Кіріспе

Дардагни (daʁdaɲi) – Швейцарияның Женева кантонындағы муниципалитет. 1978 жылы Дардагни архитектуралық мұрасын дамыту мен сақтағаны үшін Уаккер сыйлығына ие болды.

Тарих

Дардагни алғаш рет 1309 жылы Дарданиякум деп еске алынды.

География

2009 жылы Дардагни ауданының аумағы құрады. Осы аумақтың 61,3%-ы ауыл шаруашылығына, ал 25,9%-ы орманға бейімделген. Қалған жердің 9,4%-ы құрылыс нысандарымен (ғимараттар немесе жолдар) жабылған, 2,3%-ы өзендер мен көлдерді, ал 0,9%-ы өнімсіз жерді құрайды. Салынған аумақтың ішінде, өнеркәсіптік ғимараттар жалпы аумақтың 1,2%-ын, тұрғын үйлер мен ғимараттар 3,7%-ын, ал көлік инфрақұрылымы 2,8%-ын құрайды. Орманды жерлердің 24,5%-ы тығыз орманмен жабылған, ал 1,4%-ы жеміс бақшаларымен немесе шағын ағаш тобымен жабылған. Ауыл шаруашылығы жерлерінің 32,7%-ы егін өсіруге, 4,7%-ы жайылымға, ал 24,0%-ы жеміс-жидек бақшалары мен жүзімдіктерге пайдаланылады. Муниципалитеттегі барлық су ағып тұратын су.

Демография

Дардагныда 2008 жылы халықтың 26,0% шетелдік азаматтарды құрады. Соңғы 10 жылда (1999–2009 жылдары) халық саны 5,4%-ға өзгерді. Бұл өзгерістің 3,9%-ы көші-қонға, ал 8,6%-ы туыс-өлімге байланысты болды. Халықтың көп бөлігі (2000 жылғы мәлімет бойынша) француз тілінде сөйлейді (1088 адам немесе 84,7%), екінші ең көп таралған тіл – неміс тілі (52 адам немесе 4,0%), үшінші орында – ағылшын тілі (44 адам немесе 3,4%) тұр. Муниципалитеттегі тұрғындардың 331-і немесе шамамен 25,8%-ы Дардагныда туып, 2000 жылы сол жерде тұрған. 352 адам немесе 27,4%-ы осы кантонда, 235 адам немесе 18,3%-ы Швейцарияның басқа аймақтарында, ал 336 адам немесе 26,2%-ы Швейцариядан тыс жерде дүниеге келген. 2000 жылы муниципалитетте 475 жеке тұрғын үй болды, орташа есеппен әр үйде 2,6 адам тұрды. 2000 жылы муниципалитетте 513 пәтер тіркелді. Ең көп кездесетін пәтерлер 3 бөлмелі (164 пәтер). Сондай-ақ 26 бір бөлмелі және 140 бес және одан көп бөлмелі пәтерлер бар. Осы пәтерлердің 462-сі (жалпы санының 90,1%) тұрақты түрде пайдаланылып, 44-і (8,6%) маусымдық, ал 7-і (1,4%) бос болды.

Ұлттық маңызы бар мұра нысандары

Дардагны қамалы мен Белльво шаруашылығы ұлттық маңызы бар швейцариялық мұра ретінде тізілген. Дардагны ауылының барлық бөлігі және Малвал шағын ауылы Швейцария мұралық орындарының тізіміне кіреді.

Саясат

2011 жылғы федералды сайлауда ең көп дауыс жинаған партия – Les Radicaux, олар дауыстардың 26,33%-ын алды. Келесі үш ең танымал коалиция – UDC (16,47%), SP (15,05%) және Жасыл партиялар (14,74%). 2009 жылғы Grand Conseil сайлауында барлығы 719 тіркелген сайлаушы болды, олардың 288-і (40,1%) дауыс берді. Бұл сайлауда муниципалитеттегі ең танымал партия – MCG, ол бюллетеньдердің 20,0%-ын алды. Кантондық сайлауда олар дауыстардың үшінші үлесін иеленді. Екінші ең танымал партия – Les Radicaux (19,3% дауыспен), олар кантондық сайлауда алтыншы орын алды, ал үшінші ең танымал партия – Les Verts (14,3% дауыспен), олар кантондық сайлауда екінші орын алды. 2009 жылғы Conseil d'Etat сайлауында барлығы 726 тіркелген сайлаушы болды, олардың 358-і (49,3%) дауыс берді. 2000 жылы муниципалитетке 435 жұмысшы келді, ал 496 жұмысшы муниципалитеттен кетті. Муниципалитет жұмыс күшінің таза экспорттаушысы болып табылады, әрбір келген жұмысшыға қатысты 1,1 жұмысшы муниципалитеттен шығып кетеді. Дардагныйға келетін жұмыс күшінің шамамен 20,2%-ы Швейцариядан тыс жерлерден келеді, ал жергілікті тұрғындардың 0,0%-ы жұмыс үшін Швейцариядан шығады. Жұмыс істейтін халықтың 21,3%-ы жұмысқа қоғамдық көлікпен, ал 57%-ы жеке көлікпен барады. Сол оқу жылында балабақшаға дейінгі сыныпта 22 бала оқыды. Кантонның мектеп жүйесі екі жылдық міндетті емес балабақша білімі мен алты жылдық бастауыш мектеп білімін қамтамасыз етеді, сондай-ақ кейбір балалар кішкентай, мамандандырылған сыныптарға қатысады. Дардагныйда балабақшада немесе бастауыш мектепте 53 оқушы, ал арнайы, кішкентай сыныптарда 3 оқушы бар еді. Орта мектеп бағдарламасы үш жылдық міндетті білім беруден және одан кейін үштен бес жылға дейінгі ерікті, жоғары деңгейдегі білім беруден тұрады. Дардагныйда 53 орта мектеп оқушысы білім алды. Муниципалитеттен 94 жоғары сынып оқушысы және кәсіби, университеттен кейінгі бағдарламаға қатысқан 15 студент болды. Тағы 23 оқушы жекеменшік мектепке барды. 2000 жылы Дардагныйда 24 оқушы басқа муниципалитеттен келді, ал 141 тұрғын муниципалитеттен тыс мектептерде оқыды.

Көлік

Муниципалитетте Лион-Женева сызығында темір жол станциясы бар. Ол тұрақты түрде қызмет көрсетеді.