Кіріспе

Неміс актері Йоахим Готтшальк (10 сәуір 1904 – 6 қараша 1941) – 1930 жылдардың соңында неміс сахнасы мен киносында ойнаған актер, Лесли Ховард сияқты романтикалық басты рөлдегі актер.

Өмір және жұмыс

Готтшальк, дәрігердің ұлы, Пруссияның Бранденбург провинциясындағы Калау деген шағын қалада дүниеге келді. Ол Котбустағы гимназияда оқыды және 1924 жылдан бастап төрт жыл бойы теңіз кемелерінде жұмыс істеді. Кейіннен Котбус және Берлинде театр білімін алды. Штутгарттағы қызметі кезінде ол еврей актрисасы Мета Вольфпен (1902–1941) танысты. Олар 1930 жылдың 3 мамырында, Гитлер билікке келгенге дейін Гальберштадтта үйленді. 1933 жылдың ақпан айында Майкл есімді ұлдары дүниеге келді. 1933 жылы нацистердің билікке келуінен кейін, үгіт-насихат министрі Жозеф Геббельс Рейхскултуркаммер институтын құруды ұсынды. Актерлер "арийлік куәлікті" ұсынғаннан кейін Театр палатасына мүшелікке үміткер болуы керек болды, бұл Готтшальк әйеліне кәсіби тыйым салуды (Berufsverbot) білдірді. Бұл жұбайлық Нюрнберг заңдарының және нацистік Германиядағы антисемиттік зорлық-зомбылықтың күшеюінен құтылуға тырысты. 1934 жылдан бастап Готтшальк Франкфурттағы Schauspielhaus театрында өнер көрсетті, ал 1938 жылы Берлиндегі Volksbühne ансамбліне қосылды. Сол жылы ол кинодағы мансабын Вольфганг Либенейнердің "Сен және мен" фильмінде, танымал неміс актрисасы Бриджит Хорнимен бірге ойнаудан бастады. 1939 жылы Польшаға неміс шабуылымен Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанда, Готтшальк пен Хорни бірқатар сәтті фильмдерде "арман жұбы" ретінде танылды. Готтшальк еврей әйелін әлеуметтік шараға алып барып, ондағы көрнекті нацистермен таныстырды. Нацистер таң қалғанмен, Геббельс (күшті антисемит) бұл оқиға туралы біліп, Готтшальк әйелінен ажырасуын талап етті. Готтшальк бас тартқаннан кейін Геббельс оның әйелі мен баласын Терезиенштадт концлагеріне жіберуге бұйрық берді. Министрдің арнайы өкілі Ханс Хинкель ажырасуға талап қойды және Готтшалькқа енді рөлдерде ойнамаумен қорқытты. Готтшальк Мета мен Михаилды Терезиенштадтқа бірге алып жүруге талап етті, бірақ Геббельс оны неміс армиясына, Вермахтқа шақыруға бұйрық берді.

Өлім және мұра

1941 жылы 6 қарашада Готтшалк пен оның әйелі, Берлин Грюневальдтағы үйлеріне гестапо келгенге минуттар қалғанда, ұлын тыныштандырып, онымен бірге газға уланысып өз-өзіне қол жұмсады. Олар Берлинге жақын орналасқан Штайнсдорфтың оңтүстік-батыс зиратында жерленген. Министр Гёббельс ескерткеніне қарамастан, Бриджит Хорни мен Вольфганг Либенейнер, сондай-ақ Густав Кнут, Ханс Браузеветтер, Вернер Хинц және Рут Хеллберг сияқты басқа да суретшілер жерлеуге қатысты. Гёббельс неміс газеттерінде Готтшалк туралы айтуға тыйым салды, бірақ ақпарат бәрібір тарады және миллиондаған неміс әйелдері оның өлімін қайғылады. Нацистердің цензурасының кесірінен, оның көптеген жанкүйерлері оның өлімінің қорқынышты жағдайларын соғыс аяқталғанға дейін білмеді. 1947 жылы Курт Мэтциг Ханс Швайкарттың осы ерлі-зайыптылардың тағдырын бейнелейтін повесі бойынша DEFA мелодрамасы "Көлеңкедегі неке" фильмін түсірді. 2002 жылы Джон О'Киф жазған "Times Like These" драмасы олардың жеке трагедиясына негізделген.