Қара космос бағдарламасының пародисі

Кіріспе

"Ескі негр ғарыш бағдарламасы" – Кен Бернс фильмінің стиліндегі қысқа мокьюментари. Фильм "Ақ NASA" мекемесінен шеттетілген "қара астронавттарын" дайындаған қара ғарыш бағдарламасын көзге елестетеді және Кен Бернстің 1994 жылғы "Бейсбол" сериалының тақырыбы болған негр лигаларының тарихын пародизациялайды. Он минуттық фильмнің продюсері және режиссері – Энди Боброу, ол "Hype", "Malcolm in the Middle" және кейін "Community" телесериалдары үшін сценарий жазған. Боброу сондай-ақ Кен Бернстің тағы бір пародиасы болған "Community" сериалының "Жастықтар мен көрпелер" атты эпизодын жазды. Фильм Интернетте кеңінен тарату үшін жасалды.

Сюжет

Өзінің ұнаған қызына әсер ету үшін Уоллес "Суперкез" Джефферсон жаңа құрылған НАСА-ға жұмысқа түседі. Өкінішке орай, Американың "расизммен байланысы" қызу болғандықтан, Джефферсон НАСА-ның тек ақтарға арналғанын біледі. Еш үндемеген Джефферсон және оның досы "Люпи" Луи Хейс өздерінің ғарышкерлер тобын құрады. Олардың құрылысы – Негр америкалық ғарышкерлер қоғамы (NASSA) – үлкен жетістікке ие болады, 1960 жылға қарай 240-тан астам "қара ғарышкер" тіркеледі. Бұл оқиға Джефферсонға жеке сәттілік әкеледі – ол қыздың жүрегін жеңіп, кейіннен оған үйленеді. Ескі ракета қозғалтқыштарынан, қону капсулаларынан, мектеп автобусынан және қолданылған "Кадиллактен" жиналған ғарыш кемелерін пайдаланып, NASSA ғарыш жарысының маңызды ойыншысына айналады. Оның мүшелері елдің түкпір-түкпіріне таралып, ақша жинау үшін шағын қалаларда көшпенділік көрсетеді және шағын атақтыларға айналады. Вашингтондағы АҚШ үкіметі Кеңес Одағынан ғарыш жарысын ұтылып қалудан қорқады, бірақ NASSA-дан жеңілуден "он есе қорқады". НАСА сияқты, NASSA да бірнеше маңызды кері кетулерге ұшырайды. Салливан Кэрью, оның ракеталық мектеп автобусы атмосферада жану арқылы қаһармандықпен қаза табады, ал Питер "Стинки Пит" Карвер Иллинойс шіркеуінің тұрақ орнында өртеніп кетеді. Алайда, НАСА-дан айырмашылығы, қара ғарышкерлер бағдарламаларының қарқынын баяулатудан бас тартады (Стинки Пит сөндіріліп, келесі күні тағы бір ұшыру жүзеге асырылады). Фильмде Салливан Кэрьюдің өлімінен екі күн бұрын әйеліне жазған хаты көрсетіледі. Бұл Кен Бернстің "Азаматтық соғыс" атты деректі фильмінде қолданылған Одақтың әскері Салливан Баллоудың нақты хатына жасалған пародия. НАСА NASSA-ның ақ терілі және ақ адам ретінде қабылдануға болатын мүшелерін, соның ішінде Гордон Купер мен Базз Олдринді тартып алуға тырысады. Бұл күткен нәтижені бермеген соң, үкімет "қараңғылық жамылғысын" жариялайды және негізгі бұқаралық ақпарат құралдарын тек қара қоғамды қамшитын жағымсыз мәселелерге назар аударуға мәжбүр етеді. Көп ұзамай газеттер қылмыс және тәртіпсіздік туралы хабарларға толы болады, ал NASSA-ның жетістіктері жарияланбайды. 1966 жылдың 31 қыркүйегінде "Суиткейс" Джефферсон мен Луи Хейс өздерінің ракеталық "Купе де Виль" көлігін Ай бетіне қондырып, аман-есен Жерге оралады. Олардың таңғажайып жетістіктері қараңғылық жамылғысымен жасырылып, Цинциннати Энквайрердің 34-бетінде жарияланады (және, болжам бойынша, басқа газеттерде де осылай көрсетіледі). Мақаланың мазмұны:

To impress a girl that he likes, Wallace "Suitcase" Jefferson applies for a job at the newly formed NASA. Unfortunately, since America's "love affair with racism was in full swing", Jefferson learns that NASA is whites only. Undaunted, Jefferson and his friend "Loopie" Louie Hays form their own astronaut group. Their creation—the Negro American Space Society of Astronauts (NASSA)—is a resounding success, with more than 240 "blackstronauts" signing up by 1960. The venture also brings personal success to Jefferson—he wins the girl's heart and later marries her. Using spaceships cobbled together from old rocket engines, landing capsules, a school bus, and a used Cadillac, NASSA quickly becomes a major player in the space race. Its members farm out across the country, barnstorming in small towns to raise money and becoming minor celebrities. In Washington, the US government worries about losing the space race to the Soviet Union, but is "ten times as worried" about losing the race to NASSA. Like NASA, NASSA suffers some significant setbacks. Sullivan Carew dies a hero's death when his rocket powered school bus burns up in the atmosphere, while Peter "Stinky Pete" Carver catches fire in an Illinois church parking lot. Unlike NASA, however, the blackstronauts refuse to slow the pace of their program (Stinky Pete is extinguished and makes another launch the following day). The film features a letter from Sullivan Carew to his wife written two days before his death. It is a parody of the real life letter by Union Army soldier Sullivan Ballou, which was used by Ken Burns in his documentary The Civil War. NASA attempts to lure away those members of NASSA who have light skin and can pass as white, including Gordon Cooper and Buzz Aldrin. When this fails to produce the desired effect, the government issues a "black blackout" and forces the mainstream media to focus only on negative issues affecting the black community. Soon the newspapers are full of stories about crime and riots, and the achievements of NASSA go unreported. On September 31, 1966, Suitcase Jefferson and Louie Hayes land their rocket powered Coupe de Ville on the surface of the Moon and return safely to Earth. Their amazing feat is buried by the black blackout, and appears on page 34 of the Cincinnati Enquirer (and, presumably, gets the same treatment in other papers). The article reads as follows:

Елдің олардың ерліктеріне қызығушылық танытпауынан ренжіді, Джефферсон және оның достары NASSA-ны жабу туралы шешім қабылдады.

Қабылдау

"Ескі негр ғарыш бағдарламасы" 2005 жылғы Небула сыйлығының «Ең үздік сценарий» номинациясына ұсынылды, бірақ фильм «кәсіби көрсетілім талабына сай келмегендіктен немесе фильм дауыс беру бюллетеніне ену үшін жеткілікті номинация алғанға дейін кәсіби көрсетілімнен кейін 12 айлық мерзім өткендіктен» қабілетсіз деп танылды. Сыйлықтың ұйымдастырушысы SFWA бұл дисквалификация туындының сапасын көрсетпейтінін мәлімдеді. П. Джели Кларк оны «шебер жасалған» және «күлкілі» деп бағалап, «институционалдық расизмнен бастап ақтардың қаралардың жетістіктерін өздеріне иеленуіне дейінгі мәселелерді қамтиды» деп атап өтті. Сонымен қатар, оны «қаралардың нағыз қиындықтарын мазақтап, оларды ойын-сауыққа айналдырып, осылайша олардың маңыздылығын төмендету» ретінде түсіндіруге болады. Slate сайтындағы Фил Плейт оны «ұлы» деп сипаттады.

Актерлік құрам

Джордан Блэк Салливан Кэрью (дауыс)
Энди Боброу Доктор Уоррен Фингрют (Шелби Футке құрмет ретінде)
Джонни Браун Уоллес "Чемодан" Джефферсон
Родни Солсберри Баяндамашы (дауыс)