Кіріспе

Тіс ұясы

Тіс альвеолалары (жекеше альвеола) – тіс тамырларының тіс тіндерімен альвеолалық процесте бекітілген жақ сүйектеріндегі ойыстар. "Тіс ұясы" – тіс альвеолаларына қатысты қолданылатын қарапайым атау. Тіс тамырлары мен альвеоланы байланыстыратын буын гомфоз (көпше гомфоздар) деп аталады. Алвеолярлық сүйек – тіс тамырларын қоршап, сүйек ұяларын құрайтын сүйек. Сүтқоректілерде тіс ұялары жоғарғы жақ сүйегінде, алдыңғы жақ сүйегінде және төменгі жақ сүйегінде орналасады.

Этимология

1706 жылы "ауыс", әсіресе "тістің ойығы", латын тіліндегі alveolus сөзінен ("сары жебе, тостаған, алап; кішкентай өзеннің арнасы; кішкентай шұңқыр немесе қуыс"), ал ол alvus ("ауыс, асқазан, қарын, ішек; кеменің ішкі бөлігі") сөзінен туындаған, PIE түбірі *aulo ("тесік, қуыс") сөзінен (грек тіліндегі aulos "флейта, түтік, құбыр"; серб-хорват, поляк, орыс тілдеріндегі ulica "көше" – бастапқыда "тар ашық жер"; Ескі шіркеу славян тілінде uliji, литва тілінде aulys "арық үйірісі" (ауысқан түтік), армян тілінде yli "жүкті") сөзіне де қатысты. 19 ғасырда анатомия ғылымында бұл сөз басқа да ұсақ шұңқырлар, ойықтар немесе жасушаларды атау үшін қолданыла бастады.

Сокет сақтау

Сокетті сақтау немесе альвеолярлық қыртысты сақтау (ARP) – тіс жоғалғаннан кейін сүйек тінінің жоғалуын азайту және альвеолярлық сүйектегі тіс альвеоласын (тіс сокетін) сақтауға бағытталған процедура. Қан пластинкаларына толы фибрин (PRF) мембранасы, сүйек өсуін күшейтетін элементтермен жараға тігіледі немесе тіс алынған сокетке екпе материалдары немесе мұқтаж жағдайға қарай орналастырылады. Сокет содан кейін тікелей тігістермен жабылады немесе сіңбейтін немесе сіңетін мембранамен жабылып, тігіледі.

Патология

Тіс альвеолаларының ісінуі альвеолитке алып келуі мүмкін, ол ауыз қуысындағы ауырсыну мен дискомфортты тудырады.