Америкалық «Сагино» кемесінің тарихы — Мақалалармен ағылшынша

Кіріспе

Америкалық қанатты доңғалақты соғыс шлюпі. Бірінші USS Saginaw – АҚШ Әскери-теңіз күштерінде Америка Азамат соғысы кезінде қызмет еткен қанатты доңғалақты соғыс шлюпі. Кеме 1860 жылдары қолданыста болды, бірақ 1870 жылы қазір Куре атоллы деп белгілі Тынық мұхитындағы аралда қирады. Осы оқиға туралы бірнеше кітап жазылды, кемеден аман қалған қайықтардың бірі қазір мұражайда сақталуда. USS Saginaw кемесінің құлау оқиғасы 2003 жылы табылды.

Тарих

Сагиноу – 1858 жылдың 16 қыркүйегінде салынған алғашқы кеме. 1859 жылдың 3 наурызында Туси деп теңізге жіберілді. Жаңа жақтағы дөңгелекті кеме 1860 жылдың 8 наурызында Сан-Франциско шығанағынан шығып, Батыс Тынық мұхитына қарай бет алды және 12 мамырда Қытайдың Шанхай қаласына жетті. Кейін ол Шығыс Үндістан эскадрильясында қызмет етті, көбінесе Қытай жағалауында американдық азаматтарды қорғау және пираттарды жою үшін жүзіп жүрді. Қараша айында Жапонияға барды, бірақ көп ұзамай Қытай суларына оралды. 1861 жылдың 30 маусымында ол Кочин Қытайдағы Ки Нхон шығанағының кіреберісіндегі батареяны үнсіз қалдырды, ол американдық кеменің жоғалған қайығы мен экипажын іздеп жүргенде оған оқ атқан болатын. 1862 жылдың 3 қаңтарында Сагино Гонконгта қызметтен шығарылды және 3 шілдеде жөндеу жұмыстары үшін Маре аралына қайтарылды. 1862 жылдың 3 желтоқсанында қайта іске қосылып, 1863 жылдың 23 наурызында қайтадан іске қосылған Сагиноу Тынық мұхиты эскадрильясына қосылды және Конфедерацияның іс-әрекетін болдырмау үшін АҚШ-тың батыс жағалауында жұмыс істеді. Ол 1863 жылдың көктемінде Пьюджет-Саундқа Британдық Колумбияда Конфедерация жекешелік жасақталып жатқандығы туралы хабарларды тексеру үшін барды, бірақ бұл схеманың сәттілікке жету мүмкіндігі жоқ екенін білгеннен кейін қайтып келді. 1864 жылы оның круизі Сагиноуды Мексика мен Орталық Америкадағы порттарға алып барды. Бұл жерде ол Конфедерацияның қызметі мен Мексикаға Еуропалық араласу арқылы қауіпке ұшыраған АҚШ мүдделерін қорғады. Жылдың соңғы айларында ол Калифорнияның алтын кен орындарынан алтынға бай жүктерді тасымалдайтын Пацифик почта пароход компаниясының пароходтарын алып жүреді. 1865 жылдың көктемінде кеме АҚШ-тың Revenue Cutter қызметіне тағайындалды, бірақ 1865 жылдың 2 маусымында Әскери-теңіз флотына қайтарылды. 1865 жылдың қалған бөлігін император Максимилиан I мен Бенито Хуарес арасындағы күрес кезінде Мексиканы қоршап тұрған тосын толқулар мен тәртіпсіздік кезінде Гуаймас пен Мексиканың басқа порттарында американдық азаматтарды қорғауға жұмсады. 1866 жылдың наурыз айында Сагинау Маре аралына оралды. Ол 1866 жылы тамыз айында Тынық мұхиттың солтүстік-батысындағы қоныстанушыларды қолдау үшін Пьюгет саундқа жөнелтілді. Ол жерде ол Western Union компаниясына аймаққа алғашқы телеграф қызметін әкелген кабельді салуға көмектесті. 1866 жылдың желтоқсанында Маре аралына оралғаннан кейін кеме 1867 жылға дейін теңіз жағалауында қалды. 1868 жылы сәуірде, АҚШ Алясканы Ресейден сатып алғаннан кейін бір жыл өткен соң, Сагинау Аляска аумағына жолға шықты және сол жылдың соңында үйге қайта оралуды қоспағанда, келесі жылы Аляска жағалауын зерттеуге және картаға түсіруге жұмсады. 1869 жылдың ақпан айында Кейк соғысында USS Saginaw қазіргі Кейк, Аляска маңындағы үш бос ауылды және екі бекіністі қиратты. Қақтығыстан бұрын екі ақ аңшыны Ситка ауылынан каноэмен кетіп бара жатқан екі кекінің өліміне кек алу үшін кек өлтірді. Ситкада армия мен тлингиттер арасында Ситка бекінісінде болған қақтығысқа қатысқан Колчика басқыншысының берілуін талап еткен армияның қақтығысы болды. Ауылдардың қирауында ешбір кеке, мүмкін жалғыз қарт әйел де қаза таппағанмен, қыста сақтау қоймалары, каноэлер мен баспана жоғалту кейбіреулердің қыста өліміне әкелді. 1869 жылы сәуір айында Сан-Франциско шығанағына қайтып келгеннен кейін, Сагиноу 28 шілдеде өзінің үй портынан шығып, Мексика жағалауында жұмыс істеді, 1869 жылы 11 қарашада Маре аралына келгенге дейін.

The first vessel built by the Mare Island Navy Yard, Saginaw was laid down on 16 September 1858; launched as Toucey on 3 March 1859; sponsored by Miss Cunningham, daughter of the commandant of the Navy Yard; renamed Saginaw; and commissioned on 5 January 1860, Commander James F. Schenck in command. The new side wheel ship sailed from San Francisco Bay on 8 March 1860, headed for the western Pacific, and reached Shanghai, China on 12 May. She then served in the East India Squadron, for the most part cruising along the Chinese coast to protect American citizens and to suppress pirates. She visited Japan in November but soon returned to Chinese waters. On 30 June 1861, she silenced a battery at the entrance to Qui Nhon Bay, Cochin China, which had fired upon her while she was searching for the missing boat and crew of American bark Myrtle. On 3 January 1862, Saginaw was decommissioned at Hong Kong and returned to Mare Island on 3 July for repairs. Relaunched on 3 December 1862 and recommissioned on 23 March 1863, Saginaw was attached to the Pacific Squadron and operated along the United States West Coast to prevent Confederate activity. She visited Puget Sound in the spring of 1863 to investigate reports that Confederate privateers were being outfitted in British Columbia, but returned after learning that the scheme had no chance of success. Her cruises in 1864 took Saginaw to ports in Mexico and Central America to protect the interests of the United States endangered by Confederate activity and by European interference in Mexico. During the closing months of the year, she escorted steamers of the Pacific Mail Steamship Company carrying rich cargoes of bullion from the California gold fields. In the spring of 1865, the ship was assigned to the United States Revenue Cutter Service but was returned to the Navy on 2 June 1865. She spent the remainder of 1865 protecting American citizens at Guaymas and other Mexican ports during the unrest and disorder which beset Mexico during the struggle between Emperor Maximilian I and Benito Juárez. In March 1866, Saginaw returned to Mare Island. She sailed in August 1866 for Puget Sound to support settlers in the Pacific Northwest. While there, she aided the Western Union Company in laying a cable which brought the first telegraphic service to the region. After returning to Mare Island in December 1866, the ship remained at the navy yard through 1867. In April 1868, a year after the United States purchased Alaska from Russia, Saginaw got underway for the Alaska Territory and, with the exception of a run home late in the year for replenishment, spent the next year exploring and charting the Alaskan coast. In the February 1869 Kake War the USS Saginaw destroyed three deserted villages and two forts near present day Kake, Alaska. Prior to the conflict, two white trappers were killed by the Kake in retribution for the death of two Kake departing Sitka village in canoe. Sitka was the site of a standoff between the Army and Tlingit due to the army demanding the surrender of chief Colchika who was involved in an altercation in Fort Sitka. While no Kake, or possibly a single old woman, died in the destruction of the villages, the loss of winter stores, canoes, and shelter led to the death during the winter of some of the Kake. After steaming back to San Francisco Bay in April 1869, Saginaw departed her home port on 28 July 1869 and operated along the coast of Mexico until arriving back at Mare Island on 11 November 1869.

Тағдыр

Сагиноның келесі тапсырмасы – портқа кіретін жерді тереңдету үшін джидделеу жұмыстарын қолдау мақсатында Мидуэй атолына бару еді. Ол 1870 жылдың 24 наурызында Мидуэйге жетіп, 21 қазанда тапсырмасын аяқтады. Бір аптадан кейін Сан-Францискоға қарай жол тартты, үйге қайту жолында Куре атолына (сол кезде Оушен аралы деп аталған) тоқтау жоспарлаған, онда кеме апатына ұшыраған теңізшілер қалып қойған болса, оларды құтқаруға ниеттенді. Келесі күні, 1870 жылдың 29 қазанында, осы сирек барылатын атоллға жақындағанда, «Сагино» шеткі рифке соқтығып, тұрып қалды. Кемеде 93 адам болғандықтан, толқындар кемені қиратар алдында, экипаждың көп бөлігін, жабдықтары мен азық-түлігін атоллға көшіре алды. 18 қарашада бас офицер, лейтенант Джон Г. Талбот басқаратын бес адамнан тұратын топ, өз серіктеріне көмек келтіру үшін шағын қайықпен Гонолулуға бет бұрды. Олар 31 күн және шамамен 2414 шақырым (2414 км) сапардан кейін Кауаи аралына жақындағанда, қайық толқындарда аударылып кетті. Тек боцман Уильям Холфорд ғана аман қалды және көмекке шақыру мүмкіндігіне ие болды. Ол Кауаиге жетіп, «Вайнона» шхунасының капитаны Дудойт оған бірден Гонолулуға баруға ұсыныс жасады, ал келесі рейсінде жүкті тасымалдауды өзіне міндет етті. Олар 20 желтоқсанда теңізге шығып, 24 желтоқсанда Гонолулуға жетіп, АҚШ консулдығына жеткізілді. АҚШ консулы жылдам жүретін «Кона Пакет» кемесін жіберуге рұқсат берді, ол 25 желтоқсанда жолға шықты. Гавайи королі Камехамеха V капитан Томас Лонг басқаратын аралдық кеме «Килауэа»ны кеме апатына ұшыраған теңізшілерді құтқару үшін жіберді. Екі күн бойы көмір, азық-түлік және көп мөлшерде таза су тиегеннен кейін, олар 26 желтоқсанда жолға шықты. «Килауэа» 1871 жылдың 4 қаңтарында Куреге, ал «Кона Пакет» бір күннен кейін жетті. Қайту сапарына қажетті көмірдің мөлшеріне қатысты белгісіздік болғандықтан, олар 40 тонна көмір тиеп, 7 қаңтарда Мидуэй аралына жүзіп, 14 қаңтарда Гонолулуға оралды. Бұл сапардың ұзындығы 2350 шақырымды құрады. Капитан Лонг құтқару миссиясын сәтті аяқтағаны үшін АҚШ үкіметінен алтын корпусты хронометр сағатын сыйлық ретінде алды. «Сагино»ның шлюпкасы толқындарда аударылып кеткеніне қарамастан аман қалды және 1871 жылдың қаңтарында аукционда сатылды. Сатып алушы оны «Сагино» экипажына сыйлады, содан кейін ол «А. П. Джордан» кемесімен Сан-Францискоға жеткізілді. 2015 жылға дейін ол Мичиган штатының Сагино қаласындағы Сагино округі тарихының Касл мұражайындағы кураторлар коллекциясында қойылған болатын. 2021 жылдың мамыр айынан бастап қайық әскери-теңіз тарихы және мұрагерлік басқармасының (NHHC) штаб-пәтеріндегі артефакттар коллекциясында, көпшілікке көрсетілмей сақталуда. «Сагино» экипажы 1837 жылдың 9 шілдесінде осы рифте «Гледстанес» кит аңшылық кемесінің апатқа ұшырағанын білген болуы мүмкін, өйткені «Гледстанес» экипажы да осындай жағдайға тап болды және көптеген айлар бойы «Гледстанес» апатынан құтқарылу шхунасын жасады. Содан кейін капитан Дж. Р. Браун 8 адаммен 15 желтоқсанда Гавайиге құтқару кемесін алу үшін кемеге отырды. «Сагино» кемесінің апаты 2003 жылы ашылды және қазір АҚШ әскери-теңіз тарихы және мұрагерлік басқармасының қарамағында. Ханс Ван Тилбургтың «Тынық мұхиттағы азаматтық соғыс сауытты кемесі: USS Saginaw кемесіндегі өмір» (Флорида университетінің баспасы, 2010) атты кітабы кеменің құрылысын, Тынық мұхитындағы он жылдық қызметін және Куре атолындағы апатын қамтиды. Ван Тилбург 2003 жылы апат орнын ашқан топты басқарды. Кит Робертсонның «Сагино апаты» (The Viking Press, 1954, 144 бет) атты кітабы Кьюр атолында қалған құтқарылғандарға көмек іздеу үшін шағын қайықпен Гавайиге барған бес теңізшінің саяхатын баяндайды.

Saginaws next assignment took her to Midway Atoll to support dredging operations to deepen the entrance to the harbor. She reached Midway on 24 March 1870 and completed her task on 21 October 1870. A week later, she sailed for San Francisco, intending to touch at Kure Atoll (at that time known as Ocean Island) en route home to rescue any shipwrecked sailors who might be stranded there. The next day, 29 October 1870, as she neared this rarely visited atoll, Saginaw struck an outlying reef and grounded. Before the surf battered the ship to pieces, her 93 crew managed to transfer much of her gear and provisions to the atoll. On 18 November, a party of five men, headed by Lieutenant John G. Talbot, the executive officer, set out for Honolulu in a small boat to get relief for their stranded shipmates. As they neared Kauai, 31 days and some 1500 mile (2414 km) later, their boat was upset by breakers. Only Coxswain William Halford survived to obtain help. He landed on Kauai, where Captain Dudoit of the schooner Wainona offered to take him straight to Honolulu leaving his return freight for a later trip. They sailed on Tuesday 20 Dec and arrived at Honolulu on Saturday 24 December and was taken to the United States Consulate there. The US Consul authorised the despatch of a fast sailing coaster, the Kona Packet, which departed on Sunday 25 December, and the King of Hawaii, Kamehameha V, sent the inter island steamer, Kilauea under Captain Thomas Long, to rescue the shipwrecked sailors. After loading with coal for 2 days and food and copious fresh water they departed on Monday 26 December. The Kilauea arrived at Kure on 4 January 1871, and the Kona Packet a day later. Due to uncertainty over the coal required for the return journey they steamed to Midway Island loading 40 tons of coal and left on 7 January, arriving back in Honolulu on 14 January, a round trip of 2350 miles. Captain Long was presented with a heavy gold cased chronometer watch by the U. S. Government as thanks for successfully undertaking the rescue mission. The Saginaw's gig survived being capsized in the breakers, and was sold at auction in January 1871. The purchaser presented it to the rescued crew of the Saginaw, whereupon it was transported back to San Francisco on the A. P. Jordan. Until 2015, it was displayed in the Curator Collection at the Castle Museum of Saginaw County History in Saginaw, Michigan. As of May 2021, the boat was stored off public display in the Naval History and Heritage Command (NHHC) Headquarters Artifact Collection. The crew of the Saginaw may have been aware of the loss of the whaler Gledstanes on the same reef on 9 July 1837, as the crew of the Gledstanes faced the same predicament and constructed a schooner Deliverance from the wreckage of the Gledstanes over many months, whereupon Captain J. R. Brown with 8 men sailed for Hawaii on 15 Dec to secure a rescue ship which took the remaining men off the atoll in February. The wreck of Saginaw was discovered in 2003 and remains under the jurisdiction of the U. S. Naval History and Heritage Command. The book A Civil War Gunboat in Pacific Waters: Life on Board USS Saginaw (by Hans Van Tilburg, University Press of Florida, 2010) covers the ship's construction, her ten years of service in the Pacific, and her loss at Kure Atoll. Van Tilburg led the team which discovered the wreck site in 2003. The book The Wreck of the Saginaw (by Keith Robertson, The Viking Press, 1954, 144 pp) covers the voyage of the five sailors who sailed a small boat to Hawaii seeking rescue for the survivors remaining on Kure Atoll.