Кіріспе
Дар-әл-Манасир (دار المناصير) – төртінші шатқақтың аймағы, Нілдің барлық тасқынды жылдамдықтарының ең қиын өтілетіні. Бұл аймақ Манасир араб тайпасының отаны және олардың атымен аталады. Күні бүгінге дейін үлкен қайықтар бұл тасқынды жылдамдықтан өте алмайды, сондықтан аймаққа құмды және тасты шөл жолымен ғана жетуге болады. Мукрат аралының (N 19°30') ең биік нүктесінде Ніл өзені солтүстікке қарай ағысынан тоқтатылып, 280 шақырымға дейін оңтүстік-батысқа қарай тік бұрылыс жасайды, содан кейін солтүстікке қарай ағысын жалғастырады. Оңтүстіктегі Баюда шөлі мен солтүстіктегі Нубия шөлі арасындағы бұл S пішіндес аймақтың ортасында, Нілдің географиялық ерекшеліктері оны көптеген салаларға бөліп, шағын тасты аралдардан құралған құнарлы өзен оазисін жасайды. Саяхатшы ГРЕЙ (1949:120) осы аймақты былай сипаттаған: «Ніл өзенінің алқабында [ ] әдетте [суармалы егістік] өзеннің екі жағасындағы алқаптармен шектеледі, ал бұл шатқақ аймағында, қойлардың тобындай шашыраңқы аралдарда, кез келген 10 шақырымда шөгінді жабынған өзен жағаларының саны онға дейін жетеді». Дар-әл-Манасир Меруэ бөгеті жобасының салдарынан суға батқан болады.
Ауқымы
Дар әл-Манасир Абу Хамед (أبو حمد) (E 33.18°) аймағында өмір жасайтын Рубаттаб тайпасымен (الرباطاب) және Бірти ауылынан (E 32.15°) төмен орналасқан Шейқия (الشايقية) тайпасымен шектеледі (LAGNAH 2005:2). Дар әл-Манасир Нил бойында шамамен 130 км-ге созылып жатыр, көбінесе ауылдар өзеннің сол жағалауында, "Батыс жағы" деп аталатын жерде орналасқан. Бірақ Дар әл-Манасирдің өзегі 14 аралдан тұрады, олардың он екісінде тұрақты түрде адамдар тұрады: әл-Қанауит (القناويت), Шири (شري), Кидер (كدر), Шерари (شرري), Сур (سور), Ус (اوز), Тибит (), Думаг (دماج), Буни (بوني), Араг (ارج), Дирби (دربي) және Бирти (برتي) (SALIH 1999:8, LAGNAH 2005:2).
Климат
Климаты құрғақ, жақсы жылдары жылдық жауын-шашын шамамен 50 мм-ге жетеді. Жаңбырлы маусымда тамыз бен қазан айлары аралығындағы жауын-шашын мөлшері мен оның кеңістіктегі таралуы өте өзгермелі болғандықтан, болжау мүмкін емес. Жаңбырлы маусым Нил өзенінің су тасқынымен бірдей кезеңге тос келді (қ. САЛИХ 1999: 9).
Экономика
Манасирлер Ніл өзенінің жанында шағын ауқымдағы егіншілікпен айналысады. Кішкентай аллювиалды шөгінділердің қалталары мен маусымдық су тасқан өзен жағалауындағы жерлер қарқынды түрде суарылып, өңделеді. Аймақтың ең маңызды ақшалай дақылдары – құрма (Дар-әл-Манасирдегі құрма өсіруге қараңыз). Жаңбырлы маусымда жайылымдық жерлер көп болған кезде, көптеген Манасир ер адамдары өз тайпаларының мүшелерімен бірге көршілес Байуда шөліне қосылады.
Әкімшілік
Саяси тұрғыдан Дар-әл-Манасир Ніл өзені штатына (ولاية نهر النيل Wilāya nahr an Nīl) қарасты. Жергілікті полиция бөлімшесі, Ауыл шаруашылығы банкінің филиалы және екі жынысқа арналған орта мектептері бар әкімшілік орталығы Шири аралындағы Шири (شري) қаласы болып табылады. Дар-әл-Манасир Солтүстік Суданның ең назарсыздан қалған аймақтарының бірі. Бастауыш білім беру мекемелерінен басқа, асфальтталған жолдар, көпірлер, паромдар мен ауруханалар сияқты ешқандай қоғамдық инфрақұрылым жоқ. Бірақ Манасирлер осы жағдайдың артықшылықтарын да біледі және оларды ерекше қауіпсіздік пен адалдық (في أمان), тыныштық (الجوّ هادئ و نظيف), өз елінің таза сұлулығы (البلد سمح) және Нілден тікелей ішетін судың тазалығы деп сипаттайды. Нил бойындағы "ең шөл және ең әдемі" деп Иннес (1931:184) сипаттаған ландшафт тасты, көрікті және тұрғындары оны қуанышпен "біздің тастарымыз" (حجرنا) деп атайды. Дар-әл-Манасир және оның барлық ауылдары мен егістік жерлері алдағы айларда Мероуе бөгеті жобасының салдарынан суға батып кетеді. Тұрғындары көшіріледі, бірақ нақты көшіру орны әлі анықталмаған және талқылауда.
Қосымша сілтемелер
Әл Хакем, А.М.А. (1993): "Мероу (Хамдаб) бөгеті және оның әсері". Куш XVI, 25 б. Бек, К. (1997): "Хамдабты кім біледі? Судандағы бөгет жобасы". Пörtge, K. H. (ред.): Судандағы зерттеулер. Erfurter Geographische Studien, Bd.5, 79–88 бб. Бек, К. (1999): "Тары шеңберден қашу – тығыз қауымдарға оралу. Манасир халқының Төртінші Ніл катарактысы аймағынан еңбек көшіп келуі". Hahn, H. P. & G. Spittler (ред.): Afrika und die Globalisierung, 201–211 бб. Бек, К. (2001): "Машинаны игеру". Kohl, K. H. & N. Schafhausen (ред.): Жаңа Отан. Франкфурт өнер бірлестігінің көрмесінің каталогы, 66–77 бб. Кавендиш, М. В. (1966): "Нубиялық қабірлерге кебек тастар қою салты". Sudan Notes and Records, 47-том, 151–156 бб. Коркилл, Н. Л. (1948): "Судан тағамдарының көлемдік өлшемдермен сатылғандағы салмақ эквиваленті". Sudan Notes and Records, 29-том, 126–127 бб. Кроуфут, Дж. В. (1918): "Рубататтың әдет-ғұрыптары". Sudan Notes and Records, 1-том, 119–134 бб. Грей, Т. (1949): "Төртінші катаракта". Sudan Notes and Records, 30-том, 120–121 бб. Иннес, Н. Макл. (1930): "Монасир елі". Sudan Notes and Records, 14-том, 185–191 бб. Джексон, Х. К. (1926): "Абу Хамед ауданындағы саяхат". Sudan Notes and Records, 9-том, 2-нөмір, 1–35 бб. Lagnah aL Tanfidhiyah lil Muta'thirin (2005): Хасан әл Хамдаб және Манасир халқының көшірілу тарихы. 20 б. (Атқару комитеті (2005): Хамадаб суқоймасы және Манасир халқының көшірілу тарихы) Лич, Т. А. (1919): "Хальфа провинциясындағы құрма ағаштары". Sudan Notes and Records, 2-том, 98–104 бб. Николс, У. (1918): "Донгола провинциясындағы сакия". Sudan Notes and Records, 1-том, 21–24 бб.
Beck. K. (1997): "Wer kennt schon Hamdab? Ein Staudammvorhaben im Sudan". In: Pörtge, K. H. (ed. ): Forschungen im Sudan. Erfurter Geographische Studien, Bd.5, pp. 79–88. Beck, K. (1999): "Escaping from the Narrow Confines – Returning to Tight Communities. Manasir Labour Migration from the Area of the Fourth Nile Cataract". In: Hahn, H. P. & G. Spittler (ed. ): Afrika und die Globalisierung, pp. 201–211. Beck, K. (2001): "Die Aneignung der Maschine". In: Kohl, K. H. & N. Schafhausen (ed. ): New Heimat. Katalog zur Ausstellung im Frankfurter Kunstverein, pp. 66–77. Cavendish, M. W. (1966): "The Custom of Placing Pebbles on Nubian Graves". In: Sudan Notes and Records, Vol.47. pp. 151–156. Corkill N. L. (1948): "Weight Equivalent of Sudan Foods sold by Measures of Capacity". In: Sudan Notes and Records, Vol.29, pp. 126–127. Crowfoot, J. W. (1918): "Customs of the Rubatab". In: Sudan Notes and Records, Vol.1. pp. 119–134. Gray, T. (1949): "The Fourth Cataract". In: Sudan Notes and Records, Vol.30, p. 120 121. Innes, N. McL. (1930): "The Monasir Country". In: Sudan Notes and Records, Vol.14, pp. 185–191. Jackson, H. C. (1926): "A Trek in Abu Hamed District". In: Sudan Notes and Records, Vol.9 No.2, pp. 1–35. Lagnah aL Tanfidhiyah lil Muta'thirin (2005): Khasan al Hamdab wa Qissah Tahgir Ahali al Manasir. pp. 20 (اللجنة التنفيذية للمتأثرين (2005): خزان الحامداب و قصة تهجير أهالي المناصير)
Leach, T. A. (1919): "Date Trees in Halfa Province". In: Sudan Notes and Records, Vol.2, pp. 98–104. Nicholls, W. (1918): "The Sakia in Dongola Province". In: Sudan Notes and Records, Vol.1. pp. 21–24.