Кіріспе

Антибиотикалық препарат. Цефтазидим, басқа атауларының ішінде Fortaz брендімен сатылады, – түрлі бактериялық инфекцияларды емдеуге қолданылатын үшінші буын цефалоспорин антибиотиктерінің бірі. Атап айтқанда, ол буын инфекциялары, менингит, пневмония, сепсис, зәр жолдарының инфекциясы, қатерлі сыртқы құлақ қабынуы, Pseudomonas aeruginosa инфекциясы және вибрио инфекциясын емдеу үшін пайдаланылады. Көбінесе іш ауруы, аллергиялық реакциялар және инъекция жасалған жердегі ауырсыну сияқты жағынқы әсерлер байқалады. Бұл препарат цефалоспориндер тобының үшінші буынына жатады және бактерия жасушасының қабырғасына әсер етеді. Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының "Қажетті медицина тізіміне" енген. Цефтазидим жалпы қолданыстағы препарат ретінде қол жетімді. Оның қолданылу көрсеткіштері:
Pseudomonas aeruginosa инфекциясы
басқа грам-теріс, ауаға қажетті инфекциялар
нейтропениялық қызба. Алайда, цефтазидим S. aureus-қа қарсы бірінші және екінші буын цефалоспориндерге қарағанда нашар әсер етеді. Сондай-ақ, төртінші буынға дейінгі цефалоспориндер метициллинге төзімді Staphylococcus aureus-қа қарсы белсенді емес.

Жанама әсерлер

Кефтазидим көбінесе жақсы қабылданады. Егер жағымсыз әсерлер пайда болса, олар көбінесе тамыр ішілік инфузия орнындағы жергілікті реакциялар, аллергиялық реакциялар және асқазан-ішек трактының бұзылыстары болып табылады. Бір өндірушінің мәліметінше, клиникалық сынақтарда қышу, бөртпе және қызба сияқты аллергиялық реакциялар пациенттердің 2%-дан кеміне дерлік кездескен. Бұл антибиотиктер класына, соның ішінде кефтазидимге қатысты токсикалық эпидермалық некролиз, Стивенс-Джонсон синдромы және көп түрлі эритема сияқты сирек, бірақ ауыр аллергиялық реакциялар туралы хабарламалар түскен. Диарея, лоқсығу, құсу және іш ауруы сияқты асқазан-ішек трактының бұзылыстары пациенттердің 2%-дан кеміне дерлік байқалған.

Қарсы көрсетілімдер

Цефтазидимге немесе кез келген басқа цефалоспорин антибиотиктеріне аллергиясы белгілі адамдарға қолдануға болмайды.

Әрекет ету механизмі

Үшінші буын цефалоспориндері химиялық құрамында C=N OCH3 тобының болуымен бұрынғы буындардан ерекшеленеді (цефуроксим мен цефузонам да осы функционалдық топқа ие, бірақ олар тек II сыныпқа жатады). Бұл топ Gram теріс бактериялардың өндіретін кейбір бета-лактамаза ферменттеріне қарсы тұрақтылығын жақсартады. Бұл бактериялық ферменттер препараттың бета-лактамалық химиялық сақинасын бұзып, антибиотиктерге төзімділікке алып келіп, бұрынғы буын цефалоспориндерін жылдам жояды. Бастапқыда осы бактерияларға қарсы белсенді болғанымен, үшінші буын цефалоспориндерін кеңінен қолдану нәтижесінде, кеңейтілген спектрлі бета-лактамазаларды (ESBL) өндіретін кейбір Gram теріс бактериялар үшінші буын цефалоспориндерін де белсенділігінен айыра алады. ESBL өндіретін Gram теріс бактериялар тудырған инфекциялар, әсіресе ауруханаларда және басқа да денсаулық сақтау орындарында үлкен алаңдау тудырады.

Химия

Иммино-бүйірлік тізбектің син-конфигурациясына қоса, басқа үшінші буын цефалоспориндермен салыстырғанда, одан күрделі құрылым (екі метил және карбоксил тобы бар) көптеген грам-теріс бактериялар өндіретін бета-лактамаза ферменттеріне қосымша тұрақтылық сыйлайды. β-лактамазаларға артық тұрақтылық сефтазидимнің, әйтпесе резистентті грам-теріс организмдерге, соның ішінде Pseudomonas aeruginosa-ға қарсы белсенділігін арттырады. Зарядталған пиридиний тобы суға ерігіштігін жоғарылатады. Сефтазидим монобактамалық антибиотик астреонаммен бірдей өзгермелі R-топтық тізбекке ие; екі препараттың әсер ету спектрі ұқсас, оның ішінде Pseudomonas aeruginosa-ға қарсы әсері де бар.