
Тарих
Қазіргі заманғы өнер аясында бұл термин 1935 жылы британдық жазушы Джеффри Григсон тарапынан қолданылды, ал кейіннен Альфред Х. Барр 1936 жылғы «Кубизм және абстрактілі өнер» көрмесінде пайдаланды. Биоморфистік өнер табиғи өмірдің күшіне баса назар аударады және биологиялық нысандардың пішінсіз, дөңгелектелген және шамалы сфералық ескерткіштері бар органикалық пішіндерді қолданады. Биоморфизм сюрреализм және модернмен байланысты. Тейт галереясының биоморфты форма туралы онлайн сөздігінде бұл формалар абстрактілі болғанымен, олар «тірі формаларды еске түсіреді немесе оларға сілтеме жасайды» делінеді. Сондай-ақ мақалада Джоан Миро, Жан Арп, Генри Мур және Барбара Хепворт биоморфты форманы қолданудың көрнекті мысалдары ретінде көрсетілген. 2015 жылдың шілдесінде британдық суретші Эндрю Чарльз Facebook тобын құрды. Бір жыл ішінде бұл топ қозғалысқа айналып, 16 шілде 2016 жылы Чарльз жазған манифестте сипатталды, онда мүсік жанры нақты шығармашылық схемаларға бөлінді, биоморфизм терминіне сәйкес келу үшін кемінде 8 қажетті протокол белгіленді.
Within the context of modern art, the term was coined by the British writer Geoffrey Grigson in 1935 and subsequently used by Alfred H. Barr in the context of his 1936 exhibition Cubism and Abstract Art. Biomorphist art focuses on the power of natural life and uses organic shapes, with shapeless and vaguely spherical hints of the forms of biology. Biomorphism has connections with Surrealism and Art Nouveau. The Tate Gallery's online glossary article on biomorphic form specifies that while these forms are abstract, they "refer to, or evoke, living forms ". The article goes on to list Joan Miró, Jean Arp, Henry Moore, and Barbara Hepworth as examples of artists whose work epitomises the use of biomorphic form. In July 2015 a Facebook Group was set up by British artist Andrew Charles. The group morphed into a movement over the following year and was described in a Manifesto by Charles on 16 July 2016, breaking down the Sculptural Genrea into specific patterns of creation forming no less than 8 necessary protocols for a work to conform to the term biomorphism.
Сурет салуда
Ив Тангуй мен Роберто Маттаның суреттері де биоморфты форманы қолданудың үлгісі ретінде жиі айтылады. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде және одан кейін Ив Тангуйдың пейзаждары көбірек бос кеңістікке ие болды, бұл соғыс уақытындағы Еуропаның психологиялық бейнесі ретінде қарастырылды. Пикассоның метаморфозаны қолдануы 1920 жылдары сюрреализмге әсер етті және ол Леонора Карингтонның бейнелі суреттерінде де, Андре Массонның абстрактілірек, автоматты туындыларында да мазмұн ретінде де, әдіс ретінде де көрінді. Америкалық суретші Фиби Адамс көптеген музей коллекцияларында сақталатын биоморфты суреттері мен мүсіндерімен танымал. "Жылаңаш маймыл: зоологтың адам туралы зерттеуі" еңбегінің авторы Десмонд Моррис – биоморфты суретші, оның туындылары музей коллекцияларында, соның ішінде Лондондағы Ұлттық портрет галереясында бар. Американдық суретшілер Эндрю Топольски, Майкл Зански, Сюзанна Анкер, Фрэнк Жилет, Майкл Рис және Брэдли Рубенштейн Universal Concepts Unlimited (2000–2006) көрмелерінде биоморфты және биосфералық суреттер мен цифрлық өнерді ұсынды. Майкл Занскидің "Ғұндар мен кішкентайлар" сериясы 5000 шаршы метрді құрайтын, биоморфты пішіндермен өрнектелген, күйдірілген және боялған ағаш панельдерден тұрады.
The paintings of Yves Tanguy and Roberto Matta are also often cited as exemplifying the use of biomorphic form. During and after World War II, Yves Tanguy's landscapes became emptier, which has been seen as a psychological portrait of wartime Europe. The use of metamorphosis through Picasso influenced Surrealism in the 1920s, and it appeared both as subject matter and as procedure in the figurative paintings of Leonora Carrington and in the more abstract, automatic works of André Masson. American artist Phoebe Adams is known for her biomorphic paintings and sculptures, which are in many museum collections. Desmond Morris, author of "The Naked Ape: A Zoologist's Study of the Human Animal", is a biomorphic painter whose works are in museum collections, including the National Portrait Gallery in London. American artists Andrew Topolski, Michael Zansky, Suzanne Anker, Frank Gillette, Michael Rees, and Bradley Rubenstein participated in exhibitions featuring biomorphic and biospheric paintings and digital art at Universal Concepts Unlimited (2000–2006). Michael Zansky's series, "Giants and Dwarves," spanned 5,000 square feet of carved, burned, and painted wooden panels with biomorphic forms.
Сәулет саласында
Барселонадағы Антони Гаудидің Саграда Фамилия шіркеуінде табиғаттан шабыттанған көптеген ерекшеліктер бар, мысалы, ағаштарды бейнелейтін тармақталған бағаналар. Архитектурадағы биоморфизмнің тағы бір белгілі мысалдары – Фариборз Сахбаның лотос гүлінен үлгі алған Нью-Делидегі Лотос ғибадатханасы және Ээро Саариненнің құстың қанатының пішінімен жасалған Нью-Йорктегі TWA Flight Center ғимараты. Биоморфизмді өз жұмысында пайдаланатын қазіргі заманғы сәулетшілердің бірі – Базил Аль Баяти, метафоралық архитектура мектебінің көрнекті өкілі. Оның жобалары ағаштар мен өсімдіктер, құмырсқалар, киттер және жәндіктерден шабыттанған, мысалы, Эр-Риядтағы Король Сауд университетіндегі Пальма мешіті немесе Пальма ағашының пішінінде салынған Аль Нахла телекоммуникация мұнарасы, сондай-ақ Доминикан Республикасындағы теңіз жағасындағы Шығыс ауылы, ол құмырсқаның сегменттелген денесінен үлгі алған.
The Sagrada Família church by Antoni Gaudí in Barcelona contains many features inspired by nature, such as branching columns intended to reflect trees. Other well known examples of biomorphism in architecture can be found in the Lotus Temple in New Delhi, by Fariborz Sahba, based on a lotus flower, and the TWA Flight Center building in New York City, by Eero Saarinen, inspired by the form of a bird’s wing. One of the leading contemporary architects that uses biomorphism in his work is Basil Al Bayati, a leading proponent of the school of Metaphoric architecture whose designs have been inspired by trees and plants, snails, whales and insects such as the Palm Mosque at the King Saud University in Riyadh, or the Al Nakhlah Palm Telecommunications Tower, which are based upon the form of a palm tree, or the Oriental Village by the Sea, in the Dominican Republic that is based upon the segmented body of a dragonfly.
Өнеркәсіптік жобалауда
Биоморфизм қазіргі заманғы өнеркәсіптік дизайнда да көрінеді, мысалы, Альвар Аалто мен Исаму Ногучитің жұмыстарында, олардың Ногучи үстелі өнеркәсіптік дизайнның иконы саналады. Қазіргі уақытта табиғаттың ықпалы бұрынғыдай айқын емес: жобаланған заттар табиғи нысандарға дәлме-дәл ұқсамай, тек табиғатты еске түсіретін шағын ерекшеліктерді ғана қолданады. Виктор Папанек (1923–1999) – жобалау тапсырмаларында биоморфты талдауды қолданған алғашқы американдық өнеркәсіптік дизайнерлердің бірі. Ол 1964–1970 жылдары Пурдью университетінде оқып жүргенде халықаралық деңгейде танымал болды. Оның және студенттерінің жұмыстары 1970 жылы жарық көрген «Нақты әлем үшін дизайн» кітабында көрсетілген, ол өнеркәсіптік дизайн саласын бүкіл әлемдегі мүмкіндігі шектеулі және әлеуметтік жағдайы нашар адамдар үшін жобалауға шақырады. Алғаш рет 1970 жылы швед тілінде Bonnier баспасында, ал 1971 жылы ағылшын тілінде Pantheon баспасында жарық көрген, содан кейін 23 тілге аударылып басылды. Бұл кітап дизайн туралы ең көп оқылатын кітаптардың бірі болып саналады. Гаэтано Песче – биоморфты және адам пішініндегі жарқын түсті акрил жиһаздар жасайтын итальяндық дизайнер. Марк Ньюсон – австралиялық биоморфты дизайнер, ол 1987 жылы Шарлотта креслосын және 1988 жылы үш аяқты көміртек талшықты Black Hole үстелін жасады.
Biomorphism is also seen in modern industrial design, such as the work of Alvar Aalto, and Isamu Noguchi, whose Noguchi table is considered an icon of industrial design. Presently, the effect of the influence of nature is less obvious: instead of designed objects looking exactly like the natural form, they use only slight characteristics to remind us of nature. Victor Papanek (1923–1999) was one of the first American industrial designers to use biomorphic analysis in his design assignments. He reached international prominence while at Purdue University 1964–1970. Student work and his work is illustrated in his book Design for the Real World, published in 1970, which challenges the industrial design establishment to design for the handicapped and disadvantaged throughout the world. First published in 1970 by Bonnier in Swedish, it was published in English in 1971 by Pantheon and eventually translated and published in 23 languages. It is perhaps the most widely read book on design. Gaetano Pesce is an Italian designer who creates brightly colored acrylic furniture in biomorphic and human shapes. Marc Newson is an Australian biomorphic designer who created a Charlotte chair (1987) and three legged carbon fibre Black Hole table (1988).