Кіріспе

Корольдік экономикалық қоғам (RES) – академиялық, мемлекеттік қызмет, банк, индустрия және қоғамдық істер саласында экономика ғылымын зерттеуді қолдаушы кәсіби қауымдастық. Алғаш рет 1890 жылы Британ экономикалық қауымдастығы ретінде құрылған, ол 1902 жылғы 2 желтоқсанда корольдік жарғымен тіркелді. Қоғам Ұлыбританияның қайырымдылық комиссиясында 231508 нөмірімен тіркелген қайырымдылық ұйымы болып табылады. Қоғамның саясатын және қызметін әзірлеуге және іске асыруға жауапты сенімділер кеңесі басшылық етеді. Қазіргі президенті – профессор Мэри Морган. Сонымен қатар, RES бірқатар комитеттерді қолдайды, оның ішінде Әйелдер комитеті, Университеттердің экономика кафедралары басшыларының конференциясы (CHUDE) және Мінез-құлық кодексі комитеті. RES-тің екі рецензияланған басылымы бар: 1891 жылы тұңғыш рет жарық көрген «The Economic Journal» және 1998 жылы жарық көрген «The Econometrics Journal». Екі журнал да RES веб-сайты арқылы онлайн қолжетімді. Қоғамның басқа да қызметтеріне жыл сайынғы конференция, гранттар мен оқу беру, тұрақты мүшелерге арналған жаңалықтар бюллетені, сондай-ақ түрлі насихаттау шараларын ұйымдастыру кіреді, оның ішінде жыл сайынғы қоғамдық лекция және жас экономистер арасында эссе сайысы. 2017 жылы Қоғам Лондонның Вестминстер қаласында орталық кеңсе ашты және алғашқы бас атқарушы директоры – Лейтон Чипперфилдті тағайындады. 2019 жылы Қоғам пәннің дамуын ынталандыруға және әртүрлілікті арттыруға бағытталған жаңа стратегияны іске қосты. Содан кейін RES «Discover Economics» жобасын іске қосу туралы хабарлады, бұл жастар арасында экономикаға деген көзқарасты өзгертуге және жеткіліксіз өкілдік етілген топтардан студенттерді тартуға бағытталған науқан. 2023 жылдың соңында мүшелермен кеңескеннен кейін RES төрт стратегиялық басымдыққа назар аударған 2024–2028 жылдарға арналған стратегияны іске қосты:

Экономистер қауымдастығын біріктіру
Экономиканы қолдау
Кәсіби ортадағы әртүрлілікті, инклюзияны және адалдықты арттыру
Экономистердің келесі буынын дамыту

2023 жылы RES институционалдық мүшелік бағдарламасын іске қосатынын жариялады. Англия банкі, Үкіметтік экономикалық қызмет және Frontier Economics Қоғамның алғашқы институционалдық мүшелері ретінде таныстырылды.

Тарих

Британдық экономикалық қауымдастық 1880 жылдары экономикаға қатысты көзқарастардың өзгеруіне жауап ретінде құрылды. Осыған дейін экономиканы оқыту көбінесе кең ауқымды оқу жоспарының бір бөлігі ретінде, тарих және философия сияқты пәндермен бірге жүргізілетін. Экономиканы зерттеумен айналысқандар түрлі мамандықтар мен академиялық салалардан келген. XIX ғасырдың соңына таман академиялық ортада пәндерді жеке ғылыми дисциплиналар ретінде нақты бөліп, анықтауға ұмтылыс болды. Мысалы, тарих және философия салаларындағы мамандар "The English Historical Review" (1886) және "Mind" (1887) сияқты журналдарды жариялап, іске қосты.

Қоғамның алғашқы ұсыныстары

Британдық экономика қоғамы туралы алғашқы ұсыныстар 1883 жылы жасалды. Фоксвеллдің жоспарларына 1887 жылы құрылған неміс Verein für Socialpolitik, 1841 және 1887 жылдары құрылған француз журналдары, Journal des Économistes және Revue d'Economie Politique, 1885 жылы ашылған Америка экономикалық қауымдастығы сияқты шетелдік үлгілердің әсер еткені сөзсіз. Шындығында, 1887 жылы Фоксвелл Ассоциацияның басылымында: «Біз Атлантиканың сіздер тарапынан осылай кереметтікпен белгіленген жолды жақын арада жалғастырамыз деп күмәнданбаймын» деген хабарлама жариялады. 1880 жылдары экономистер қоғамының қажеттілігі анық болғанымен, Фоксвеллдің жоспарларын іске асыру үшін көп уақыт кетті. Кешігудің бір себебі – Кембридж университетінің профессоры Альфред Маршалл (1842-1924) еді. Фоксвелл мен Палгрейв Маршаллды қауымдастықты дамытуға және оның басылымдарын шығаруға тартуға ниет білдірді. Маршалл олардың жоспарларын толық қолдады, бірақ дайындық жұмыстары барысында ол «Экономика негіздері» атты еңбегін аяқтаумен айналысты. Оның бұрынғы шәкірті Эдвард Гоннер Маршаллды қоғамды түпкілікті құру мәселелерін талқылауға қатысуға ынталандыруға тырысты, бірақ оны іс-қимылға итеруге қол жеткізе алмады. Ол Фоксвеллге:

«Егер белсенді шаралар қолданылмаса, келесі екі жылға жуық мәселе тоқтатылуы керек. Әрине, ол мұндай жағдайда қуанады және көмектеседі, бірақ бастама көтермейді» деді. Гоннер мен Фоксвелл Маршаллсыз қоғамның негізін қалауға мәжбүр болды. Маршалл қоғамның сипатына қатысты ұсыныстар оның пікіріне сай келмеген кезде ғана талқылауға қайта тартылды.

Қоғамның сипаты

Қоғамның қандай болуы керектігі туралы көп пікір айтылды. Палгрейв, Фоксвелл және Маршалл экономикалық журналды Корольдік статистикалық қоғамға тіркеу керек деген ойды талқылады. Бірақ қоғаммен болған кейбір жағымсыз пікір алмасудан кейін бұл идеядан бас тарды. Маршалл бұл топ Кембридждегі ғалымдар төңірегінде өзінен пайда болып, табиғи түрде бірігеді деп үміттенген. Дегенмен, мұндай журналды басқаруға лайықты редактор табу өте қиын болды. Фоксвелл Джон Невилл Кейнстің редакторлыққа тағайындалуын қолдады, бірақ ол қол жетімді болған жоқ. Редактор іздеу жұмысы елеулі кешігулерге алып келді. 1890 жылы, қоғамның құрылған жылы ғана, Фрэнсис Исидро Эджворт редактор болып тағайындалды. Эджворт Лондон Корольдік колледжінде экономика кафедрасын басқарды және 1891 жылы Оксфорд университетінде саяси экономика бойынша Драммонд профессоры болып тағайындалды. Оның академиялық деңгейі оны осы лауазымға өте лайықты кандидат етіп көрсетсе де, Эджворт жаңа журналды құрудың қиындықтарын мойындады: Мен Маршаллға пайда болған әрбір ұсақ қиындық бойынша кеңес сұрап хат жаздым, ол хат алмасу осылай жалғасқан жағдайда, менің мекенжайым басылған конверттерді пайдалануға тура келеді деп шағымданып жазды. Бастапқы қиындықтарға қарамастан, Эджворттың редакторлық қызметі өте сәтті болды және ол келесі 34 жыл бойы редактор болып қалды.

Қоғамның ашылуы

Көп жылдық талқылаулар мен кешігулерден кейін, Британдық экономикалық қауымдастық (BEA) 1890 жылғы 20 қарашада Лондон университетінің колледжінде құрылды. Алфред Маршалл экономика саласына қызығушылық танытқан ғалымдар мен кәсіпкерлерге шақыру хаты жолдап, шараға 200-ге жуық адамды жинады. Аталған хатта Маршалл қоғамның басты мақсаттарын белгілеп берді: пікір-таласты ынталандыру және британдық ғылыми журналы арқылы экономикалық зерттеулерді таратуға мүмкіндік жасау.

Алғашқы жылдар

Сайлаудан кейін БЭА журнал шығару мақсатын іске асыруға көп уақыт кетірген жоқ. "Экономикалық журналдың" алғашқы саны 1891 жылғы наурыз айында жарық көрді, редактор осы ретте: "Ең қарама-қарсы ілімдер мұнда тең мүмкіндік алады, әділ далада сияқты. Айналымның қарама-қарсы теориялары да бірдей бейтараптықпен ұсынылады. Ғылыми зерттеудің әдісін де, нәтижесін де анықтауға тырыспаймыз." деп уәде берді. Бірақ Гошеннің қатты алаңдауына қарамастан, БЭА бірден үлкен әсер ете алмады. Кеңес Заңгерлік білім беру кеңесіне экономиканы оқу пәніне қосу туралы өтініш жасады, алайда бұл жолы табысқа жете алмады. Президенттер мен редакторлардың ықпалынан бөлек, 1900 жылы корольдік жарғы алуға жасалған өтініш осы жайлы жақсаруға белгілі бір дәрежеде әсер еткен болуы мүмкін, соның нәтижесінде БЭА беделді және маңызды экономикалық институт ретінде қалыптасты.

Патшалық жарғысы

БЭА хатшысы Генри Хиггс кеңеске құрылғанына он жыл толған соң патшалық жарғы алуға үміттенуді ұсынды. Король Эдуард VII-ге «Economic Journal» журналының он томы табыс етілді, одан қоғамның меценаты болуын сұрады. 1902 жылғы 2 желтоқсанда патшалық жарғы ресми түрде бекітілді. Жарғыда қоғамның экономикалық ғылымды дамытуға бағытталған жұмысы, мамандандырылған кітапхана жинағы және журнал басылымы туралы былай делінген:

"Ал, аталған қоғамның мүлігін қамтамасыз ету, оның қызметін кеңейту және біздің Королдығымыздағы ғылыми мекемелер арасында лайықты орнын беру мақсатында, біз Джордж Йоахим Виконт Гошеннен және осы қоғамның қазіргі мүшелерінен немесе уақыт өте келе Корольдік экономикалық қоғамның мүшелері болып сайланатындардан жоғарыда аталған мақсаттар үшін біздің Корольдік жарғымызды беруге шақырылдық. Британдық экономикалық қауымдастық патшалық жарғыны қабылдағаннан кейін Корольдік экономикалық қоғамға айналды."

Қоғамның қызметі

Корольдік экономикалық қоғам түрлі іс-шараларға қатысу арқылы экономиканы зерттеуді қолдады. Палгрейв қоғамның құрылған сәтінен бастап экономикалық еңбектерді жариялауды орнатуға ниеттенді. Альфред Маршаллдың «Экономика қағидалары», «Жүз жылдық эсселер мен хат алмасу», «Халық санының қағидалары туралы эссе», «Саяси экономика қағидалары» және Т. Р. Мальтустың «Саяхат күнделіктері», Фрэнсис Исидро Эджворттың «Математикалық психология және саяси экономика туралы мақалалар», Хироси Мизутаның Адам Смит кітапханасы туралы еңбегі жарияланды. Қоғам Сьюзан Хаусон мен Дональд Винчтің «Экономикалық кеңесшілер кеңесі: депрессия мен жаңару кезеңіндегі экономикалық кеңес туралы зерттеу» еңбегін де жариялады. 1960 жылдары Мальтус ескерткішін тазалауды ұйымдастырды. 1972 жылы Drapers компаниясында Рикардоның екі жүз жылдық көрмесін ұйымдастыруға қолдау көрсетті. Сондай-ақ, қоғам өзінің тарихын жазуға үлкен қызығушылық танытты. 1960 жылдары қоғам А. В. Коутспен байланысып, оған «Экономикалық журналда» жарияланған «Корольдік экономикалық қоғамның пайда болуы мен ерте дамуы» атты мақаласын жазуға көмектесу үшін мұрағаттарға қол жеткізуге мүмкіндік берді. 1990 жылы Джон Хей мен Дональд Винч бірлесіп «Экономиканың ғасыры: Корольдік экономикалық қоғамның және Экономикалық журналдың 100 жылдығы» атты еңбекті шығарды, қоғам мен журналдың 100 жылдығын атап өту үшін. RES сонымен қатар 1970 жылдары «Архивтік дереккөздерге нұсқаулық» басылымын жариялауға қолдау көрсетті және демеушілік етті, бұл кітап 1750-2000 жылдардағы экономистердің еңбектері туралы веб-сайттың негізі болды. Қоғам қазіргі экономикалық зерттеулерді шешімдерді талдау (1973), жалақы және жұмыссыздық (1981) және валюта бағамдары жүйесі (1986) сияқты әртүрлі тақырыптар бойынша мамандар конференциясын өткізу арқылы қолдады. Бүгінде ЖЭО конференциясы жыл сайынғы шара болып табылады, онда бірнеше күн бойы түрлі тақырыптар бойынша 400-ден астам баяндамашы сөз сөйлейді. RES экономистерді олардың мансабының әр кезеңінде қолдау үшін іс-шаралар құрды. 2001 жылы құрылған «Жылдық саясат лекциясы» алтыншы сынып оқушылары мен жалпы жұртшылыққа үздік экономистердің зерттеулерін таныстыруға бағытталған. «Жылдың жас экономисі» эссе байқауы 2007 жылы басталды, оның мақсаты жас студенттерді маңызды экономикалық мәселелер туралы сын тұрғысынан ойлауға ынталандыру. Остин Робинсон сыйлығы (2007) докторлық диссертациясын аяқтағаннан кейін бес жыл ішінде автордың «Экономикалық журналда» жарияланған ең жақсы мақаласына беріледі, бұл жас ғалымдардың дамуын қолдау үшін құрылды. 1990 жылы «Экономикалық журналда» жарияланған ең үздік мақалаға берілетін RES сыйлығы белгілі экономистердің еңбегін марапаттау үшін құрылды. 1987 жылы Ұлыбританияда экономика пәнінің оқытылуын және зерттелуін дамыту мақсатында Университет экономика кафедраларының басшылары конференциясы құрылды. Осы бастамалардан басқа, 1996 жылы RES әйелдер комитетін құрды, ол Ұлыбританиядағы экономика саласындағы әйелдердің рөлін арттыруға бағытталған, әсіресе мансаптық жолға түсушілерге көңіл бөлді. Корольдік экономикалық қоғамның соңғы кездері атқарған маңызды іс-шараларының бірі 1998 жылы «Эконометрика журналының» (EctJ) ашылуы болды. Эконометриялық зерттеулерге арналған журналдың қажеттілігін мойындаған RES макро, микро және қаржылық эконометрияны жариялау үшін үздік халықаралық далалық журнал құру мақсатымен EctJ-ді құрды. 2011 жылы «Эконометрика журналының» редакциясы жыл сайынғы Денис Сарган эконометрика сыйлығын жариялады, ол журналда жарияланған ең жақсы мақалаға жыл сайын беріледі. 2022 жылы RES экономика мамандығына ерекше және тұрақты үлес қосқан адамды тану үшін «Экономика мамандығына қызметтері үшін» медалін тағайындады. Кейіннен қоғам алғашқы сыйлықты профессор Венди Карлинге беру туралы хабарлады.