Кіріспе

Құрып кеткен сүтқоректілерге ұқсас жануарлар туысы
Автоматты таксобокс
| fossil range =
| image = Megazostrodon sp. Natural History Museum London.jpg
| image upright = 1.1
| image caption = Мегазостродонның моделі, Лондонның Табиғи тарих мұражайы
| taxon = Megazostrodon
| authority = Crompton & Jenkins, 1968
| type species = Megazostrodon rudnerae
| type species authority = Crompton & Jenkins, 1968 Екі түрі белгілі: Лесото және Оңтүстік Африканың ерте юра кезеңінен табылған M. rudnerae және Францияның кеш триас кезеңінен табылған M. chenali.

Ашылу

M. rudnerae түрі алғаш рет 1966 жылы Оңтүстік Африкадағы Лесотоның Эллиот формациясында палеонтолог және археолог Ион Руднер табылған. Оны алғаш рет 1968 жылы А. В. Кромптон және Ф. А. Дженкинс сипаттаған. Екінші түрі, М. chenali, 2015 жылы Франциядағы Сент-Николас-де-Порт қаласында табылған қалдықтар негізінде аталған. Ол француз палеонтологы Эммануэль Шенельдің құрметіне аталған. Сүтқоректілерге жақын туыс болғанымен, ол өзінің алдыңғы аталарынан мұра еткен сүтқоректілерге тән емес белгілерге ие болды: алғашқы екі омыртқа (атлас және ось) бұрынғы цинодонттардағыдай бірікпеген, және оның тек үш сакраль омыртқасы болды, әдеттегі сүтқоректілерде бес омыртқа болады. Монотремдерде сақталған, бірақ териан сүтқоректілеріне қарай дамыған желіде жоғалған интерклавикл да бар.

Эволюция

Мегазостродон – Morganucodonta үлкен тобының бөлігі, Megazostrodontidae тұқымдасының ең танымал туысы. Қазіргі кезде белгілі болған бұл тұқымдастың басқа мүшелері – Индозостродон, Динетериум, Вареолестес және Брахизостродон. Мегазостродонтидтер бұрын триконодонттар деп аталатын сүтқоректілер тобының мүшелері ретінде жіктелетін, олар триас және ерте юра кезеңдерінің соңында цинодонттардың белгілі бір тобынан пайда болды деп есептеледі. Алайда, соңғы жіктемелер мегазостродонтидтерді нақты сүтқоректілердің (Mammalia) қатаң тобынан тыс, сүтқоректілерге жақын формалар (mammaliaforms) деп санайды, ал триконодонттар сүтқоректілердің негізгі тобында (mammalian crown group) қалады. Бұл ертедегі сүтқоректілерге белсенді өмір салтына ыңғайлы жасайтын көптеген қасиеттер тән болды. Олардың тістері гетеродонт тістерден тұрды, яғни инцизивтер, кәдімгі тістер, премолярлар және молярлар – төрт түрлі тістерге ие болды, көптеген дербес тісті жорғалаулылардың біртекті (гомодонт) тістерінен өзгеше. Бұл оларға тамақты жақсылап шағып, өңдеуге мүмкіндік берді, сол арқылы жорғалаулы туыстарына қарағанда тамақтарын тиімдірек сіңіруге болатын. Жақ қозғалысы тамақты шағу үшін қиып-кесу әрекетін жасауға мүмкіндік бергенін көрсететін дәлелдер бар. Олардың қаңқалары өзгеріп, аяқтары жылдам қозғалуға мүмкіндік беретіндей, бүйірге қарай жайылып жатпай, жылдамдап жүгіруге бейімделді. Оларда қысқа қабырға қуысы және үлкен өкпелер болды, бұл тиімді тыныс алуды қамтамасыз етті.

Көбею

Плаценталылар және мүмкін Эритротериум сияқты, Мегазостродон сүтқоректілер тобында эпипубтық сүйектерінің болмауымен ерекшеленеді. Мегазостродон, қазіргі монотремалар сияқты, жұмыртқа салған болуы ықтимал.