Қанға құйылатын май эмульсиясы және оның қолданылуы
Lipid emulsion
Интралипид: тамырға құйылатын май эмульсиясы – ауыр сырқаттардағы пациенттерге қоректік заттарды жеткізуге арналған. Құрамында соя майы, фосфолипидтер, глицерин бар.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
медициналық өнім
a medical product
Липидтік эмульсия немесе май эмульсиясы – адам организміне тамырға енгізіліп, ауыр сырқаттарға тамақтана алмайтын науқастарға қоректік заттар беруге арналған май эмульсиясы. Ол көбінесе ең көп қолданылатын түрінің Intralipid деген брендтік атауымен белгілі, ол соя майы, жұмыртқа фосфолипидтері және глицериннен тұрады және 10%, 20% және 30% концентрацияда қолжетімді. 30% концентрация тікелей тамырға инфузиялауға бекітілмеген, бірақ аминқышқылы және декстрозамен араластырылып, толық қоректік қоспаның бір бөлігі ретінде қолданылуы тиіс.
Lipid emulsion or fat emulsion refers to an emulsion of fat for human intravenous use, to administer nutrients to critically ill patients that cannot consume food. It is often referred to by the brand name of the most commonly used version, Intralipid, which is an emulsion containing soybean oil, egg phospholipids and glycerin, and is available in 10%, 20% and 30% concentrations. The 30% concentration is not approved for direct intravenous infusion, but should be mixed with amino acids and dextrose as part of a total nutrient admixture.
Тамақ
Интралипид және басқа да тепе-тең липид эмульсиялары қажетті май қышқылдарын, линол қышқылын (LA), омега-6 май қышқылын, альфа-линолен қышқылын (ALA), омега-3 май қышқылын қамтамасыз етеді. Бұл эмульсия ауыз арқылы тамақтана алмайтын адамдарға арналған тамыр ішілік тамақтанудың құрамдас бөлігі ретінде қолданылады. Бұл қоректік заттар парентеральді тамақтануды жүзеге асыру үшін біріктіріледі, онда қоректік заттар асқазан-ішек жолынан өзге арна арқылы беріледі.
Intralipid and other balanced lipid emulsions provide essential fatty acids, linoleic acid (LA), an omega 6 fatty acid, alpha linolenic acid (ALA), an omega 3 fatty acid. The emulsion is used as a component of intravenous nutrition for people who are unable to get nutrition via an oral diet. These nutrients are combined with the intention of administering parenteral nutrition, where nutrients are delivered in an alternative pathway other than the gastrointestinal tract.
Жергілікті анестезияға әсер ететін токсикалық әсері
Липидтік эмульсиялар бупивакаин сияқты жергілікті анестетиктердің тамырға енгізілген артық дозасынан туындаған ауыр кардиотоксикацияның эксперименталдық модельдерін емдеуде тиімді. Олар әдеттегі жансақтау шараларына жауап бермейтін жағдайларда да тиімділігін көрсетті. Содан кейін, олар басқа майда еритін дәрілердің артық дозасын емдеу үшін тіркелмеген қолданысқа алынды.
Lipid emulsions are effective in treating experimental models of severe cardiotoxicity from intravenous overdose of local anaesthetic drugs such as bupivacaine. They have been effective in people unresponsive to the usual resuscitation methods. They have subsequently been used off label in the treatment of overdose from other fat soluble medications.
Басқа дәрілік заттар үшін тасымалдағыш
Пропофол липидтік эмульсияда ерітіліп, көктамырға енгізіледі. Кейде этомидат (этомидатты әдетте пропиленгликоль тасымалдайды) липидтік эмульсияны тасымалдауыш ретінде пайдаланып беріледі. Липидтік эмульсияларды дәрілік заттарды жеткізудің баламалы ортасы ретінде зерттеу жұмыстары жүріп жатыр.
Propofol is dissolved in a lipid emulsion for intravenous use. Sometimes etomidate (the usual vehicle for etomidate is propylene glycol) is supplied using a lipid emulsion as a vehicle. The possibility of lipid emulsions as an alternative drug delivery medium is under works.
Тарих
Интравендік липидтік эмульсиялар кем дегенде 19 ғасырдан бері тәжірибелік түрде қолданылып келеді. 1957 жылы Lipomul деген атпен сатылған алғашқы өнім АҚШ-та қысқа мерзімге қолданылды, бірақ кейіннен жанама әсерлері болғандықтан нарықтан алынды. Интралипидті швед дәрігері және тамақтану саласындағы зерттеуші Арвид Вретлинд ойлап тапты және 1962 жылы Швецияда клиникалық қолдануға рұқсат берілді. АҚШ-та Азық-түлік және дәрі-дәрмек басқармасы бұрынғы тәжірибесінде болған басқа май эмульсиясымен байланысты бастапқыда бұл өнімді мақұлдаудан бас тартты. Ол 1972 жылы АҚШ-та мақұлданды.
Intravenous lipid emulsions have been used experimentally since at least the 19th century. An early product marketed in 1957 under the name Lipomul was briefly used in the United States but was subsequently withdrawn due to side effects. Intralipid was invented by the Swedish physician and nutrition researcher Arvid Wretlind, and was approved for clinical use in Sweden in 1962. In the United States, the Food and Drug Administration initially declined to approve the product due to prior experience with another fat emulsion. It was approved in the United States in 1972.
Зерттеу
Интралипид биологиялық тіндердің шашырату қасиеттерін модельдеу үшін оптикалық тәжірибелерде де кеңінен қолданылады. Интралипидтің қажетті концентрациядағы ерітінділерін дайындауға болады, олар қызыл және инфрақызыл диапазондағы толқын ұзындықтарында адам немесе жануар тіндерінің жарыққа реакциясын дәл еліктейді, мұнда тіндер күшті шашыратады, бірақ сіңіру коэффициенті төмен болады.
Intralipid is also widely used in optical experiments to simulate the scattering properties of biological tissues. Solutions of appropriate concentrations of intralipid can be prepared that closely mimic the response of human or animal tissue to light at wavelengths in the red and infrared ranges where tissue is highly scattering but has a rather low absorption coefficient.
Кардиоқорғаушы зат
Қазіргі уақытта интралипид жүрек қорғаушы агент ретінде, әсіресе ишемиялық реперфузиялық зақымдануды емдеуде қолдану мүмкіндігі зерттелуде. Ишемиялық жүректі сақтау үшін миокардқа қан ағынының мүмкіндігінше жылдам қайтаруы маңызды, бірақ бұл реактивті оттегі түрлері (ROS) арқылы окисдену зақымдануына және кальцийдің артық жүктемесіне байланысты зақымдануға да алып келуі мүмкін. Ишемиялық оқиғадан кейін қан ағынының қалпына келуімен болатын миокард зақымдануы «реперфузиялық зақымдану» деп аталады. Митохондриялық өткізгіштік пор (mPTP) ишемия кезінде әдетте жабық болады, бірақ реперфузия кезінде кальцийдің артық жүктелуі және реактивті оттегі түрлерінің (ROS) өсуі mPTP-ні ашып, сутегі иондарының митохондриялық матрицадан цитозолға өтуіне мүмкіндік береді. Сутегі ағыны митохондриялық мембраналық потенциалды бұзады, митохондрия ісінеді, сыртқы мембрана жарылады және проапоптотикалық факторлар босатылады. Бұл өзгерістер митохондриялық энергия өндірісін нашарлатады және жүрек миоциттерінің апоптозын тудырады. Реперфузиядан 5 минут бұрын берілген интралипид (5 мл/кг) егеуқұйрықтардағы in vivo модельдерде mPTP-нің ашылуын кешіктіреді, осылайша оны әлеуетті жүрек қорғаушы агент етеді. Lou et al. (2014) зерттеуіне сәйкес, интралипидтің жүрек қорғау әсері митохондрияда ацилкарнитиндердің жиналуынан басталады және электрондық тасымалдау тізбегін тежеу, ерте (3 мин) реперфузия кезінде ROS өндірісінің артуы және реперфузиялық зақымдануды жеңілдету киназа жолының (RISK) белсендірілуімен байланысты. ROS әсері «орналасу» және «уақыт» факторына сезімтал, яғни олардың пайдалы немесе зиянды болуы осы факторларға байланысты. ROS содан кейін митохондрияға әсер ететін сигналдық жолдарды белсендіреді, mPTP ашылуын азайтады және қорғаныс механизмін іске қосады. Akt және ERK жолдары гликоген синтезакиназа 3 бета (GSK 3β) белсенділігін өзгертуге ықпал етеді. Атап айтқанда, Akt және ERK GSK 3β-ны фосфорлап, ферменттің белсенділігін жоғалтады және mPTP ашылуын тежейді. Rahman et al. (2011) жүргізген зерттеуде интралипидпен емделген егеуқұйрық жүректеріне ишемиялық реперфузия кезінде mPTP-ні ашу үшін көбірек кальций қажет екені анықталды. Осылайша, кардиомиоциттер кальцийдің артық жүктемесіне төтеп беруге қабілетті және интралипид қосылғанда mPTP ашылу шегі артады.
Intralipid is currently being studied for its potential use as a cardioprotective agent, specifically as a treatment for ischemic reperfusion injury. The rapid return of myocardial blood supply is critical in order to save the ischemic heart, but it also has the potential to create injury due to oxidative damage (via reactive oxygen species) and calcium overload. Myocardial damage with the resumption of blood flow after an ischemic event is termed “reperfusion injury”. The mitochondrial permeability transition pore (mPTP) is normally closed during ischemia, but calcium overload and increased reactive oxygen species (ROS) with reperfusion open mPTP allowing hydrogen ions to flow from the mitochondrial matrix into the cytosol. The hydrogen flux disrupts the mitochondrial membrane potential and results in mitochondrial swelling, outer membrane rupture, and the release of pro apoptotic factors. These changes impair mitochondrial energy production and drive cardiac myocyte apoptosis. Intralipid (5mL/kg) provided five minutes before reperfusion delays the opening of mPTP in vivo rat models, making it a potential cardioprotective agent Lou et al. (2014) found that the cardioprotection aspect of Intralipid is initiated by the accumulation of acylcarnitines in the mitochondria and involves inhibition of the electron transport chain, an increase in ROS production during early (3 min) reperfusion, and activation of the reperfusion injury salvage kinase pathway (RISK). The effects of ROS are both “site” and “time” sensitive, meaning that both will ultimately determine whether the ROS are beneficial or detrimental. ROS then activate signalling pathways that act on the mitochondria to decrease mPTP opening and mediate protection. The Akt and ERK pathways converge to alter glycogen synthase kinase 3 beta (GSK 3β) activity. Specifically, Akt and ERK phosphorylate GSK 3β, inactivating the enzyme, and inhibiting the opening of mPTP. In a study by Rahman et al. (2011) Intralipid treated rat hearts were found to required more calcium to open mPTP during ischemia reperfusion. The cardiomyocytes are therefore, better able to tolerate the calcium overload, and increase the threshold for opening of the mPTP with the addition of Intralipid.