Кіріспе

Албания жазушысы (1859–1935)

Филип Широка (13 тамыз 1859 – 14 қараша 1935) – классикалық «Рилинджа» дәуірінің ақыны.

Өмір

Ол Шкодер қаласында туып өскен және онда францискан дінтақымыларынан білім алған. Оның ұстаздарының бірі – ақын Леонардо Де Мартино (1830–1923), оның ықпалы Широканың өлеңдерінде кеңінен сезіледі. 1880 жылы ол Ульцинь шайқасына (1880) ерікті ретінде қатысқан. Оның алғашқы өлеңдер жинағы «Барлық Албания, қаруға! қаруға!» («Албанға, қаруға, қаруға!») – Ульциньді қорғау туралы ұлтшылдық өлең болды, ол итальян тілінде жазылып, 1880 жылы Милан қаласындағы «Osservatore Cattolico» (Католик бақылаушысы) басылымында жарияланды. Содан кейін ол Ливанға кетіп, сол кездегі губернатор Пашко Васаның көмегімен теміржол құрылысында инженер болып жұмыс істеді. Широка 1894 жылы Каирде албандық эмигранттар құрған «Vëllazëria Shqiptare» (Албан бауырластығы) қоғамының мүшесі болды. Оның өлеңдері «Файк Коницаның Албаниясы» журналында, сондай-ақ Египетте жарияланатын албандық мерзімді басылымдарда және Шкодердегі «Elçija i Zemers t'Jezu Krisctit» («Иса Масихтің қасиетті жүрегінің елшісі») діни айлығында жарық көрді. Широка, сонымен қатар Геге Пострипа және Улькинаку аттарымен де жазған, кем дегенде алпыс өлеңнің, үш әңгіме, мақалалардың және бірнеше аудармалардың, әсіресе католик литургиясы үшін діни туындылардың авторы. Оның ғасыр басында жазылған «Zâni i zêmrës» («Жүрек дауысы») өлеңдер жинағы Широканың Бейрутте қайтыс болғаннан екі жыл бұрын, 1933 жылы Тиранада Ндок Никаж баспасынан шықты.