Кіріспе

Канар аралдарындағы қала

Тельде – Канар аралдарындағы, Испанияның Атлантика мұхитындағы аралдарында орналасқан Гран-Канария аралының шығыс бөлігіндегі қала және муниципалитет. Бұл аралдағы ең көп халқы бар екінші муниципалитет, 2013 жылы халық саны құрады. Оның ауданы – Севилья (Андалусия) митрополиялық архиепископиясының қарауындағы Майорка Балеар епархиясынан бөлінген аумақ. 1369 жылы Тельде епархиясы (испан тілінде) / Тельденсис (латын тіліндегі сын есім) деп қайта аталды. 1404 жылдың 7 шілдесінде Рубикон епархиясын құру үшін аумағының бір бөлігінен айырылды. 1441 жылы тікелей ізбасары болмағандықтан таратылды.

Экономика

Бұрын Тельде ауыл шаруашылығымен айналысатын қауымдастық болатын, негізгі егістері қант қамысы, жүзім, банан және томат еді. Бүгінде Тельде төңірегіндегі аймақ тым өнеркәсіптікке бейімделген, аралдың өнеркәсіп орталығына айналды. Гран-Канария әуежайында екі әуежол компаниясының бас кеңсесі орналасқан: Binter Canarias және Canaryfly.

Негізгі көрікті жерлер

Сан-Хуан Баутиста (Иоанн Креститель) де Телде шіркеуі – Телде қаласының нағыз рухани орталығы. 1483 жылы сол аттас алаңда салынған ескі шіркеуді Гарсия дель Кастильо отбасы қаланың негізін қалау кезінде тұрғызған. Ол әлі күнге дейін Севилья-португалдық готикалық сәулет үлгісінің бірі – бастапқы қақпасын сақтап тұр. Бірақ мұнаралар 20-шы ғасыр басындағы неоготикалық құрылыстың үлгісі. Ғимараттың ішіндегі нағыз құндылықтар: 1550 жылға дейін әкелінген Пурепеча мексикалық үндістерінің жүгері қамырынан жасаған бас алтарьдағы Мәсіх мүсіні, 1516 жылға дейін салынған фламандтық готикалық алтарь, сондай-ақ 16-шы ғасырда Фландриядан әкелінген, бес діни көріністі бейнелейтін Мәриямның үш бөліктен тұратын суреті. Телдеде 101 археологиялық және 709 этнографиялық қызығушылық тудыратын нысан бар. Жыл сайын ескі ескерткіштердің жаңа түрлері табылып жатса, нысандардың саны да артып келеді, бірақ олардың көпшілігі қираған күйде және көбісі жоғалып барады. Ең танымал нысандардың ішінде: жақсы сақталған және археологтар кеңінен зерттеген жағалаудағы Туфия қаласы; төрт есігі бар үлкен үңгір – Төрт Есік (Cuatro Puertas), тау басында орналасқан және жазыққа көрініс береді, ал оның артында ұжымдық амбарлы үңгірлерден тұратын ауыл орналасқан; ежелгі халық орталығының қалдықтары – Тара және Цендро үңгірлері; Ингениомен шектес Драгильо қаласы; туннельдермен байланысқан жасанды үңгірлерден тұратын лабиринт тәрізді лас cuevas Chalasia; және түрлі типтегі 500-ден астам қабірлерді қамтитын Джинамардың әсерлі некрополі.

Климат

Тельдеде климат қоңыржай шөлдік.

Білім

Телде қаласында Гран-Канария аймағының француз халықаралық мектебі – Lycée Français René Verneau орналасқан.