Кіріспе

Бахулеян Жейамохан (22 сәуірде 1962 жылы туған) – Үндістанның Тамил Наду штатының Нагеркоил қаласынан шыққан үнді тамил және малаялам тілдерінде жазатын жазушы және әдеби сыншы. Оның ең белгілі және сын тұрғысынан жоғары бағаланған туындысы – индий философиясы мен мифологиясының түрлі мектептері арқылы жасалған ізденіс жолындағы фэнтези жанрындағы «Вишнупурам». 2014 жылы ол «Венмурасу» атты, «Махабхарата» эпосының заманауи қайта баяндалуына кірісіп, оны сәтті аяқтады, осылайша әлемдегі ең ұзын романды жазды. Оның басқа да танымал романдары: «Рубер», «Пин Тодарум Нижалин Курал», «Каньякумари», «Кааду», «Пани Манидан», «Еажам Улагам» және «Котравай». Оның өміріндегі алғашқы маңызды ықпал еткен тұлғалар – гуманист ойшылдар Лев Толстой мен Мохандас Карамчанд Ганди. Өмірлік тәжірибесінің күшіне және Үндістанды кеңінен аралап саяхаттаған тәжірибесіне сүйене отырып, Жейамохан Үндістанның бай әдеби және классикалық дәстүрлерінің мәнін қайта қарастырып, түсіндіре алады. Тамил Наду мен Кераланың шекарасында орналасқан Каньякумари ауданында малаялам тілді Наир отбасында дүниеге келген Жейамохан тамил және малаялам тілдерін тең дәрежеде меңгерген. Дегенмен, оның көптеген еңбектері тамил тілінде жазылған. Жейамоханның туындыларына тоғыз роман, он томдық әңгімелер мен пьесалар жинағы, он үш әдеби сын, жазушылардың бес өмірбаяны, үнді және батыс әдебиетіне арналған алты кіріспе, индуизм мен христиан философиясы бойынша үш томдық еңбек, сондай-ақ көптеген аудармалар мен жинақтар кіреді. Ол сонымен қатар малаялам және тамил тілдеріндегі фильмдерге сценарийлер де жазған.

Жеке өмір

Жейамохан Арунможи Нангаймен оқырман болып танысып, 1991 жылы үйленді. Олардың ұлы Ажитхан 1993 жылы, ал қызы Чайтанья 1997 жылы туды.

Ерте өмір

Жеймохан 1962 жылғы 22 сәуірде Тамил Наду штатының Каньякумари ауданындағы Тируварамбу қаласында С. Бахулеян Пиллай мен Б. Висалакши Амма отбасында дүниеге келді. Бахулеян Пиллай Аруманаи тіркеу кеңсесінде есепші болып жұмыс істеді. Висалакши Амма саудагерлердің кәсіподақтарында белсенді отбасынан шыққан. Жеймоханның ағасы мен кіші қарындасы болған. Бахулеянның отбасы оның жұмысы бойынша Каньякумари ауданының Тируваттар және Аруманаи қалаларына ауысқанда онымен бірге көшіп өтті. Жеймоханды жазуға анасы ерте кезден шабыттандырды. Оның мектепте оқып жүрген кезінде жарық көрген алғашқы туындысы – «Ратнабала» балалар журналында жарияланған мақаласы болды, содан кейін көптеген туындылары танымал апталық басылымдарда жарияланды. Жеймохан орта мектепті бітіргеннен кейін әкесі оны колледжде коммерция мен есепке алу пәндерін оқуға итермеледі. Бір жақын досының өзіне-өзі қол жұмсауы оны колледжді тастап, физикалық және рухани тәжірибелерді іздеу үшін елді аралап саяхаттауға мәжбүр етті. Ол өзін азықтандыру үшін кез келген жұмысты істеп, сонымен қатар көптеген кітаптарды қызу оқып, арзан журналдарға мақалалар жазды. Ол Касаргадтағы Телеграф басқармасында уақытша жұмыс істеді, сол жерде солтүстік-шығыс кәсіподақтарымен жақын байланыс орнатты. Ол сол кезеңде тарихнама және әдеби повесть туралы көптеген идеяларын қалыптастырды. 1984 жылы Висалакши мен Бахулеян бір айдың ішінде өз-өздеріне қол жұмсады, бұл оқиға Жеймоханды көшпенді өмір салтына итермеледі. 1985 жылы ол жазушы Сундара Рамасамимен танысты, ол оның ұстазы болды және жазумен қатарласуға ынталандырды. Жеймоханның тағы бір ұстазы – Ааттур Рави Варма болды, ол оған өнер мен өмір арасындағы нәзік тепе-теңдікті түсінуге көмектесті. Сонымен қатар, Жеймохан Үнді классикасын және «Бхагавад-гита» сияқты философиялық мәтіндерді құлшыныспен оқыды.

Саясат

1970 жылдардың аяғында Жеймохан "Растрия Сваямсевак Сангх" (RSS) ұйымымен байланыста болды, кейіннен оның идеологиялық қатарына енді. Ол тамил тіліндегі RSS ағзасы "Виджаябархатм" газетіне "Джаян" және "Ражан" аттарымен мақалалар жазды. 1980 жылдардың ортасында рухани және саяси себептермен ол ұйымнан алшақтады. 2014 жылғы Үндістанның жалпы сайлауында Жеймохан "Аам Аадми Партиясын" (AAP) қолдады, әсіресе Каньякумари сайлау округінен кандидат болған, ядролық қаруға қарсы белсенді С. П. Удайкумарды қолдады.

Көркем әдебиет және әдеби сын

1987 жылы "Коллиппавай" журналында оның "Каидхи" (Қомақшы) поэмасы жарық көрді. Сол жылы "Нади" (Өзен) "Канаяжыда" жарық көрді, оны жазушы Ашока Митран сын тұрғысынан бағалады. "Нигаз" журналында "Бодхи" және одан кейін "Падугай" ("Өзен төсегі") жарияланды. Сыншылар "Падугай" романының мифтер мен қазіргі заманның көркем суреттерін үйлестіре білген әсерлі повестеуі үшін жоғары баға берді. Жейамохан 1988 жылы өзінің алғашқы толыққанды романы "Резинаны" жазып, 1990 жылы қайта өңдеп басылымға шығарды. Роман Оңтүстік Үндістанның Керала және Тамил Наду штаттарында резеңке өсірудің экологиялық және әлеуметтанулық салдары туралы жаңаша көзқарас ұсынғаны үшін Акилан есімді жазушының естелік сыйлығына ие болды. Жейамоханның марапаттау салтанатындағы сөзі жақсы қабылданды, ол осы ойларын "Novel" (1990) атты еңбегінде, өнер формасын және оның идеологиясын зерттей отырып, сондай-ақ модернистік тамил әдебиетіне толық кіріспе жазған "Naveena Thamizhilakkiya Arimugam" шығармасында одан әрі дамытты. 1993 жылы Жейамохан Гуру Нитья Чайтанья Ятимен кездесті, бұл оның рухани жолындағы маңызды бетке айналды. Гурумен болған әңгімелері үнді философиясының жаңа көріністерін ашты, нәтижесінде 1997 жылы "Вишнупурам" атты танымал туындысы жарық көрді. Жейамохан аймақтық мәселелерді, құрғақшылықты және тайпалық аймақтардағы накшализм сияқты мәселелердің түбінде жатқан саяси проблемаларды өз көзімен көрді. Оның тәжірибесі Гандилік идеалдардың және зорлықсыздық принципінің капитализм мен радикалды социализмге қарағанда тиімді екеніне оны сендірді. 1991 жылы Кеңес Одағының құлауы оның солшыл көзқарастарына соққы берді, ал билік пен өзімдік құқықтық сезімнің мәні туралы он жылдық ой-толғаныс 1999 жылы "Pin Thodarum Nizhalin Kural" атты еңбегінде көрініс тапты. 2000 жылдан кейін Жейамохан "Кааду" (2003) романымен жаңа биіктерге көтерілді, онда орман ландшафты құштарлық пен өмір күшінің метафорасы ретінде бейнеленген. Каннаги эпосын қайта жазған "Котравай" (2005) романының құрылымы мен тереңдігі жазушы мен сыншылар тарапынан оның ең жақсы туындысы деп бағаланды. 1998 жылдан 2004 жылға дейін Жейамохан және оның достары "Солпутиту" атты әдеби журналды шығаруға редакторлық етіп тұрды. 2009 жылы оның оқырмандары Тамил Надудағы әдебиетке қызығушылықты арттыру және танымал есімдерді марапаттау мақсатында "Вишнупурам Iлаккия Ваттам" атты әдеби үйірме құрды. 50 жасқа толғанда Жейамохан "Арам" атты әңгімелер жинағын жазып, адамның бойындағы құндылықтар мен идеалдарды зерттеді. 2014 жылы Жейамохан үнді эпосы "Махабхаратаны" қайта жазған "Венмурасу" романын жазуға кірісті. Сонымен қатар, ол Тамил әдебиетіне ерекше назар аудара отырып, қазіргі үнді әдебиетінің көрнекті сыншысы және теоретиктерінің бірі ретінде жемісті еңбек етті. Оның 30 томдық сындық еңбектері мен антологиялары Ведасагайкумар сияқты сыншылар арасында оған лайықты орын берді. 2013 жылы Сингапурдың Ұлттық кітапханасы оны "Жылдың тамил жазушысы" деп таныды. 2016 жылы ол Сингапурдың Наньянг технологиялық университетінде Ұлттық өнер кеңесі (Сингапур) және Ұлттық білім беру институтының ұйымдастыруымен 2 ай бойы резидент жазушы ретінде жұмыс істеді.

Веб-сайт

Жеймохан Үндістанда интернет пайда болған кезеңде Майям, Форумхаб және Тиннай сияқты тамил тіліндегі интернет-талқылау топтарының белсенді қатысушысы болды. Осы талқылар барысында Жеймохан осы жылдары әдеби стандарттар мен сын туралы ең үздік эсселерін жазды. Осы маңызды туындылардың жоғалу қаупін сезінген Жеймоханның досы, жазушы Сирил Алекс автордың барлық еңбектерін жинау үшін оның жеке веб-сайтын құрды. Он жылдың ішінде бұл сайт автордың мыңдаған эсселерін сақтайтын маңызды қоймаға айналды.

Гандилік қозғалыстар және Анна Хазаре

Жеймохан сол дәуірдің көптеген зиялыларымен пікір алысу арқылы Ганди философиясы мен саяси қағидаларына ұмтылды. Оның көптеген жазбалары 2009 жылы «Индрая Ганди» деген атпен жарық көрген эсселер жинағына ұласты. Бұл жинақта Гандидің әдістері мен идеалдарының қазіргі Үндістандағы маңыздылығы зерттелген. «Индрая Ганди» Ганди өмірінің жаңа қырларын ашты, соның ішінде Нехрумен, Амбедкармен және далит саясатымен қарым-қатынасын, сондай-ақ құмарлық тақырыбын қамтыды. Жеймохан осы философияны ұстанатын көптеген гандишілдерді көрсетіп берді. Осы серияның бір бөлігі ретінде ол Анна Хазаре сияқты гандишілдердің келесі буынының нағыз демократия мен теңдікке жету үшін елді қалай шабытандырып, жігерлендіретінін түсіндіруге тырысты. Жеймохан Анна Хазаре туралы көп жылдар бұрын, Анна Хазаренің жалпыға белгілі сыбайлас жемқорлыққа қарсы қозғалысынан бұрын жазған алғашқы үнді идеологтарының бірі болды. Жеймохан Хазаренің әлеуметтік қозғалысын көру үшін Ралегаон Сиддхиге жеке барып, Үндістан Парламентіне Ақпарат алу туралы заңның қабылдануы үшін оның аянбай күрескенін жазды. 2011 жыл бойы Жеймохан Анна Хазаренің сыбайлас жемқорлыққа қарсы қозғалысы мен «Жан Локпал» заң жобасы туралы жазуын және қолдауын жалғастырды. Заң жобасының егжей-тегжейлі мәселелеріне назар аудармай, Жеймохан оқырмандардың назарын Хазаре әрекеттерінің идеологиясына аударды – қарапайым адамның әділдік сезіміне тікелей үндеуі, оның символизмі және саяси қарсыластармен келіссөздер жүргізу мүмкіндігін пайдаланып, зорлықсыз бейбітшілікпен соңғы мақсатына жетудің гандилік әдісі. Елдің және аймақтық БАҚ-тың саяси спектрінде тудырған күмән мен жалаға қарамастан, Жеймохан Анна Хазаренің қозғалысын қолдауда нық тұрды. 2011 жылдың жазының соңына дейін Жеймохан осы тақырыпта 60-қа жуық эссе жазды, олардың көптегені өздерінің күмәнданулары мен сұрақтарын білдірген оқырмандарға жауап ретінде жазылған. 2016 жылы Тамил Надудағы штаттық сайлаулар қарсаңында Жеймохан «Динамал» газетінде демократия туралы эсселер сериясын жазып, олар кітап ретінде жарық көрді.

Экология

Жеймоханның "Кааду" және "Матагам" сияқты туындыларында пілдер орталық рөлде бейнеленген, ал оның өмірбаяндық және саяхат эсселері табиғаттың, экологияның және табиғатты қорғаудың үнді өмірі үшін маңыздылығын көрсетеді. Солардың бірі – табиғатты қорғаушы доктор В. Кришнамуртидің (ветеринар дәрігер) өмірінен алынған ("Доктор К, піл дәрігері") оқиғасы оқырмандардың орман өміріне адамның әсері туралы үлкен қызығушылық пен пікірталас тудырды. Орман сақшысының көзімен, жартылай көркемдік стильде баяндалған оқиға, доктор К-нің табиғатты зерттеушілер арасында зор беделге ие болғанына қарамастан, адамдардың мақтауын қажет етпей, Үндістанның Орман департаментіндегі пілдер лагерьлерінде жануарлармен бірге гөрі әлдеқайда маңызды өмірді таңдауын көрсетеді. "Піл дәрігері" 2018 жылғы жаңартылған оқу бағдарламасының бөлігі ретінде Тамил Надудағы Мектеп білім беру департаменті жариялаған тамил тіліндегі оқулыққа енгізілді.

Даулар

2008 жылдың басында Джеймохан тамил киносының көрнекті тұлғалары М.Г. Рамачандран мен Сиваджи Ганесан туралы сыни пікірлер білдірген. Бұл сөздер танымал апталық басылым «Ананда Викатан» газетінде жарияланды. Оңтүстік Үндістан суретшілер қауымдастығы басылым мен автордан мақала жарияланғаны үшін ресми түрде кешірім сұрауды талап етті. Кейін «Ананда Викатан» мақала жариялағаны үшін өкініш білдірді. Қоғамның барлық топтары осы мәлімдемелерге қарсы шықты. 2008 жылдың 1 наурызында МГР-дің жанкүйерлері мен ізбасарлары жасалған пікірлерге наразылық ретінде аштанды. «Надигар Сангам» авторды жазалау керектігін мәлімдеді. 2014 жылы Джеймохан көптеген әйел жазушылар әдеби дарылары үшін емес, әйел ретінде жыныстық белгісіне байланысты құрметке ие болғанын айтты. Оның бұл сөздері әйелдерге деген «мизогинистік» көзқарасын көрсетеді деп әйелдер-жазушылар мен белсенділер сынға алды. Джеймохан бұқаралық жалақорлыққа қарсы шығып, олар оның еңбектерін оқымаған болуы мүмкін екенін мәлімдеді. 2019 жылы Кәньякумариде дүкен иесі Джеймоханды бұзылған идли қамыры үшін дауласу салдарынан шабуылға алған. «The Hindu» газетінің хабарлауынша, полиция қызметкері Джеймохан қамырдың бұзылғанын айтқаннан кейін оны қайтарудан бас тартқан. Содан кейін Джеймохан дүкенге қамыр пакеттерін лақтырып жіберген. Осыдан кейін дүкенші, «Дравида Мунетра Казгам» (ДМК) мүшесі, жазушыға шабуыл жасаған. Дүкенші қамауға алынды. Джеймохан бұл істің ДМК емес, «Бхаратия Джаната Партиясының» (БЖП) саяси ықпалымен кешіктірілгенін мәлімдеді, өйткені дүкеншінің ағасы БЖП-ның жетекшісі болған. 2024 жылы Джеймоханның «Manjummel Boys» фильмі туралы жазған блогы малаялам киносы мен малаялилерге қатысты бірнеше жалпылама мәлімдемелер мен қорлаушы пікірлерге байланысты дау тудырды. Бұл жазбада фильмнің, Қодайканалдағы Гуна үңгірлеріне саяхатқа шыққан жас малаяли достар тобының бірі құлып, терең шұңқырға түсіп кеткен оқиғаға негізделгені айтылды. Ол фильмді «бос жүргіншілерді» мақтан ету және олардың мас күйдегі істерін ақтау, сондай-ақ есірткіге тәуелділікті қалыпты жағдайға келтіру» деп сипаттады, сияқты малаялам киносының көп бөлігі. «Kili Poyi», «Ozhivudivasathe Kali», «Vedivazhipadu» және «Jallikattu» фильмдеріне де тоқталып, мұндай фильмдер тәуелділікті және проституцияны қалыпқа келтіреді деп, осы кино өндірушілерге қарсы мемлекеттік шаралар қабылдауды талап етті. Осыдан кейін ол Керала мен Тамил Надуда малаялилерге қатысты нәсілшілдік пікірлер білдіргені, малаялам киноиндустриясына жала жапқандығы, полицияның қатыгездігін қолдағандығы және т.б. үшін кеңінен сынға ұшырады.