АҚШ, Мэн штатындағы ежелгі қабық үйіндісі

Кіріспе

Мэн штатындағы тарихи орын, АҚШ

Уайлбек Шелл Мидден – Мейндегі Дамарискотта өзенінің шығыс жағасында орналасқан, негізінен острица қабықтарынан тұратын қабық ортасы немесе қоқыс жинағы. Ол Мэн штатының тарихи ескерткіші ретінде сақталған және 1969 жылы Ұлттық тарихи орындар тізіліміне енгізілген Дамарискотта острица қабықтары жинағының бір бөлігі болып табылады. Дамарискотта мен Ньюкаслдың сағасында басқа да қабық орталары бар. Климат жылынып, мұздықтар шегінуімен бірге, Мэн ландшафты б.з.д. 14 500 – 11 000 жылдар аралығында мұздан босады. Изостатикалық кері итерілу салдарынан, яғни жердің мұздықтардың басымынан «көтерілуі» геологиялық процесінен теңіз деңгейі күрт өзгерді. Мұздықтардың шегінуі басталғанда теңіз деңгейі құрлық ішінде әлдеқайда жоғары болды; сол кездегі ландшафт қазіргі Солтүстік Аляскаға ұқсас болған. Бұл климаттың өзгеруіне жылдам бейімделе алатын аңшы-жинаушылардың қызметін дамытты. Мұздықтар шегінген сайын теңіз деңгейі төмендеді, қазіргі Мэн жағалауынан 60 метрдей төменге дейін. Соңғы мыңдаған жылдар бойы теңіз деңгейі баяу көтеріліп, бүгінгі адамдарға таныс Мэннің кең жағалау аймақтарын құрды. Архаикалық кезең шамамен 3500–9000 жылдар бұрын басталды, осы кезеңде адамдар теңіз ресурстарын пайдалануға кірісті. Алайда, мұны растайтын археологиялық дәлелдер жеткіліксіз, сондықтан адамдар тобы арасында этникалық шекаралар болған және көшпенділік болмаған, яғни халық жағалауда немесе құрлықта жыл бойы тұрған болуы мүмкін. Қабық ортасы Джонни Орр және Индрафт сияқты екі тауараның арасында орналасқан. Бұл тауаралардың пайда болуы вулкандық және миллиондаған жылдар бұрын пайда болған, олар өзеннің тұздылығы мен температурасына әсер етеді. Шындығында, Джонни Орр тауарасының теңіз жағындағы су деңгейі жоғары толқында өзен жағындағы деңгейден жоғары болады. Дегенмен, қазіргі уақытта өзенде острицалар көптеп табылмайды. Бұл геологтарды Дамарискотта өзенінің жағалауында осындай үлкен қабық орталарының пайда болуына әсер еткен маңызды өзгерістер болғанын түсінуге итермеледі. Острицалар жылы, тұзды суды ұнатады. Бұл ерте теңіз технологиясын түсінуде қиындық тудырады. Осы орталарды зерттеу қажет болғамен, зерттеулерді жер иелерінің және тиесілі тайпалардың келісімімен жүргізу маңызды. Қабық ортасын зерттеу немесе оны ресми түрде тану процесін бастау үшін қызығушылар Мэн университетінің «Midden Minders» жобасына қатыса алады, ол жағалау бойындағы әртүрлі орындарды каталогтауға және жағалау сызығының өзгеруінің әсерін құжаттауға бағытталған.

Whaleback Shell Midden is a shell midden, or dump, consisting primarily of oyster shells located on the east side of the Damariscotta River in Maine, United States. It is preserved as a Maine state historic site and was included as part of the Damariscotta Oyster Shell Heaps listed on the National Register of Historic Places in 1969. Other shell middens are located on the estuary in both Damariscotta and Newcastle. As the climate warmed and the ice sheet retreated, Maine's landscape underwent deglaciation from 14,500 to 11,000 BCE. Due to isostatic rebound, a geological process in which the earth “rebounds” from the depression of a glacier, sea levels fluctuated immensely. At the start of the deglaciation, sea level was much higher inland; the landscape at the time would have resembled modern day northern Alaska. This promoted hunter gatherer practices that could respond more quickly to changing climates. As the glacier retreated, sea levels dropped, as low as 180 feet below what we now recognize as the coast of Maine. Over the last few thousands of years, the sea level has slowly risen, creating Maine’s large littoral zones recognizable to humans today. The Archaic Period of human culture was taking place from about 3,500 to 9,000 years ago, characterized by cultures who started to exploit marine resources. However, there is not much archaeological evidence to suggest this, and it’s more likely that there were ethnic boundaries between groups of people and that transhumance was not occurring, meaning that populations were staying coastal or inland year round. The midden is located between two sills, Johnny Orr and Indraft. These sills, volcanic in origin and most likely millions of years old, have influenced the salinity and temperature of the river. In fact, on the oceanside of the Johnny Orr sill, the level of the water at high tide is higher than the level on the riverside. However, oysters are not present in significant populations in the river today. This has led geologists to the understanding that at some point in time, there was a great deal of change occurring on the banks of the Damariscotta River that influenced the creation of such substantial middens. Oysters tend to like warmer, brackish waters This challenges our understanding of early maritime technology. Though the need to conduct studies on these studies should be done, it is important to note that they should be carried out with the approval of the landowner on whose property the middens are located, as well as with the associated tribes. To start the process of either studying a shell midden or formally recognizing a midden, interested parties can become involved in the University of Maine ‘Midden Minders’ project which seeks to catalog the various sites along the coast and document the impact of shoreline change.

Мемлекеттік тарихи нысан

Кит арқасының қалдықтары маңындағы аймақ – 2005 жылы толық маусымдық жұмыс істеуге ашылған, тарихи экспонаттары мен жаяу серуендеуге арналған жолы бар Мэн штатының тарихи ескерткіші.