Кіріспе

Lujan v. Defenders of Wildlife, 504 U.S. 555 (1992) – 1992 жылғы 12 маусымда қабылданған АҚШ Жоғарғы Сотының маңызды шешімі, ол АҚШ Конституциясының III бабына сәйкес сотқа жүгіну талаптарын күшейтті. Бұл "қазіргі заманғы экологиялық сот практикасындағы ең ықпалды істердің бірі". Legal Times газетінің журналисі Лили Хеннинг былай деп мәлімдеді: [Бұл] шешімде оңшылдар мақтаса, солшылдар мен заңгерлердің кең тобы сынға алды. Сот талапкерлер федералды сотқа шағымдану үшін "болжамды немесе гипотетикалық емес" нақты, анық зиянға ұшырағанын көрсетуі керек екенін нақтылады. Бұл, әсері тікелей оларға тимеген жағдайда, талапкерлерге мемлекеттік органның әрекеттеріне қарсы шығуды қиындатады. Lujan ісінде Сот, 1973 жылғы Құрып бара жатқан түрлер туралы заңның белгілі бір бөлімі қолданылатын географиялық аймаққа қатысты АҚШ Ішкі істер және Сауда министрлерінің бірлесіп шығарған ережелерін даулауға Американың жабайы табиғатты қорғау және басқа да экологиялық ұйымдарының тобының құқығы жоқ деп шешті. Бұл мәселе АҚШ-тың Мысырдың Асван және Шри-Ланканың Махавели қалаларындағы даму жобаларын қаржыландыруына байланысты туындады, бұл жобалар зардап шеккен аймақтардағы құрып кету қаупі төнген түрлерге зиян келтіруі мүмкін еді. Үкімет бұл заңның АҚШ-тан тыс жерлердегі жобаларға қолданылмайтынын мәлімдеді, ал "Жабайы табиғат қорғаушылары" сотқа шағым түсірді.

Пікірлер

Скалианың Конституцияның III бабын түсіндіруі бойынша, талапкерлер сотқа іс жүгіндіру үшін, жауапкердің салдарынан нақты зиян шеккенін, және осы зиянды сот шешімі арқылы жоюға болатынын дәлелдеуі керек. Көпшілік пікірінде судья Скалия, жауапкерлердің "нақты зиян" талабын қанағаттандыра алмағанын айтты. Ол, соттың заңмен талап етілген процедураларды сақтау үшін "барлық адамдарға абстрактілі, өздігінен жеке, құралдық емес құқық" берген деген пікірді қабылдамағанын жазды. Оның орнына, американдық азамат талапкер нақты және жеке зиянға ұшырауы тиіс екенін түсіндірді. Сонымен қатар, пікірінің көпшілік қолдау тапқан бөлігінде судья Скалия талапкерлердің зиянды өтеу мүмкіндігін дәлелдей алмағанын анықтады. Өзінің пікірінде, судья Энтони Кеннеди, судья Дэвид Саутер қосылған, қауіпті түрлер мекендейтін зардап шеккен географиялық аймақтарға әуе билеті болашақта зиян келу қаупін толыққанды дәлелдеуге жеткілікті болар еді деп мәлімдеді. Судья Джон Пол Стивенс үкіммен келісті, бірақ "Қорғаушылардың сотқа шақыру құқығы жоқ" деген соттың шешімімен келіспеді. Оның орнына, судья Стивенс өзінің пікірін Құрып бара жатқан түрлер туралы заңның заңдық тұрғысынан қарастырды. Судья Гарри Блэкман, судья Сандра Дей О'Коннор қосылған, көпшілік пікірге қарсы дауыс берді, біріншісі, жауапкерлер нақты фактілік мәселелерді көтергенін, екіншісі, көпшілік пікір сотқа шақыруға жаңа шектеулер қойғанын айтты.