Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Бұқа күресі өтетін арена.
Arena where bullfighting is performed
Бұқа шанағы – бұқа күресінің өтетін аренасы. Бұқа шанақтары көбінесе Пиреней түбегімен байланысты, бірақ оларды Пиреней Америкасында және Африкадағы бірнеше испан және португал бұрынғы отарларында да кездестіруге болады. Бұқа шанақтары көбінесе тарихи және мәдени маңызы бар орталықтар болып табылады, олардың құрылысы рим амфитеатрына ұқсас.
A bullring is an arena where bullfighting is performed. Bullrings are often associated with the Iberian Peninsula, but they can also be found through Iberian America and in a few Spanish and Portuguese ex colonies in Africa. Bullrings are often historic and culturally significant centres that bear many structural similarities to the Roman amphitheatre.
Ортақ құрылым
Классикалық бұқа сауыны – ашық орталық кеңістікті қоршап тұрған қатарлы трибуналары бар, жабық, дөңгелек амфитеатр. Ашық кеңістік аренаны немесе руэдоны құрайды, бұл бұқа күресі үшін сахна болып табылатын тығыз жиналған ұнтақталған тас (альберо) алаңы. Сонымен қатар, орталық аренаның төңірегінде бұқа күресішілері дайындалатын және қауіптен сақтанатын "кальехон" (аллея) деп аталатын алаң орналасқан. Кальехон аренадан қабырға немесе басқа құрылыммен бөлінеді, әдетте ағаштан жасалған және биіктігі шамамен 140 см. Бұл бөлу қабырғасында бұқаның (puerta de los toriles) және адамдардың (puerta de cuadrilla) кіруі мен шығуы үшін есіктер бар, бірақ бұл есіктердің пішіні, саны және орналасуы бір бұқа сауынынан екіншісіне өзгереді. Көбінесе қабырға сыртқа қарай жылдырылып, бұқа күресішілеріне аренаға кіруге және қауіптен сақтануға мүмкіндік беретін, бірақ бұқа үшін тым тар болатын жарықтар (бурладеро, бурлар: қашуға, жол тастауға) қалдырылады. Дегенмен, сирек жағдайларда бұқа қабырғадан секіріп, дәлізді бүлдіріп алады. Қабырғаларда орталық аренаға өтуге көмектесетін тұтқа немесе табандық бар, кейде арена жағында да тұтқалар болады; оларды көбінесе төтенше жағдайда жылдам араласу қажет болғанда шаралар ұйымдастырушылары пайдаланады. Аренаның айналасын қабаттасқан орындықтар қоршап тұрады. Орындықтардың бағасы күннің орналасуына қарай әртүрлі болады, әдетте, күндіз. Ыстық сол, "күн", салқын sombra, "көлеңкеден" арзан.
The classic bullring is an enclosed, roughly circular amphitheatre with tiered rows of stands that surround an open central space. The open space forms the arena or ruedo, a field of densely packed crushed rock (albero) that is the stage for the bullfight. Also on the ground level, the central arena is surrounded by a staging area where the bullfighters prepare and take refuge, called the callejón (alley). The callejón is separated from the arena by a wall or other structure, usually made of wood and roughly 140 cm high. The partition wall has doors for the entrance and exit of the bull (puerta de los toriles) and human participants (puerta de cuadrilla), although the form, number, and placement of these doors will vary from one bullring to another. In regular places, the wall is pushed outwards leaving splits (burladero, from burlar: to evade, to dodge) that allow the bullfighters to go in the arena and to take refuge but are too narrow for the bull. Nevertheless, on rare occasions the bull jumps the wall causing havoc in the corridor. The walls also have a type of stirrup or foothold that aids in crossing over to the central arena, and sometimes stirrups on the arena side as well; these are used mostly by event staff if they need to intervene quickly in the case of an emergency. The arena is surrounded by climbing rows of seats. The seats are priced differently according to the position of the sun during the show, normally in the afternoon. The hot sol, "sun", is cheaper than the fresher sombra, "shade".
Сәулет негіздері
Бұқалар аренасы, оларды қажет еткен спортпен бірге арнайы спорттық арена ретінде дамыды. Көне Рим амфитеатрларының көптегені қазіргі бұқа күресі алаңдарында кездесетін ерекшеліктерге ие болды (әрине, Францияның Ним қаласындағы сақина – ол әдеттегі алаңнан эллипстік болғанымен, римдік жәдігер, ал бұқа күресінің бастауы белгілі бір римдік дәстүрлермен тығыз байланысты; Иберия түбегінде спорттың қалыптасу кезеңінде бұл римдік қоршаулар бұқа күресі шараларын өткізу үшін жиі пайдаланылмады. Бұқа күресі фестивальдері негізінен ат үстінде өткен кезде, бұл көрініс қаланың ашық алаңында, көпшілік алдында өтетін. Тек кейін, бұқа күресі негізінен жаяу жүріп өткізілгенде, көпшілікке оларды лайықты орналастыру үшін ғимарат қажет болды. Көпшілікке бұл көріністі тамашалау үшін арнайы орындықтар ғана емес, сонымен қатар Костильярес, Педро Ромеро және Пепе Ильо сияқты аңызға айналған тұлғалардың өркендеген кезінде фестивальдерде үстемдік құрған жалпы тәртіпсіздікті бақылау үшін де құрылыс қажет болды. Бұл ерте заманда дөңгелек пішін әлгідей қабылдалмады. 1730 жылы Севильядағы Ла-Маестранса бұқалар аренасы бұқа күресі үшін арнайы салынғанда, бастапқы жоспарлар алғашқы үш жыл бойы тіктөртбұрышты аренаны қарастырды, бірақ кейін ол іс-қимылдың бұрыштарда жиналуына жол бермейтін және барлық көрермендерді шамамен бірдей қашықтықта ұстайтын дөңгелек пішінге өзгертілді – амфитеатрлардың эллипстік пішіні де осы себеппен болған. 1754 жылы Рондада тағы бір дөңгелек алаң салынып, онда 1782 жылы алғашқы бұқа күресі өтті. 19 ғасырдан 20 ғасырға өтетін кезеңде нео-мудехар стилі плазалар үшін танымал болды, ол көзге көрінетін кірпішпен әрлендіруді қамтыды. 1990 жылдан бері жаңа құрылыс технологиясы кейбір ареналарды тұрақты немесе уақытша жабуға мүмкіндік береді.
Bullrings evolved as specialized sporting arenas hand in hand with the sport that demanded them. Many of the ancient Roman amphitheatres had characteristics that can be seen in the bullrings of today (in fact the ring in Nîmes, France, is a Roman artifact, though it is more elliptical than the usual plaza), and the origin of bullfighting is very closely related to certain Roman traditions; in the formative years of the sport on the Iberian Peninsula, those Roman enclosures were not commonly utilised for bullfighting events. Back when bullfighting festivals were conducted principally on horseback, the spectacle was a more public affair that took place in the city's open plaza area. It was only later, when bullfights were conducted principally by men on foot, that the public needed a structure to house them appropriately. Not only did the crowd need special seating to view the spectacle, they also needed a structure to contain the general disorder that reigned at festivals during the heyday of such legendary figures as Costillares, Pedro Romero, and Pepe Hillo. In these early days, the circular form was not to be taken for granted. When La Maestranza bullring in Seville was authorized for construction in 1730 specifically to house bullfights, the original plans called for a rectangular arena for the first three years, only later to be changed to a circular form that avoided the cornering of the action and put all viewers at the same approximate distance, the same reason for the elliptical form of amphitheatres. Another circular plaza was begun in Ronda in 1754, and it featured its first bullfights in 1782. In the change from the 19th to the 20th century, the Neo Mudéjar style became in vogue for plazas, involving decoration in visible brickwork. Since the 1990s, new construction technology allows some rings to be covered permanently or temporarily.
Баламалы пайдалану
Рингтің басты мақсаты – бұқа күресі, бірақ көбінесе ол жыл бойындағы бірнеше мерекелік апталармен ғана шектеледі. Басқа уақыттарда ол Мигель Риостың "Rock en el ruedo" гастролі немесе Бильбао алаңындағы Джоан Баэз концерті жазылған "Diamonds & Rust in the Bullring" тікелей альбомы сияқты концерттер өткізу үшін қолданылуы мүмкін. Қазіргі заманғы спорттық кешендер кеңінен таралғанға дейін, Баск елінде бұқа күресі ареналары қарсылыққа қатысты жүгіру сияқты дәстүрлі спорт түрлеріне пайдаланылды. Көрермендер жүгірушінің неше айналым жасауға шамасы бар екеніне тігіс тікті. Бұл кезде бұқалар қатыспады. Испания Азамат соғысының кезінде, Бадахоз шайқасынан кейін Бадахоз аренасы республиканы қолдаушылардың тұтқынға алыну лагері ретінде пайдаланылды және онда қаланы басып алған ұлтшыл күштердің қолынан мыңдаған адам қаза тапты. Көптеген жабық ареналар, әсіресе Мексикада және Латын Америкасының басқа аймақтарында концерттерден басқа, баскетбол, шайбалы хоккей, бокс және "луча либре" сияқты жабық спорт түрлері үшін де қолданылды.
The primary purpose of the ring is bullfighting, but it is usually limited to some festival weeks in the year. In other times, it may be used as a concert venue as in the Rock en el ruedo tour of Miguel Ríos or the live record Diamonds & Rust in the Bullring, featuring a Joan Baez concert in the Bilbao plaza. Before the diffusion of modern sports premises, bullrings were used in the Basque Country for traditional sports similar to challenges of resistance running. The public made bets on the number of laps the runner could make. No bulls were involved. After the battle of Badajoz (1936) of the Spanish Civil War, the Badajoz ring was used as a confinement camp for supporters of the republic and many thousands were executed there by the Nationalist forces who had just occupied the town. Most indoor bullrings, especially in Mexico and elsewhere in Latin America, in addition to being used for concerts, have also been used for indoor sports such as basketball, ice hockey, boxing and lucha libre.
Әлемдегі бұқа ареналары
Әлемдегі ең танымал тореадор ареналары – Мадридтегі (Испания) Plaza de Toros de Las Ventas, бұл арена ең беделдісі деп кеңінен танылған, Севильядағы (Испания) La Maestranza, Лиссабондағы (Португалия) Campo Pequeno және Мехико қаласындағы Plaza de Toros México.
The most famous bullrings in the world are Plaza de Toros de Las Ventas in Madrid (Spain), widely regarded as the most prestigious one, La Maestranza in Seville (Spain), Campo Pequeno in Lisbon (Portugal) and Plaza de Toros México in Mexico City.