Кіріспе

Нашиктегі индуистік ғибадатхана, Махараштра

Каларам ғибадатханасы – Махараштра штатының Нашик ауданындағы Нашик қаласында орналасқан индуистік ғибадатхана, Рама құдайына арналған. Бұл ғибадатхана Нашиктің Панчавати аймағында орналасқан. Ғибадатхана Раманың қара түсті мүсінінен атын алған. "Каларам" сөзінің сөзбе-сөз мағынасы – "қара Рама". Қасиетті жайында Сита және Лакшмана құдайларының мүсіндері де орналасқан. Күн сайын мыңдаған ізбасар ғибадатханаға келеді.

Тарих

Белгісіз құдайға арналған алғашқы ғибадатхана өте ескі, 7-ден 11 ғасырларға дейінгі Раштракута дәуірінде салынған деп есептеледі. Дегенмен, Рама мүсінінің 2000 жылдан астам көне екендігі туралы айтылған мәлімдеме әлі расталған жоқ. Әңгіме бойынша, ерте түрік шапқыншылығы кезінде ғибадатхананың брахмандары мүсінді сақтап қалу үшін оны Годавари өзеніне тастап жіберген. Жаңа ғибадатхананы Сардар Рангарао Одхекар қаржыландырып, 1788 жыл шамасында қайта тұрғызған. Бірде Одхекардың түсіне қара түсті Рама мүсіні Годавари өзенінде тұрғаны келген. Ол мүсінді қайта табу үшін іздестіру шарасын жүргізіп, керемет түрде оны таба алған. Одхекар мүсінді өзеннен алып, ғибадатхана салдырған. Одхекардың іздестіруі Нашиктің тарихының маңызды бөлігі болып табылады. Ғибадатханада Сардар Одхекардың мүсіні орнатылған. Ежелгі Рамаяна дастанында Рама он төрт жылға жер аударылған. Жер аударылғаннан кейін Рама Лакшмана мен Ситамен бірге Насик маңындағы Годавари өзенінің солтүстік жағалауында екі жарым жыл өмір сүрген. Бұл жер Панчавати деп аталады.

Б.Р.Амбедкардың сатьяграхасы

Ғибадатхана Б.Р.Амбедкар ұйымдастырған және басқарған сатьяграх салдарынан туындаған қақтығыстың ортасында болды. Қазір ол Каларам мандир сатьяграха деп белгілі. Амбедкар 1930 жылдың 2 наурызында ғибадатханаға кіру мақсатымен осы ғибадатхананың сыртында ірі наразылық акциясын ұйымдастырды. Көптеген далит наразылары жүк көліктерімен қалаға келді, ғибадатхананы қоршап алып, оның айналасына отырды. Олар ән шырқап, жиі соғыс шақыруларын айтып, ғибадатханаға кіруді талап етті. Нашиктің халқы наразылық білдірушілерді бойкоттады. 1930 жылдың 9 сәуірінде Рама Навами күні далит наразылары ғибадатхананың рата-ятрасын тоқтатуға тырысты; индустар мен далит наразылары арасында төбелес және тас лақтыру басталды. Кейін Амбедкар төбелес орынға жетті, ол және барлық наразылар жеңіл жарақат алды. Бір қызықтысы, Баскар Кендре есімді наразылық білдіруші ғибадатхананы қорғап тұрған полицияның шебін бұзып, ішке кіріп, еденге құлады. Бұл сатьяграх 1935 жылға дейін созылды.

Ғибадатхана кешені

Басты кіреберісінде қара түсті Хануманның мүсіні орналасқан. Сондай-ақ, өте көне ағашта Даттатреяның аяқ іздері тасқа басылып белгіленген. Қажылар Каларам ғибадатханасының жанындағы Капалешвар Махадев ғибадатханасына зиярат етеді. Хануман ғибадатханасы Раманың мүсінін Хануманның мүсінінен көруге болатындай етіп салынған. Раманың басты ғибадатханасының 14 сатысы бар, ол Раманың 14 жылдық жер аударылуын көрсетеді. Сонымен қатар, ғибадатханада 84 жота бар, ол адам тууы үшін 84 лак түрден өту қажеттігін білдіреді.