Кіріспе

Сүйектің бетінде жаңа сүйектің қалыптасуы

Экзостоз, сонымен қатар сүйек шұғылы деп те аталады, сүйектің бетінде жаңа сүйектің қалыптасуы болып табылады. Экзостоздар зақымның пішініне, мөлшеріне және орналасқан жеріне байланысты, жеңілден қанағаттандырмайтын ауырға дейін созылмалы ауыруға себеп болуы мүмкін. Олар көбінесе қабырғалар сияқты жерлерде кездеседі, онда кішкентай сүйек өскіндері пайда болады, бірақ кейде үлкен өскіндер тобықтар, тізелер, иықтар, шынтақтар және жамбастар сияқты жерлерде де өседі. Бас сүйекте олар өте сирек кездеседі. Экзостоздар кейде шпор тәрізді болады, мысалы, өкше шпоры. Остеомиелит, сүйек инфекциясы, жақын орналасқан сүйекте экзостоздың қалыптасуына әкелуі мүмкін. Шарко аяғы, негізінен диабетпен ауыратын адамдарда кездесетін аяқтың нейропатиялық бұзылуы, сондай-ақ белгілі бір симптомдарға әкелуі мүмкін сүйек шпорларын қалдыруы мүмкін. Олар әдетте буын сүйектерінде қалыптасады және жоғары қарай өсе алады. Мысалы, егер тобықта қосымша сүйек пайда болса, ол тібікке дейін өсуі мүмкін. "Хрящты экзостоз" немесе "остеокартилягиноздық экзостоз" тіркестерінде қолданылғанда, бұл термин остеохондромамен синоним болып саналады. Кейбір дереккөздер екі терминнің біліктіліксіз де бірдей мағынаны білдіретінін қарастырады, бірақ бұл түсіндірме барлық жерде қолданылмайды.

Остеофиттер

Остеофиттер – остеоартрит сияқты сыртқы факторлар әсерінен буындардың жиектерінде пайда болатын сүйек өсінділері. Дегенмен, оларды экзостоздардан нақты түрде ажырату әрқашан мүмкін болмайды.

Қалдық деректері

Экзостоздың қалдықтардағы дәлелдерін палеопатологтар – ежелгі аурулар мен жарақаттар саласының мамандары зерттейді. Экзостоз бірнеше түрге жататын динозаврлардың қазба қалдықтарында кездеседі, олардың ішінде Акрокантозавр атокензис, Альбертозавр саркофагус, Аллозавр фрагилис, Горгозавр либратус және Пуакилоплеурн букланди түрлері бар.

Тұқым қуалайтын көп экзостоздар

Тұқым қуалайтын көптеген экзостоз (ТҚЭ), сондай-ақ тұқым қуалайтын көптеген остеохондрома (ТҚО) деп те аталады, бұл шаруашылық 50 000 адамның біреуінде кездеседі деп есептеледі. Ауруға шалдыккан адамдарда бірнеше қатерсіз немесе қатерлі емес сүйек ісіктері пайда болады. Ісіктердің саны мен орналасуы ауруға шалдыккан науқастар арасында әртүрлі болады. Көптеген адамдар туған кезде ешқандай белгі байқамайды, бірақ 12 жасқа келгенде көптеген экзостоздар пайда болады. Ауруға шалдыккан адамдар көбінесе тізелер мен алқыштарда сезілетін және көзге көрінетін ісіктерге (экзостоздарға) шағымданады. Бұл жағдай әдетте екі жақты болады. Ол өсудің сәл баяулауына және аяқ-қолдың симметриясыз болуына әкелуі мүмкін. Genu valgum (әдетте "қалқан тізе" деп аталады), тобықтың вальгусы және бір немесе екі алқыштардың иілуі мен қысқаруы – бұл жиі кездесетін белгілер.