Кіріспе
Ағылшын кинорежиссері (1955 жылы туған)
Пол Гринграсс (13 тамыз 1955 жылы туған) – ағылшын кинорежиссері, кинопродюсері, сценарист және бұрынғы журналист. Оның 1972 жылы Солтүстік Ирландияның Дерри қаласындағы оқ ату оқиғасы туралы "Қанды жексенбі" (2002) фильмі 52-ші Берлин халықаралық кинофестивалінде "Алтын аю" сыйлығын жеңіп алды. Ол басқарған басқа фильмдер: "Борн" әрекет/триллер сериясынан үш фильм – "The Bourne Supremacy" (2004), "The Bourne Ultimatum" (2007) және "Jason Bourne" (2016); "United 93" (2006), осы фильм үшін ол "үздік режиссер" номинациясында BAFTA сыйлығын жеңіп алды және "Оскар" сыйлығына ұсынылды; "Green Zone" (2010); және "Капитан Филлипс" (2013). 2004 жылы ол "Омаг" фильмінің сценарийін жазып, продюсерлік жұмыстарын атқарды, ол Британ академиясының теледидарлық сыйлығын жеңіп алды. 2007 жылы Гринграсс британдық кинорежиссерлердің кәсіби ұйымы Directors UK-ті құрды және 2014 жылға дейін оның тұңғыш президенті болды. 2007 жылы EW журналының "Голливудтағы ең зиялы 50 адам" тізімінде 28-орынды иеленді. 2008 жылы "The Telegraph" газеті оны британ мәдениетіне ең ықпалды тұлғалардың бірі деп атады. 2017 жылы Гринграсс Британ кино институтының құрметті стипендиясымен марапатталды.
Ерте өмір
Гринграсс 1955 жылдың 13 тамызында Англияның Суррей округіндегі Чим қаласында дүниеге келген. Оның інісі Марк Гринграсс – ағылшын тарихшысы. Гринграсс Весткурт бастауыш мектебінде, Грейвсенд гимназиясында және Севенокс мектебінде білім алды; ол Кембридж университетінің Куинз колледжінде оқыды. Ол Роджер Мишельмен бірге ағылшын әдебиетін оқыған.
Журналистика
Гринграсс алғаш рет 1980 жылдары ITV телеарнасының "World in Action" ақпараттық бағдарламасында режиссер болып жұмыс істеді. Осы кезеңде ол МИ5-тің бұрынғы директорының көмекшісі Питер Райтпен бірлесіп "Спайкачер" (1987) атты жазбасын жариялады. Кітапта британдық үкіметтің тыйым салуға жасаған сәтсіз әрекетіне себеп болған құпия ақпараттар жеткілікті болды. 80-жылдардың ортасында кітап британдық құпия қызметінің (МИ5) жұмыс істеу жолдары туралы ақпараттарды жариялағандықтан тыйым салынды.
Фильм
Гринграсс драмаға ауысты, белең алған фильмдерді, мысалы, Крис Райанның Көлді соғысындағы SAS операциялары туралы кітабы негізінде түсірілген «The One That Got Away» және британдық футболды дүр сілкіндірген 1964 жылғы тікелей ставка жанжалына негізделген «The Fix» сияқты телефильмдерді түсірді. 1998 жылғы «Ұшу теориясы» фильмінде Кеннет Бранаг пен Хелена Бонэм Картер ойнады, онда моторлық нейрон ауруына шалдыққан әйел сомдалды. Фильм мүгедектердің сексуалдығының қиын мәселесін қамтыды. Гринграсс 1999 жылы «Стивен Лоуренстің қаны» фильмін түсірді, онда Стивен Лоуренстің өлімі, оның өлімін Metropolitan полициясы тиісінше тергемеген қара нәсілді жас шаланың оқиғасы баяндалды. Оның анасының тергеуі полициядағы институционалды расизм туралы айыптауларға әкелді. «Қанды жексенбі» (2002) фильмінде 1972 жылы британдық сарбаздардың Ирландияның интернацияға қарсы белсенділерін атып өлтіруі бейнеленген, бұл оқиға деректі фильм сияқты түсірілді және 2002 жылғы Берлин кинофестивалінде Хаяо Миядзакидің «Spirited Away» фильмімен бірінші жүлде бөлісті. «Қанды жексенбі» фильмі Дон Мулланның саяси ықпалды «Көк куә» (Wolfhound Press, 1997) кітабынан шабыт алды. «Қанды жексенбі» оқиғасының куәгері болған Муллан, сонымен қатар фильмнің продюсері және кейіпкері болды. 2004 жылы Гринграсс Гай Хиббертпен бірлесіп телефильмнің сценарийін жазды. 1998 жылғы жарылысқа негізделген фильм сыншылар тарапынан жоғары бағаланды және Британ академиясының үздік драма үшін телеарналық сыйлығын жеңіп алды. Бұл Гринграстың режиссерлік емес, сценарийші және продюсер ретінде жұмыс істеген алғашқы кәсіби фильмі болды. Ол «Борнның үстемдігі» фильмінде жұмыс істеді. Фильмді Пит Трэвис түсірді. Бұл Гринграстың Ирландиядағы терроризм және жаппай өлтіру туралы жазған екінші фильмі болды. Осы фильм негізінде Гринграсс 2004 жылы «Борнның үстемдігі» фильмін түсіру үшін шақырылды, бұл 2002 жылғы «Борнның жеке басы» фильмінің жалғасы болды. Алғашқы фильмнің режиссері Даг Лиман жобадан бас тартты. Фильмде Мэтт Дэймон Джейсон Борн рөлін сомдады, ол бұрын ЦРУ-дың ең қауіпті агенті болғанын және бұрынғы жұмыс берушілерінен қашып жүргенін біледі. Күтпеген қаржылық және сындық сәттілікке ие болған бұл фильм Гринграстың беделін нығайтты және оның кішкентай, жеке фильмдерін түсіруге мүмкіндік берді. 2006 жылы Гринграсс 11 қыркүйек 2001 жылы United Airlines рейсі 93 ұшағының қанатын қақпақтап алынуына негізделген «United 93» фильмін түсірді. Фильм, әсіресе Гринграстың деректі стильдегі режиссурасы үшін, сыншылардың жоғары бағасын алды. Көптеген «Үздік режиссер» сыйлықтары мен номинацияларын алғаннан кейін (оның ішінде Телерадио хабарларын тарату киносыншылар қауымдастығы), Гринграсс 60-шы Британ академиясының кино сыйлықтарында «Үздік режиссер» үшін BAFTA сыйлығын жеңіп алды және 79-шы академиялық сыйлықтарда «Режиссурадағы жетістіктер» үшін Оскарға ұсынылды. Фильмнің сценарийін жазудағы рөлі үшін ол Американың жазушылар гильдиясының сыйлығын және «Үздік түпнұсқа сценарий» үшін BAFTA номинациясын алды. Ол «Борн» франшизасына оралды. 2007 жылы шыққан «Борн ультиматумы» алдыңғы екі фильмнен де сәттірек болды. Гринграсс 61-ші Британ академиясының кино сыйлықтарында «Үздік режиссер» үшін BAFTA сыйлығына ұсынылды. 2007 жылы ол британдық режиссерлердің кәсіби қауымдастығы Directors UK-ті құрды және 2014 жылдың шілдесіне дейін оның алғашқы президенті болды. Гринграстың «Жасыл аймақ» фильмінде Мэтт Дэймон АҚШ әскери тобының басшысы рөліндегі соғыстан кейінгі Ирактағы жаппай қырып-жою қаруын іздеуге тырысады. Фильм Испания мен Мароккода түсірілді және 2010 жылы көрсетілді. Фильм алғаш рет Вашингтон Посттың Бағдад бюросының басшысы Раджив Чандрасекаранның «Изумруд қаласындағы императорлық өмір» атты бестселлерлік, сыйлық алған, белең алған кітабы негізінде түсірілді. Бірақ соңғы фильм көбінесе ойдан шығарылған экшн-триллер, кітаптағы оқиғалардан шабыттанған. 2009 жылы «Маерск Алабама» кемесінің қанатын қақпақтап алынуы туралы түсірілген «Капитан Филлипс» фильмі «Капитанның міндеті» кітабына негізделген. Бұл фильмде Том Хэнкс, Бархад Абди және Фейсал Ахмед ойнады. Фильм 2012 жылы АҚШ-тың Массачусетс және Вирджиния штаттарында, сондай-ақ Мальтада түсірілді және 2013 жылы көрсетілді. 2014 жылдың қыркүйегінде Гринграсс бесінші Джейсон Борн фильмін, «Джейсон Борн» фильмін режиссерлік етуге келісетіні және Мэтт Дэймон рөлде қайтадан қатысатыны туралы хабарланды. Фильм 2016 жылдың 29 шілдесінде көрсетілді. 2017 жылы Гринграсс Андерс Беринг Брейвик жасаған 2011 жылғы Норвегиядағы шабуылдар мен оның салдары туралы «22 шілде» фильмін түсіруді бастады, ол Норвегияда түсірілді. Фильм 2018 жылдың 10 қазанында Netflix және таңдалған кинотеатрларда көрсетілді. 2019 жылдың ақпанында Гринграсс Поллетт Жайлстың «News of the World» романының бейімделуін түсіруге келісті, ол Fox 2000 Pictures үшін түсірілді және актер Том Хэнкспен қайтадан жұмыс істеді. Фильм АҚШ-та 2020 жылдың 25 желтоқсанында Universal Pictures арқылы, ал 2021 жылы Netflix арқылы халықаралық деңгейде көрсетілді. 2022 жылдың мамырында Гринграсс ортағасырлық экшн-фильм «The Hood» фильмін түсіретіні және оның құрамында Бенедикт Камбербэтч ойнатылатыны, бұл 1381 жылғы Англия шаруаларының көтерілісі туралы оқиғаға негізделгені хабарланды. 15 қыркүйекте Гринграсс Стивен Кингтің «Fairy Tale» романының бейімделуін түсіретіні және оның фильмдерінің жанкүйері болған Кинг оған фильмді бейімдеуге опцияны сатқаны, сонымен қатар Грегори Гудманмен бірге продюсерлік ететіні хабарланды. 2023 жылдың қарашасында Гринграсс Т.Дж. Ньюманның «Drowning: The Rescue of Flight 1421» романының бейімделуін түсіретіні хабарланды. 2024 жылдың қаңтарында Гринграсс Брэд Инглсби жазған және 2018 жылғы Калифорниядағы өрт туралы Лиззи Джонсонның «Paradise: One Town’s Struggle to Survive an American Wildfire» белең алған кітабына негізделген «The Lost Bus» триллерін түсіретіні хабарланды, онда Мэттью МакКонахи мен Америка Феррера рөлде ойнайды. Ол 2022 жылғы Жаңа жылдық құрметте өнер саласына қосқан қызметі үшін Британ империясының командирі (CBE) атағымен марапатталды.
Жеке өмір
Гринграсс Құдайға сенбейтінін, бірақ "рухани жолға үлкен құрметпен қарайтынын" айтты. Гринграсс талант агенті Джоанна Кейге үйленген, олардың үш баласы бар, сондай-ақ ол бұрынғы некесінен тағы екі баланың әкесі. Ол "Кристалл Пэлас" клубының қолдаушысы.