Кіріспе

С симфониясы – ресейлік композитор Игорь Стравинскийдің оркестрлік шығармасы. Симфония 1938-1940 жылдары американдық меценат Роберт Вудс Блисс ханымның тапсырысы бойынша жазылды. Бұл композитордың өміріндегі күрделі кезең болды, оның жақын туыстары аурумен және қайтыс болумен күресті. 1937 жылы Стравинскийге туберкулез диагнозы қойылды, бұл оның әйелі мен екі қызын Швейцариядағы санаторийге баруға мәжбүр етті. Стравинскийдің қызы Людмила және әйелі Екатерина 1938 жылдың қарашасында және 1939 жылдың наурыз айында дүниеден озды, содан кейін Стравинскийдің өзі карантинге алынды және 1939 жылдың маусым айында анасы Анна қайтыс болды. Стравинский отбасы мүшелерінің қайтысын күйреп, Екінші дүниежүзілік соғыс оны Еуропадан кетуге мәжбүр еткен кезде әлі де қайғырып жүрді. Ол симфонияның алғашқы екі бөлімін Францияда және Швейцарияда жазды. Стравинский үшінші бөлімді Массачусетс штатының Кембридж қаласында, ал төртінші бөлімді АҚШ-қа эмиграциядан кейін Голливудта жазды. Симфонияның тұңғыш орындалуы 1940 жылдың 7 қарашасында Чикаго симфониялық оркестрі Стравинскийдің басқаруымен өтті. С симфониясы – Стравинскийдің неоклассикалық кезеңінің көрнекті үлгісі, ол Pulcinella (1919–20) балеті, Mavra (1921–22) операсы және желді аспаптарға арналған октет (1922–23) арқылы басталды. Симфонияның дәстүрлі, төрт бөлімді құрылымы бар және шамамен 30 минутқа созылады:

С симфониясы толығымен абстрактілі және Бах, Бетховен және Гайднның «таза музыка» стильдеріне қайта оралуға ұқсайды. Стравинский жеке тәжірибесі мен симфонияның мазмұны арасындағы байланысты жоққа шығарды. Стиліне қатысты, Стравинский симфонияның екі бөлікке бөлінгенін мойындады. Еуропада жазылған алғашқы екі бөлімде дәстүрлі ырғақ үлгілері мен гармониялар қолданылған. Соңғы екі бөлімде ырғақтың жиі өзгерістері және хроматизм кеңінен қолданылады. Бұл шығарманы 1980-ші жылдардың соңында Марта Грэм хореографиялады. Ол нәтижені Стравинскийдің тағы бір маңызды шығармасына ирониялық сілтеме жасай отырып, «Персефона» деп атады. Грэм барлық төрт бөлімді хореографияласа да, сахнада тек үш бөлімдік нұсқасы ғана қойылды.