Кіріспе
Артюр Сесил Пигу (1877–1959) – ағылшын экономисі. Кембридж университетінің Экономика мектебінің оқытушысы және дамуына үлес қосқан адам ретінде, ол әлемнің түкпір-түкпірінде экономика кафедраларын басқарған көптеген кембридждік экономистерді тәрбиеледі және оларға әсер етті. Оның еңбектері экономиканың түрлі салаларын, әсіресе әл-ауқат экономикасын қамтыды, сонымен қатар бизнес айналымы теориясы, жұмыссыздық, мемлекеттік қаржы, индекс сандары және ұлттық өнімді өлшеу сияқты мәселелерді де қарастырды. Оның беделіне оның еңбектерін өздерінің қарама-қарсы пікірлерін қалыптастыру үшін негіз ретінде пайдаланған белгілі экономикалық жазушылардың әсері кері тиді. Ол бірнеше қоғамдық комитеттерде, оның ішінде Канлифф комитеті мен 1919 жылғы табыс салығы жөніндегі корольдік комиссияда өзінің ықыласынсыз қызмет етті.
Arthur Cecil Pigou ('/p//iː//g//uː/; 18 November 1877 – 7 March 1959) was an English economist. As a teacher and builder of the School of Economics at the University of Cambridge, he trained and influenced many Cambridge economists who went on to take chairs of economics around the world. His work covered various fields of economics, particularly welfare economics, but also included business cycle theory, unemployment, public finance, index numbers, and measurement of national output. His reputation was affected adversely by influential economic writers who used his work as the basis on which to define their own opposing views. He reluctantly served on several public committees, including the Cunliffe Committee and the 1919 Royal Commission on income tax.
Ерте өмір және білім
Пигу Уайт аралындағы Райд қаласында дүниеге келді. Ол армия офицері Кларенс Джордж Скотт Пигу мен оның әйелі Нора Биддел Фрэнсис Софияның ұлы, ол сэр Джон Листің қызы, 3-ші баронет. Ол Ньюланд үйінде оқыған Харроу мектебіне стипендия алып түсті және мектеп тарихындағы алғашқы заманауи басшы болды. Мектептің экономикалық қоғамы оның құрметіне «Пигу қоғамы» деп аталды. 1896 жылы ол Кембридж университетінің Король колледжіне тарих пәні бойынша оқуға қабылданды, онда ол алғаш рет Оскар Браунингтен тарихты оқыды. 1899 жылы ол ағылшын тіліндегі өлеңдері үшін Канцлердің алтын медалін жеңіп алды, сондай-ақ Кобден (1901), Берни (1901) және Адам Смит (1903) жүлделерін иеленді. 1900 жылы ол Кембридж одағы қоғамының президенті болды және осы қоғамда өзінің есімін танытты. Ол моральдық ғылымдар трипосы аясында философия мен этиканы зерттеу арқылы экономика ғылымына келді. Ол Альфред Маршаллдан экономиканы оқыды, кейіннен ол саяси экономика профессоры лауазымын Маршаллдан мұра етті. Оның Король колледжінің стипендиясын алудағы алғашқы және сәтсіз әрекеті «Діни ұстаз ретінде Браунинг» тақырыбындағы диссертациясы болды.
Академиялық жұмыс
Пигу 1901 жылы экономика бойынша дәріс оқуды бастады және екінші курс студенттеріне арналған жоғары деңгейдегі экономика курсын ұсынды, бұл келесі тридцать жылда көптеген кембриджтік экономистердің біліміне негіз болды. Ол бастапқыда экономикадан басқа да көптеген пәндер бойынша дәріс берді. 1902 жылдың наурыз айында ол екінші рет Кингс колледжінің мүшесі болды және 1904 жылдың жазында Гирдлер оқытушысы болып тағайындалды. Ол экономикалық доктринаның әртүрлі салаларын зерттеуге өзін арнады, нәтижесінде оның әлемдік беделін қалыптастырған еңбектерін жариялады. Ол Альфред Маршаллдың жетекшілігімен білім алып, нормативтік экономикаға ерекше назар аударды. Ол әл-ауқат экономикасына қызығушылық танытты, ол жеке тұлғалардың сатып алу, сату және жұмыс істеу туралы, ал фирмалардың өндіріс және жұмыспен қамту туралы қабылдаған барлық шешімдерден туындайтын қоғамның жалпы пайдасын зерттейді. Оның алғашқы жұмысы кейінгі жұмыстарына қарағанда көбірек философиялық сипатта болды, өйткені ол 1903 жылы Адам Смит сыйлығын жеңіп алған эссесін «Өнеркәсіптік бейбітшілік қағидалары мен әдістері» деп кеңейтті. 1908 жылы Пигу Кембридж университетінде саяси экономика профессоры болып сайланды, бұл қызметті Альфред Маршаллдан кейін иеленді. Ол 1943 жылға дейін осы лауазымда қалды. 1909 жылы ол Ллойд Джорджтың «Халық бюджетіне» қолдау көрсеткендей түсіндірілуі мүмкін жер құнына салық салу туралы эссе жазды. Маршаллдың жер құнына салынатын салыққа қатысты пікірлері теріс сыртқы факторларға салық салу туралы оның көзқарасына әсер етті. Пигудың ең маңызды үлесі – 1920 жылы жарық көрген «Әл-ауқат экономикасы» еңбегі, онда ол сыртқы факторлар тұжырымдамасын және сыртқы факторлардың проблемаларын Пигу салығының (кейде «Пигувиандық салық» деп те аталады) енгізу арқылы түзетуге болатындығы туралы идеяны ұсынды. «Әл-ауқат экономикасы» (бастапқыда «Байлық және әл-ауқат» деп аталған) еңбегінде Пигу Маршаллдың сыртқы факторлар туралы тұжырымдамасын дамытты, бұл осы шығындарды немесе пайдаларды тудырған адам ескере алмайтын басқаларға тигізетін шығын немесе пайда. Пигу теріс сыртқы факторларды (қосымша шығындарды) салықпен, ал оң сыртқы факторларды субсидиямен өтеу керек деп мәлімдеді. 1960 жылдардың басында Пигудың талдауын Рональд Коуз сынға алды, ол егер мәміледегі тараптар мәміле бойынша келісе алса, салықтар мен субсидиялардың қажеті жоқ деп мәлімдеді. Сыртқы факторлар тұжырымдамасы қазіргі заманғы әл-ауқат экономикасы үшін, әсіресе экологиялық экономика үшін маңызды болып қала береді. Оның құрметіне аталған Пигу клубы – климаттың өзгеру мәселесін шешу үшін көміртегі салығын қолдаушылардың қазіргі заманғы экономистер қауымдастығы. Пигудың жұмысының жиі назардан тыс қалған аспектісі – кейінгі экономистер зерттеген еңбек нарығындағы бірқатар құбылыстарды талдауы, соның ішінде ұжымдық келіссөздер, жалақының қатаңдығы, ішкі еңбек нарықтары, сегменттелген еңбек нарықтары және адам капиталы. Пигудың жұмыссыздықты шешуге қосқан үлесі еңбек нарығындағы сыртқы факторлар құбылысын түсінудің негізгі негізі болып табылады. Оның 1933 жылы алғаш жарияланған «Жұмыссыздық теориясы» еңбегінде жұмыссыздыққа ықпал ететін көптеген факторлар, мысалы, жабысқақ жалақы және нарықтық бағамен жұмыс істеуге дайындығы жоқ болуы сипатталған. Бұл екеуі де Альфред Маршалл ұсынған және Пигу күшейткен факторлар. Бірінші дүниежүзілік соғысқа дейінгі кезеңде фрикциялық жұмыссыздық функционалды нарықтың бір бөлігі ретінде қарастырылды. Алайда Пигу жұмыссыздықтың тағы бір түрі бар екенін атап өтеді, ол адамдардың нарықтық жалақымен жұмыс істеуге құштар болмауынан емес, жұмыс берушілердің еңбекке деген сұранысының төмендеуінен туындайды. Төрт жылдық соғыстың салдарынан туындаған жұмыссыздық Англия Ұлы депрессияға дейін ұзақ уақыттан бері экономикалық қиындықтарға тап болды, бұл жұмыс берушілердің әйелдер мен ардагерлерді жұмысқа алуға асықпауымен байланысты. Пигудың айтуынша, осы жұмыссыздықтың жаңа факторын өндіріс сияқты ең көп зардап шеккен салаларға мемлекеттік субсидиялар беру арқылы шешуге болады. Алайда, фрикциялық және ерікті жұмыссыздықтың аражігін ажырату – бұл жұмыссыздықтың еңбек нарығына әсерін түсінуге жасалған алғашқы қадам, Кейнстің «Жалпы теориясы» жарияланғанға дейін. Оның алғашқы іс-әрекеттерінің бірі – Джон Мейнард Кейнске ықтималдық теориясы бойынша жұмыс істеу үшін жеке қаржылық қолдау көрсету болды. Пигу мен Кейнстің бір-біріне деген құрметі мен жақындығы зор болды, ал олардың интеллектуалдық айырмашылықтары олардың жеке достастығына ешқандай қауіп тудырмады. Пигу Кейнстік макроэкономикаға көбінесе сынды көзқараспен қарады және экономиканың Кейнс ұсынғаннан гөрі өзін-өзі тұрақтандыратынын дәлелдеу үшін нақты ақша балансына Пигу әсері туралы идеяны дамытты. 1949 жылы сөйлеген бірнеше лекциясында ол Кейнстің жұмысына көбірек оң баға берді, бірақ әлі де сынды пікір білдірді: «Мен Кейнстің негізгі тұжырымдамасын қалыптастыру және дамыту барысында экономикалық талдау құралдарына өте маңызды, жаңа және құнды үлес қосып, оның үлкен жетістігіне жеткенін айтар едім». Кейін ол уақыт өте келе Кейнстің айтқысы келген маңызды нәрселерді бұрын бағалай алмағанын сезінгенін айтты.
Жеке өмір
Пигудың қатаң принциптері болды, және осылар Бірінші дүниежүзілік соғыста оған кейбір қиындықтар тудырды. Адам өмірін жоюға міндеттейтін әскери қызметке ол ар-ождан тұрғысынан қарсылық көрсетті. Ол Кембриджде қалды, бірақ демалыс күндері Достардың жедел жәрдем бөлімі үшін фронтта жедел жәрдем жүргізушісі болып жұмыс істеді, және ерекше қауіпті тапсырмаларды орындауға талап етті. Соғыстың соңына қарай ол Сауда кеңесіндегі қызметке көңілі тоқпай қабылдады, бірақ жұмыстың өзіне қолайлы емес екенін көрсетті. Ол 1918–1919 жылдардағы валюта және шетелдік валюта жөніндегі Кунлифф комитетінің, 1919–1920 жылдардағы табыс салығы жөніндегі Корольдік комиссияның және 1924–1925 жылдардағы валюта және Англия банкінің банкнота мәселелері жөніндегі Чемберлен комитетінің теріс мүшесі болды. Соңғы органның есебі – ескі айырбас бағамы бойынша алтын стандартының көп сынға ұшыраған қайта жаңғыртуына бастама болды. Пигу 1925 жылы Британ академиясының мүшесі болып сайланды, бірақ кейін 1947 жылы одан бас тартты. Өмірінің соңғы жылдарында ол ұлттық мәселелерден қол үзді және академиялық экономикаға көбірек берілді, сондай-ақ күннің өзекті мәселелері туралы «Таймс» газетіне салмақты хаттар жазды. Ол Америка өнер және ғылым академиясының шетелдік құрметті мүшесі, Accademia dei Lincei-дің шетелдік мүшесі және Халықаралық экономикалық комитеттің құрметті тұрғыны болды. Ол тауларды және альпинизмді жақсы көрді, көптеген достарына, мысалы, Уилфрид Нойс және басқаларға альпинизмді ұсынды, олар одан да шебер альпинистерге айналды. Алайда, 1930 жылдардың басында оның жүрегіне әсер ететін ауру пайда болды, ол оның күшін әлсіретіп, альпинизммен айналысуын шектеді және қалған өмірі үшін әлсіздік күйіне түсірді. Пигу 1943 жылы профессорлық қызметінен бас тартты, бірақ қайтыс болғанға дейін Король колледжінің мүшесі болып қалды. Өмірінің соңғы жылдарында ол көбінесе усақ-түйекке көңіл бөлмейтін, жабық өмір сүрді, кейде лекция оқуға немесе серуендеуге бөлмесінен шығатын. Пигу ешқашан үйленбеді. Оның жақын достары болды, әсіресе қарт жасында. Ол саясаткерлерді сынауға бейімділігімен ерекшеленді.