Кіріспе
Германия мен Австрияның альпілік немесе таулы әскерлерінің жеңіл жаяу әскерлері – Германия, Австрия және Швейцарияның альпілік немесе таулы әскерлері (Gebirgstruppe) құрамындағы жеңіл жаяу әскер бөлімшесі. Jäger сөзі ("аңшы" немесе "аң аулаушы" деген мағынада) – неміс тілді елдерде жеңіл жаяу әскерді белгілейтін ерекше термин.
Gebirgsjäger are the light infantry part of the alpine or mountain troops (Gebirgstruppe) of Germany, Austria and Switzerland. The word Jäger (meaning "hunter" or "huntsman") is a characteristic term used for light infantry in German speaking countries.
Шығу тегі
Австрияның таулық жаяу әскері Австрия-Мажар империясының үш Landesschützen полкінен бастау алады. Қазіргі Германияның таулы жаяу әскері Бірінші дүниежүзілік соғыстағы неміс Альпенкорпсының (Альпілік корпус) кейбір дәстүрлерін сақтайды. Екі елдің таулы жаяу әскерлері 1907 жылы император Франц Иосиф I-нің Австрия-Мажар Landesschützen полкінің символы ретінде белгіленген Edelweiß нышанын ортақ пайдаланады. Бұл әскерлер Edelweißті форма жағасында тағайды. 1915 жылдың мамыр айынан бастап Альпенкорпс Австрияның оңтүстік шекарасында итальяндық әскерлерге қарсы Landesschützenмен бірге қызмет еткенде, Landesschützen Альпенкорпстан келген сарбаздарды өз нышандарымен – Edelweißмен марапаттап құрмет көрсетті.
Екінші дүниежүзілік соғыстағы Gebirgsjäger
Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Вермахт пен Ваффен СС бірнеше таулық жаяу әскер бөлімдерін құрды, олардың жеңдері мен бас киімдерінде эдельвейс белгісі болды. Бұл дивизиялар жеңіл жабдықталған, көліктің көп бөлігі қашырлармен қамтамасыз етілді. Олар қалыпты жаяу әскерге қарағанда аз автоматты қарумен жабдықталған, бірақ МГ 34 немесе МГ 42 пулеметшілеріне қалыпты жаяу әскерге қарағанда көбірек оқ-дәрі берілді. Олар үшін VZ.33 винтовкасының негізінде жасалған G33/40 маузер винтовкасы сияқты арнайы жабдықтар жасалды. Таулық жаяу әскері көптеген операцияларға қатысты, оның ішінде Weserübung, Silver Fox, Platinum Fox, Arctic Fox және Northern Lights операцияларына. Олар сондай-ақ Кавказда, Критке шабуылда, Балқанда, Готика сызығында және Франциядағы Вогез аймағындағы шайқастарда да қызмет етті.
Гебиргсйгерлер қазіргі неміс күштерінде
1956 жылы Бундесвер құрылғаннан кейін таулы жаяу әскері Батыс Германия армиясының ерекше түрі ретінде қайта құрылды. 2001 жылға дейін олар 1-ші таулы дивизия (1. Gebirgsdivision) ретінде ұйымдастырылған, суық соғыстың аяқталуымен Бундесверді қысқарту аясында таратылды. Оның ізбасары – Бад-Рейхенхолл қаласында штабы орналасқан 23-ші таулы жаяу әскер бригадасы (Gebirgsjägerbrigade 23). Бұл бөлімшелердің батальондары Солтүстік Альп тауларымен шектесетін Германиядағы жалғыз биік таулы аймақ – Баварияның оңтүстігінде орналасқан. 2008 жылдан бастап бригада ресми түрде "23-ші таулы жаяу әскер бригадасы Бавария (Bayern)" деп аталады, бұл мемлекет пен таулы жаяу әскері арасындағы тығыз байланысты көрсетеді. 2020 жылдың ортасында Бундесвердің ресми сайтында бригаданың құрамында шамамен 5300 әскер бар екені хабарланды.
Дәстүрлер
Тау жаяу әскерінің сарбаздары сол жағында эдельвейс гүлі бар сұр шапқа (Бергмюце) киеді, гүл сабағы алға қарай қаратылған. Бұл оларды барте киетін басқа неміс әскерлерінен және эдельвейсінің гүл сабағы артқа қаратылған австриялық әскерден ерекшелейді. Дәстүрлі альпінистік жаяу жүру киімдеріне (Berganzug) негізделген ресми киім үлгісі, стандартты неміс армиясының киім үлгісінен де өзгеше болып келеді және жеңіл сұр шаңғы көйлегінен (Skibluse), қара түсті Keilhose шалбарынан немесе әсіресе жаз айларында тізеге дейін жететін "Culottes" (kniebundhose) шалбарынан, сондай-ақ білезікке дейін жететін тау-шаңғы аяқ киімдерінен (Bergstiefel) немесе екі мақсатта қолданылатын тау-шаңғы аяқ киімдерінен тұрады. Неміс Gebirgsjäger-лері дәстүрлі түрде жақын достық қарым-қатынас пен ерекше рухтас болып табылады. Олардың тәртіпке қатысты ерекше көзқарасы бар, мысалы, күнделікті қызмет кезінде офицерлер мен сарбаздардың арасындағы қарым-қатынас салыстырмалы түрде бейресми болады.
Гебирг әскерлері қазіргі швейцариялық әскерлер қатарында
Швейцарияның арнайы даярланған тау әскерлері 1892 жылдан бері Швейцария армиясының бір бөлігі болып табылады, ол кезде 3-ші армия корпусы құрылған болатын. 1967 жылы Андерматта орталық тау жауынгерлік мектебі ашылды.