Кіріспе

1870 жылы жасалған кішкентай тәж

Виктория патшайымының кішкентай алмаз тәжі – 1870 жылы күйеуі, Альберт ханзадасы қайтыс болғаннан кейін жесірлік қалпағына кию үшін Виктория патшайымының өтініші бойынша жасалған шағын императорлық және мемлекеттік тәж. Бұл тәж, әдетте, патшайыммен ең көп байланыстырылатын тәж саналады және қазірде Лондон мұнарасындағы Қымбат бұйымдар үйінде көпшілыққа көрсетіліп тұрған Корольдік қазыналардың бірі.

Өмірбаян

1861 жылы Викторияның күйеуі, Саксен-Кобург-Готалық Альберт ханзадасы қайтыс болғаннан кейін, Виктория патшайымы қоғамдық өмірден шеттетіліп, «жесірдің киімі» деп аталатын қара және ақ түсті киімдер киді, оны 1901 жылы қайтыс болғанға дейін тақты. Үкіметтің қысымымен ол 1870 жылы қайтадан көпшілік алдына шықты. Дегенмен, ол Императорлық мемлекеттік тәжін тағы киюден бас тартты, себебі ол оны ауыр және қолайсыз деп санады, сондай-ақ жесірлік қалпағының үстіне кию мүмкін емес еді. Монархтың рәсімді міндеттерін орындауға және жесір ретінде киім таңдау еркіне сай келетіндей жаңа, кішкентай тәж жасалды. Ол 1870 жылдың наурыз айында «Гаррард және Компания» тәж жасаушыларымен жасалды.

Дизайн

Кішкентай болса да, күміс тәж британдық тәждердің стандартты дизайнына сәйкес келеді. Ол екі аркадан тұрады, олар әлемшармен (monde) аяқталып, үстіне салбыр көтерілген. Әр арка база жиегі бойымен созылатын төртқұлақ тәрізді кресттен (cross pattée) басталады. Әр төртқұлақ крестің арасында лилия гүлі (fleur de lis) орналасқан. Кіші өлшеміне байланысты – ені және биіктігі – тәждің ішкі қақпағы жоқ. Оның құрамында 1162 жарқыраған және 138 гүл тәрізді кесілген (rose cut) бриллиант бар, олардың салмағы және бұл бриллианттар патшайымға тиесілі үлкен әшекейден алынған. Түсті асыл тастардан өзгеше, бриллианттарды қайғы кезінде киюге рұхсат етілген. Тәждің жалпы салмағы.

Қолданылуы

Виктория патшайымы жаңа тәжін алғаш рет 1871 жылдың 9 ақпанында Парламенттің ресми ашылуында киді. Ол көбінесе тәждің аркаларын шешіп алып, дөңгелек тәж немесе ашық тәж ретінде тағатын. Викторияның қайтысынан кейін, тәж оның табытына Осборн үйінде қойылды.

Викториядан кейін

Тақ патшаның тажына емес, патшайым Викторияның жеке меншігіне тиесілі болғандықтан, ол Таж зергерлік бұйымдарының құрамына кірмеген. Виктория оны өсиетімен таққа қалдырған. Кейіннен оны Дания патшайымы Александра (1901–1910) және одан кейін келесі патшайым Мэри Тек (1910–1936) белгілі бір жағдайларда киген. Мэридің күйеуі V Георг қайтыс болғаннан кейін, ол тақты киюді тоқтатқан. Жаңа патшайым Елизавета Боуес-Лион (1936–1952) Кіші алмаз тажын кимеуге шешім қабылдағанда, оны королева Викторияның шөбересі VI Георг Лондон мұнарасындағы Қымбат бұйымдар үйіне орналастырды, ол жерде ол бүгінгі күнге дейін көпшілікқа көрсетілуде.