Кіріспе

Муданцзян (; Маньчжу: Mudan bira), сондай-ақ Мутаньцзян деп латын әрпімен жазылатын, Қытай Халық Республикасының Хэйлунцзян провинциясының оңтүстік-шығысындағы префектуралық деңгейдегі қала. Жапондық оккупация кезінде Ботанькоу деп аталған. Бұл қала теміржол торабы және бірнеше ірі қалалармен байланысатын халықаралық әуежайы бар, сондай-ақ Сеулге қызмет ететін Инчхон халықаралық әуежайымен байланысты өңірлік көлік орталығы болып табылады. Муданцзян Ресейдің Владивосток қаласынан орналасқан. 2011 жылы Муданцзянның ЖІӨ-сі 93,48 миллиард юаньды құрады, өсім 15,1% болды. 2015 жылы Муданцзянның ЖІӨ-сі 118,63 миллиард юаньды құрады. 2020 жылғы халық санауы бойынша Муданцзянның халқы 2 290 208 адамды құрады, оның 930 051 адамы қаланың құрылыс аймағын құрайтын 4 қалалық ауданда тұрады. 2007 жылы Муданцзян Қытай қалаларының бренд құндылығы жөніндегі баяндамада Қытайдың өмір сүруге ең қолайлы он қаласының бірі деп танылды, бұл баяндама 2007 жылғы Қытай қалалары форумының Бейжің саммитінде жарияланды.

Әкімшілік бөлімшелер

Карта # Атауы Ханзи Ханю Пиньин Халқы (2003 жылғы бағанасы) Ауданы (км²) Тығыздығы (/км²) 1Аймин ауданы 爱民区 Àimín Qū 230,000 359 64 12Донъань ауданы 东安区 Dōng'ān Qū 180,000 566 31 83Яньмин ауданы 阳明区 Yángmíng Qū 160,000 358 44 74Сиань ауданы 西安区 Xī'ān Qū 210,000 325 64 65Мүлинг қаласы 穆棱市 Mùlíng Shì 330,000 6,094 54 6Суйфэнхэ қаласы 绥芬河市 Suífēnhé Shì 60,000 427 14 17Хайлин қаласы 海林市 Hǎilín Shì 440,000 9,877 45 8Ниньань қаласы 宁安市 Níng'ān Shì 440,000 7,870 56 9Доннинг қаласы 东宁市 Dōngníng Shì 210,000 7,368 29 10Линькоу ауданы 林口县 Línkǒu Xiàn 450,000 7,191 63

Тарих

Мұданцзян 2300 жыл бұрын сушендер мекен еткен. Олар Мудан өзенінің аңғарында өмір сүрді және Мо мемлекетін құрды. Тан әулеті тұсында Балхэ 755 жылы Муданцзянның оңтүстігіндегі Цзиньпо көліне жақын орналасқан Жоғарғы астанасы Лонгкван Фу (Йонгчон бу) қаласын салған. 926 жылдың 14 қаңтарында Юнчхон қаласы құлап, Балхэ хитандықтарға жеңіліп қалды. Муданцзян өзінен өтетін Мудан өзені (сөзбе-сөз "Пион өзені") атымен аталады. Императорлық Ресей 1903 жылы Муданцзян қаласында Қытай Шығыс темір жолы үшін теміржол стансасын салды, содан кейін жергілікті даму қарқынды дамыды. Бұл жерге қытайлар да, орыстар да қоныс аударды. Муданцзян 1920 жылдарға дейін үлкен ауыл ғана болды. Сол кезде Муданцзян жақын маңдағы Нинан (бұрынғы Нингута) округінің көлеңкесінде қалды. Дегенмен, осы кезеңде Франция, Ресей, Ұлыбритания және Дания сияқты бірнеше елдердің саудагерлері Муданцзян қаласында қосалқы агенттіктер ашты, бұл қаланың сауда аймағының тез кеңеюіне әкелді. 1931 жылдың 19 қыркүйегінде Маньчжурияға жапон басқыншылығы басталғаннан кейін, Мукден оқиғасынан соң бүкіл Маньчжурияны Жапония басып алды. Муданцзян 1930 жылдары жапондық оккупация кезінде айтарлықтай өсімді басынан өтті. Муданцзян Ботанкоу деген атпен әскери және әкімшілік орталыққа да айналды, әсіресе 1933 жылы Туменнен Цзямусиге дейінгі теміржол салынысынан кейін. Сол кезде қалада жеңіл өнеркәсіп, соның ішінде жеңіл инженерлік, ағаш өңдеу және тамақ өңдеу сияқты бірнеше сала құрылды. 1937 жылдың 1 желтоқсанында Маньчжукоу үкіметі Ботанкоу қаласын құрды, ол бес округті басқарды. 1938 жылдың 15 қазанында Жапон үкіметі Ботанкуда консулдық ашып, Ботанкоуді Маньчжукоу үкіметіне тікелей бағынышты муниципалитет ретінде жариялады. Маньчжукоу құлағаннан кейін, Муданцзян 1945 жылдың 16 тамызында Кеңес әскері басып алды. Муданцзян коммунистік күштердің бақылауында болды және 1948 жылы Сонгцзян провинциясының астанасы болды. Алайда, 1954 жылдың 19 маусымында Сонгцзян провинциясы Хэйлунцзян провинциясына біріктірілгеннен кейін Муданцзян префектуралық деңгейдегі қалаға дейін төмендетілді. Қаланың тарихи Бейшан стадионы орналасқан. 15 000 адамдық сыйымдылығы бар стадион көбінесе футбол матчтары үшін пайдаланылады.

Экономика

2010 жылы қаланың ЖІӨ-сі 18,5%-ға өсіп, 78,1 миллиард юаньға жетті, бұл Хэйлунцзян провинциясында Харбин, Дацин және Цикихардан кейін төртінші орынды иеленді. Туризм және жеңіл өндіріс Мюданцзян экономикасының негізгі салалары болып табылады. Мюданцзянның маңызды өнеркәсіптеріне автомобильге қосалқы бөлшектер өндірісі, қағаз жасау, орман шаруашылығы, мұнай-химия өнеркәсібі, жаңа материалдар, фармацевтика және энергетика жатады. 2010 жылы сыртқы сауданың көлемі 71,8%-ға өсіп, 9 миллиард АҚШ долларына жетті, бұл Хэйлунцзян провинциясының жалпы экспортының үштен екі бөлігін құрайды.

Теміржол

Муданцзян – Шығыс Хейлунцзян провинциясындағы маңызды теміржол торабы. Биньсуй (Харбин-Суйфэньхэ) темір жолы мен Туйя (Тумунь-Цзямуси) темір жолы осы қалада қиылысады. Муданцзян теміржол стансасынан шығатын пойыздар қаланы Пекин, Цзинань, Далянь, Харбин, Чанчунь және Қытайдың тағы бірнеше қалаларымен байланыстырады.

Ауа

Муданцзян Хайланг халықаралық әуежайы – Хэйлунцзян провинциясындағы екінші ірі халықаралық әуежай. Ол күн сайын Пекинге, Даляньге және Қытайдың тағы бірнеше ірі қалаларына рейстер қатынайды. Бұдан өзге, Муданцзян мен Оңтүстік Кореядағы Сеул және Инчхон қалалары арасында да халықаралық рейстер жоспарланған.

Автомобиль жолдары

Муданьцзян G11 Хегаң-Далиан және G10 Суйфэнь-Манжули тас жолдары арқылы ұлттық тас жолдар желісіне қосылған.

Білім

Мюданцзян педагогикалық университеті – Хэйлунцзян провинциясындағы провинциялық жоғары оқу орны. Колледждің алғашқысы – Солтүстік-Шығыс ауыл шаруашылығы институтының Нэньцзян филиалы. 1958 жылдың қыркүйегінде құрылған, 1964 жылы жабылған. Бейань педагогикалық колледжі жабық Нэньцзян филиалының негізінде құрылды, бұл 1965 жылдың қаңтарында Мемлекеттік кеңес бекітті. 1964 жылы Бейань педагогикалық колледжі бұрынғы Нингань округінің мал шаруашылығы фермасына көшіріліп, Хэйлунцзян провинциясының Нингань педагогикалық колледжі деп қайта аталды. 1970 жылдың желтоқсанында Хэйлунцзян провинциялық революциялық комитеті бекітіп, Муданцзян педагогикалық институтына дейін кеңейтті. Бүгінгі таңда институт магистратура деңгейіне жетті. Толық уақытты студенттер, шетелдік студенттер, ересектер білімі және 22 000-нан астам студенті бар көппрофильді педагогикалық институт. Институттың аумағы 1,05 миллион шаршы метрді құрайды, ал оқу ғимаратының ауданы шамамен 390 000 шаршы метр. Бұл провинциялық деңгейдегі үлгілі бақшалы оқу орны. Институт бүкіл елден студенттерді қабылдайды және қазіргі таңда 15 факультеті бар. 2015 жылы Муданцзян педагогикалық институты педагогикалық университетке қайта аталды. 2018 жылдың 26 ақпанында «Soft Science 2018» «Қытайдың үздік университеттерінің рейтингісі» жарияланды, онда Муданцзян педагогикалық университеті 551-орынды иеленді. [12]

Муданцзян университеті 1983 жылы құрылған және еліміздегі 100 жергілікті университеттердің алғашқы тобына жатады. Университет үш бөлімнен тұрады: бас кеңсе, Хайлин кампусы және өнеркәсіптік парк оқу базасы. Оның аумағы 500 000 шаршы метрді, ал құрылыс ауданы 186 000 шаршы метрді құрайды. Негізгі активтердің жалпы құны 450 миллион юань, оқу жабдықтарының жалпы құны 90 миллион юань, кітапханада 644 800 кітап бар. Қазіргі таңда университетте 10 000-нан астам студент, 10 факультет және 43 мамандық бар. Олардың ішінде орталық үкімет тарапынан қолдау көрсетілген 2 маңызды құрылыс мамандығы және провинциялық қаржы тарапынан қолдау көрсетілген 6 маңызды құрылыс мамандығы бар. Университет жақсы жабдықталған және оқу жағдайлары жақсы. Кампуста 104 зертхана және оқу базасы, ал кампустың сыртында 125 оқу базасы бар. Мехатроника, анимация дизайны және өндірісі, компьютерлік ақпараттық қауіпсіздік мамандықтары Білім министрлігімен ұлттық мұғалімдерді даярлау базасы ретінде бекітілді. [13]

Муданцзян қаласында, Хэйлунцзян провинциясының оңтүстік-шығысында орналасқан Муданцзян №1 орта мектебі (Муданцзян Ичжун) Хэйлунцзян провинциясындағы алғашқы үлгілі орта мектеп болып табылады. 1945 жылдың қыркүйегінде құрылған, бастапқыда Муданцзян қалалық орта мектебі деп аталды; 2001 жылы Муданцзян №1 орта мектебі деп қайта аталды; 2007 жылдың қыркүйегінде мектеп толығымен жаңа кампусқа көшірілді. Жаңа кампус 218 000 шаршы метрді алып жатыр, құрылыс ауданы 9,3 миллион шаршы метрді құрайды. 10 000 шаршы метр, жасыл аймақ 73 000 шаршы метр, спорт алаңы 70 000 шаршы метр. 2009 жылы ол Ұлттық 100 орта мектеп құрылысы жобасының эксперименталды мектебі атанды; 2011 жылы провинциялық ғылыми жобалардың пилоттық мектебі ретінде бекітілді. 2015 жылдың ақпан айына қарай 359 оқытушы, 123 магистр дәрежесі бар мұғалім, 8 арнайы мұғалім, 144 аға мұғалім, 107 ұлттық, провинциялық және қалалық академиялық жетекшілер мен негізгі мұғалімдер және 5200-ден астам студент болды. [14]