Француз дирижеры және композиторы Жан Мартинон

Кіріспе

Француз дирижері және композиторы Жан Франсиск Этьен Мартинон (кейде Жан Мартинон (ʒɑ̃ maʁtinɔ̃) деп аталған; 10 қаңтар 1910 – 1 наурыз 1976) – француз дирижері және композиторы.

Өмірбаян

Мартинон Лионда дүниеге келді, онда білімін бастады, кейін Париж консерваториясына композицияны Альберт Руссельден, дирижерлік өнерді Шарль Мунк пен Роджер Дезормиерден, гармонияны Винсент д’Индиден, ал скрипканы Жюль Бушериттен оқыды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде француз армиясында қызмет етті және 1940 жылы тұтқынға алынды, түрмеде «Тұтқындар әні» сияқты шығармалар жазды. Оның өзге де шығармаларының ішінде төрт симфония, төрт концерт, қосымша хорлық шығармалар мен камералық музыка бар. Соғыстан кейін Мартинон Париж консерваториясы оркестрінің дирижері болып тағайындалды, ал 1946 жылы Бордо-Аквитания ұлттық оркестрінің дирижері болды. Мартинонның 1946 жылғы наурызда Дублинге жасаған алғашқы сапарында Дебюссидің «Теңіз» (жұмыстың ирландиялық тұсаукесері) орындалуы «шын мәнінде маңызды музыкалық оқиға» деп сипатталды. Осы алғашқы концерттің сәттілігінен кейін, келесі жылы Radio Éireann (ирландиялық мемлекеттік радиохабар тарату қызметі) оны музыканттарды іріктеуге және жаңа құрылған Radio Éireann симфониялық оркестрін ұйымдастыруға көмектесу үшін шақырды. Дублинде Мартинон «Біздің ханымның хор қоғамын» дамытуға ықпал етті, радио оркестрімен бірнеше маңызды шараларда хорды басқарды, сондай-ақ жазғы музыка мектебінде оркестрлік дирижерлік және композиция бойынша шеберлік сабақтарын берді. Ол Чикаго симфониялық оркестрі (1963-1968 жылдар аралығында музыкалық жетекші), Дюссельдорф симфониктері, Франция ұлттық оркестрі, Израиль филармониясы, Лондон филармониясы, Консерттер Ламуро және Гаагадағы Het Residentie оркестрі сияқты оркестрлермен де жұмыс істеді. Мартинонның репертуары ХХ ғасыр басындағы француз және орыс композиторларының шығармаларына бағытталған. Оның скрипка және виолончель концерттерінің тұсаукесерін сәйкесінше Генрих Шеренг пен Пьер Фурнье орындады. Ол Delta Omicron халықаралық кәсіби музыкалық бауырластығының ұлттық меценаты болды. Мартинонға сүйек қатерлі ісігі диагнозы қойылғаннан көп ұзамай ол Сан-Франциско симфониясын Дерек Куктың Гюстав Малердің онінші симфониясын аяқтаудың алғашқы толық орындалуында қонақ дирижер ретінде басқарды. Ол Парижде қайтыс болды.

Martinon was born in Lyon, where he began his education, going on to the Conservatoire de Paris to study under Albert Roussel for composition, under Charles Munch and Roger Désormière for conducting, under Vincent d'Indy for harmony, and under Jules Boucherit for violin. He served in the French army during World War II, and was taken prisoner in 1940, composing works such as Chant des captifs while incarcerated. Among his other compositions are four symphonies, four concertos, additional choral works and chamber music. After the war, Martinon was appointed conductor of the Orchestre de la Société des Concerts du Conservatoire of Paris, and, in 1946, of the Orchestre National Bordeaux Aquitaine. On Martinon's first visit to Dublin in March 1946, his interpretation of Debussy's La Mer (the Irish premiere of the work) was described as ‘a musical event of real importance’. The success of that first concert led Radio Éireann (the Irish public broadcasting service) to engage him in the following year to assist in the selection of musicians and the general organisation of the newly constituted Radio Éireann Symphony Orchestra. While in Dublin Martinon encouraged the development of Our Lady's Choral Society, he conducted that choir in several important events with the radio orchestra, and he gave master classes in orchestral conducting and in composition in the Summer School of Music. Other orchestras with which he was associated were the Chicago Symphony Orchestra as music director from 1963 to 1968; the Düsseldorfer Symphoniker, the French National Orchestra, the Israel Philharmonic Orchestra, the London Philharmonic Orchestra, the Concerts Lamoureux and Het Residentie Orkest in The Hague. Martinon's repertoire focused on the works of early twentieth century French and Russian composers. The premieres of his violin and cello concertos were given by Henryk Szeryng and Pierre Fournier respectively. He was a National Patron of Delta Omicron, an international professional music fraternity. Martinon was diagnosed with bone cancer not long after he guest conducted the San Francisco Symphony in its first complete performances of Deryck Cooke's completion of Gustav Mahler's tenth symphony. He died in Paris.