Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Неміс суретшісі Иоганн Лисс немесе Ян Лис (1597 – 1629 немесе 1630) – 17 ғасырдың белгілі неміс барокко суретшісі, көбінесе Венецияда жұмыс істеген.
German painter
Johann Liss or Jan Lys ( or 1597 – 1629 or 1630) was a leading German Baroque painter of the 17th century, active mainly in Venice.
Өмірбаян
Лисс Германияның Шлезвиг-Гольштейн аймағындағы Ольденбургте (Гольштейн) дүниеге келген. Бастапқы білімін туған жерінде алғаннан кейін, Хоубракеннің сөзіне сүйенсек, ол Хендрик Голциуспен бірге Харлем мен Амстердамда оқуын жалғастырған. Шамамен 1620 жылы Париж арқылы Венецияға сапар шекті. 1620-1622 жылдары Римге көшіп, ондағы алғашқы туындылары Караваджо стиліне ұқсас болды. Оның ерте туындылары жарық пен көлеңке арасындағы қарама-қайшылықтарға баса назар берсе, 1620-жылдардың басында Венецияға көшкені оның стилін өзгертіп, бояулардың жарқын түстеріне және сурет бетінің көркем өңделуіне жол ашты. 1627 жылы Сан-Николо-да-Толентинодағы Әулие Жеромның шабыты туралы үлкен алтарьдық суретін салған. Оның еркін қылқаламмен салған сызықтары Гарди ағайындарының рококо стиліне ұқсас көрінеді. Бұл соңғы стиль, Венецияда тұратын басқа "шетелдік" суретшілер – Доменико Фетти мен Бернардо Строцци сияқтылармен бірге, республикаға барокко стилінің алғашқы енуін білдіреді. Лисс Венецияда тараған обадан қашу үшін Веронаға қашты, бірақ 1629 жылы онда ерте қайтыс болды. Хоубракеннің айтуынша, ол суреттеріне күні-түні еңбек еткен, сондықтан Иоахим фон Сандрарт оның денсаулығына қауіп төнгенін сезіп, Римге келуге шақырған. Оның мұрасы – сезімтал мифологиялық және ізгі дини сюжеттерді бейнелейтін суретші, түстердің шебері және барокко суреттеуінің сардары. Ол 18 ғасырдағы Себастьяно Риччи, Джованни Баттиста Тиеполо және Джованни Пьяццетта сияқты венециялық суретшілерге зор ықпал еткен. Иоахим фон Сандрарт 1675 жылы: «Венецияда жақсы жағдайға ие болғандықтан, ол көп ұзамай оралды, бірақ 1629 жылы басталған оба кезінде көптеген адамдармен бірге қайтыс болды» деп жазған.
Liss was born in Oldenburg (Holstein) in Schleswig Holstein, Germany. After an initial education in his home state, he continued his studies, according to Houbraken, with Hendrick Goltzius in Haarlem and Amsterdam. Around 1620 he travelled through Paris to Venice. He moved to Rome around 1620–1622, and his first works there were influenced by the style of Caravaggio. Although his earlier work was concerned with the contrasts of light and shadow, his final move to Venice in the early 1620s modified his style and gave impetus to brilliant color and a spirited treatment of the painted surface. In 1627, he painted an admired large altarpiece, the Inspiration of Saint Jerome in San Nicolò da Tolentino. His loose brushstrokes seem precursor to rococo styles of the Guardi brothers. This final style, along with that of other "foreign" painters residing in Venice, Domenico Fetti and Bernardo Strozzi, represent the first inroads of Baroque style into the republic. Liss fled to Verona to escape the plague spreading in Venice, but succumbed there prematurely in 1629. According to Houbraken, he worked day and night on his paintings, so that Joachim von Sandrart felt that his health was at risk and urged him to join him in Rome. His legacy is as a painter of both sensuous mythological and pious biblical subjects, a master of colors and Baroque painting. He was most influential to Venetian 18th century painters like Sebastiano Ricci, Giovanni Battista Tiepolo and Giovanni Piazzetta. Joachim von Sandrart wrote in 1675 that "because he fared well in Venice, he soon returned there he died along with many others during the plague that began in 1629."
Нацистердің тонаулары мен қайтарулары
1939 жылы Лисс салған «Христиандық сенім аллегориясы» суреті нацистер Артур Фельдман мен оның әйелінің үйінен тәркіленген 750 ескі шебер суретінің бірі болды. Кливленд өнер мұражайы 1953 жылы сурет сатушы Герберт Биерден бұл суретті сатып алып, 2013 жылы Фельдман отбасының мұрагерлерімен келісімге келді. Фельдман – еврей жұбайлар, Холокост кезінде қаза болды.
In 1939, the Liss drawing entitled "Allegory of Christian Faith" was one of 750 Old Master drawings seized from the home of Arthur Feldmann and his wife by the Nazis. The Cleveland Museum of Art, which acquired the drawing from the art dealer Herbert Bier in 1953, reached a settlement with the Feldmann heirs in 2013. The Feldmanns, a Jewish couple, were murdered in the Holocaust.