Кіріспе

Соңғы Корея императрицасы (1894–1966)

Император Сунчжонхё (хангыль=순정효황후; 7 қыркүйек 1894 – 3 ақпан 1966) Кореяның Сунчжонның екінші әйелі және Кореяның бірінші (және соңғы) император жұбайы болды.

Ерте өмір

Сунчжонхё 1894 жылдың 19 қыркүйегінде Сеулде Юн Цзянь Сун (хангул=윤증순) есімімен дүниеге келді. Ол Хаэпьён Юн руының мүшесі және Жосонның шенеунігі Юн Тэк Ённің әйелі Ю Лэди Ю-дан туған. Оның анасының әжесі, Хонбике Хон, Жосонның Сончо және Королева Инмоктың қызы, принцесса Чонмённың 5-ші буын немересі болды. Хонбике Хонг, Хонбике Хёгёнгтің үшінші туысы еді (екі рет алысқан). Хаэпьён Юн руындағы асырап алулар арқасында ол Юн Дусудың 13-ші буын немере қызы (немесе биологиялық жағынан 13-ші буын немере қызы) болды; сондай-ақ Оңтүстік Кореяның 2-ші президенті Юн Посун оның тоғызыншы буын туысы болды. Анасының жағынан, Юнның әкесінің әжесі Ю Цзинь-хак, Королева Синджонның аналық тарапынан асыранда алынған немересі болды, осылайша ол қасиетті Королеваның асыранда алынған шөбересіне айналды. Оның кіші әпкесі Ю Гиль Джунның үлкен ұлы Ю Ык Гёмға үйленді.

Үйлену және сарайдағы өмір

Юн ханшайымының тәж мұрагерінің келесі әйелі болуына Императорлық Консорт Сунхеннің көмегі тиді. Некеге дейін 1882 жылғы Имо оқиғасы император Мёнсонгты сарайдан қашуға мәжбүр етті, бұл Эомды Годжонға ең жоғары адалдық көрсетуге итерді. Сол кездегі императордың жұбайы – Еом ханшайымы болды, патша патшайым Мин сарайға оралғанға дейін оған жақын болды. 1885 жылы патшайым Эомды сарайдан қуды, себебі ол 32 жасында Годжонның киімін (сынъын) киіп жүргенін көрді. Қуылғаннан кейін ол лауазымы мен атағынан айырылды, бірақ Юн Юнның әдесі Юн Ёнсон Годжонмен келісіп, оны кешірді. Эом Юн Ёнсонның мейірімділігін ешқашан ұмытқан жоқ. Орын бос болғандықтан, Императорлық Консорт Сунхен тәж мұрагері И Чхоктың бірінші әйелі, тәж ханшайымы Мин 1904 жылдың 5 қарашасында қайтыс болғаннан кейін Юнның асырап алған шөбересін ұсынды. Юн Чжынсун 1907 жылдың 24 қаңтарында 13 жасында 32 жастағы тәж мұрагері Чхокқа үйленді. Ол тәж ханшайымы болған кезде анасына «Гигье Юн руының ішкі ханшайымы Кёнхын» (hangul=경흥부인 기계 유씨) деген патшалық атақ берілді, ал әкесіне «Ішкі ханшайым Хаэпун Юн Тэкён» (hangul=해풍부원군 윤택영) деген патшалық атақ берілді. 1907 жылдың 20 шілдесінде күйеуі Годжонның мәжбүрлі түрде тақтан бас тарғаннан кейін таққа отырғанда Кореяның императорлық ханшайымы болды. 1910 жылғы Жапония-Корея аннексиялық шарты бойынша жапон үкіметі императрицаны төмендетіп, одан кейін ресми түрде «Корея королевасі И» деп атады (бірақ бұл атақ Кореяда ескерілмеді). Төмендетілгендіктен, ол «Юн ханшайымы» (hangul=윤비) деген альтернативті патшалық атағымен танылды және Дэджон залында тұрды. Бірақ оған Чандэок сарайының королевасі И (hangul=창덕궁 이왕비) деген атақ берілген соң, күйеуінің денсаулығы нашарлағанда сарайдың Наксон залына көшіп барды. Императрица Сунчжонхё 1926 жылдың 24 сәуірінде жесір қалды, император Юнхуи Сеулдегі Чандэок сарайында мұрагерсіз қайтыс болды. Император Юнхуи 1898 жылғы кофеге улану оқиғасында уланудан кейін бесіз қалды (сонымен қатар, оның ақыл-есі де бұзылған деген қауесет болды). 1939 жылы королівтік отбасының руына өздерінің тегін жапон тегіне ауыстыруға қысым көрсетілді. Сол кезде Соши каймей – жапондық есімдерді қабылдауға корейлерге жасалған қысым саясаты болды. Бірақ оның інісі Юн Докён мұндай оқиғаға қарсы шығып, корей тегін сақтап қалды.

Корей соғысы

Корея соғысы кезінде император Сунчжонхё Солтүстік Корея күштерінің шабуылына қарамастан, мүмкіндігінше ұзақ Чандэок сарайында қалды. Соғыс барысында Солтүстік Корея сарбаздары сарайға басып кірді, бірақ ол оларды айыптап, барлығын қуды. Соғыс жағдайы нашарлағанда, ол жасырын түрде Ынхён сарайына қашып кетті. Соғыс қызу келе жатқанда, ханшайым Хуэй (принц Ванхэунның әйелі) сияқты императорлық отбасының басқа мүшелерімен бірге Бусанға көшті. Ханшайым И Банджаның "Әлем Бір" атты автобиографиясында айтылғандай, император Сунчжонхё Бусанға жаяу барады.

Корея соғысынан кейін

Соғыстан кейін президент Ри Сингманның жаңа үкіметі Императорлық үйдің танымалдығына қызғанышпен қарап, Императрица Сунчжонхёның Чандэок сарайына кіруіне бөгет қойды. Ол Сеулдің Чоннеунг аймағындағы тар және қолайсыз Суин залына, шағын үйге қамалды. 1961 жылы үкімет ауысқаннан кейін, адал қызметшілері – Пак Чан Бок (1981 ж. қайтыс болды), Ким Мён Гиль (1983 ж. қайтыс болды) және Сун Ок Йом (2001 ж. қайтыс болды) және тағы бес қызметкерімен бірге Чандэок сарайының Наксон залына оралды. Императрица Сунчжонхё өмірінің соңғы жылдарында буддизмді қабылдады. Ол 1966 жылдың 3 ақпанында 72 жасында Сеулдегі Чандэок сарайының Наксон залында жүрек талмасынан баласыз дүние салды. Оған мемлекеттік және жеке буддалық жерлеу рәсімі жасалды. Ол күйеуі Император Юнхуй және оның бірінші әйелі Императрица Сунмённың қасында Юрёнг императорлық мазарында жерленген.