Кіріспе

Габриэль Сушон (24 желтоқсан 1632 жылы Семур-ан-Оусоиде дүниеге келген, 5 наурыз 1703 жылы Дижонда қайтыс болған) – француздық моральдық философ. Ол ерте заманауи дәуірде әйелдердің әлеуметтік, саяси және діни жағдайына қатысты пікірталастарға қатысқан. Сушонның еңбегі ерекшелігі – ол көбінесе сол кездегі моральдық философияның негізгі аудиториясы болған ерлерге емес, тікелей әйелдерге арналған. Ол әйелдің үйленбеген күйінде де толыққанды өмір сүре алатынын дәлелдейді.

Ерте өмір

Габриэль Сушон 1632 жылдың 24 желтоқсанында Францияның Бургундия аймағындағы Семур-ан-Оксио қаласында Клод Монгин мен Клод Сушон отбасында дүниеге келген. Габриэльдің анасы Клод Монгин, салыстырмалы түрде жақсы жағдаймен жер иеленген отбасынан шыққан. Монгин отбасының көптеген ер адамдары Францияда заңгерлер болып қызмет еткен. Габриэльдің әкесі тарихи тұрғыдан мемлекеттік қызметкерлер болған кіші дворяндар ұрпағынан шыққан. Клод Сушон 1645 жылы қайтыс болғанға дейін корольдің прокуроры қызметін атқарды. Оның жазбаларынан оның қасиетті кітаптарды, классикалық және заманауи философтар мен жазушылардың еңбектерін жақсы білгені көрінеді. Сушонның пікірінше, дін тұрғысынан алғанда, жақсы христиан өзін жақсартуға ұмтылуы керек. Әйелдер рухани және әлеуметтік жағынан өзін жақсартуға қажетті құралдардан, әсіресе білім беру арқылы айырылған. "Жетімдік – өсіп-өнуге жемісті, қайғы-қасіретке толы дала, оның өнімдері шексіз. Оның әртүрлі жынысты адамдарға әкелетін ащы жемістерін толық айту – аяқталмайтын міндет". (Габриэль Сушон, Traité de la morale et de la politique, Трактатқа кіріспе) "Еркіндік өте нәзік мәселе болғандықтан, білім – жоғары және сұлу, ал билік – әйгілі және таңғажайып, және жыныстық белгісі бар адамдар осы үш артықшылықтан мүмкіндігінше шектеліп отырғандықтан, мен өз ісімді күшті дәлелдермен қорғауым керек". (Габриэль Сушон, Traité de la morale et de la politique, Трактатқа кіріспе) "Тілдің құндылығы немесе сұлулығы киім мен сәннің құндылығына ұқсайды, олар үнемі өзгеріп отырады". (Габриэль Сушон, Traité de la morale et de la politique, Трактатқа кіріспе) "Бірақ бұл кітап атауымен жаңа, мазмұны мен тақырыбы бұрын-соңды болмағандықтан, мен оны жылтыр сөздермен емес, күшті ой-пікірмен дәлелдеуге тырыстым, себебі жылтыр сөздер ойды бірден баурап алады, бірақ оны толыққанды тамақтандырмайды, бір сәтте оны оятып, кейін мәңгілікке бос қалдырады". (Габриэль Сушон, Traité de la morale et de la politique, Трактатқа кіріспе) "Менің осы трактаттағы жалғыз ниетім – ерлер мен әйелдерге жомарттық пен ұлылық рухын сіңіру, олар өзін құлшынысқа, ақымақ надандыққа және төмендетуші тәуелділікке қарсы қорғай алатындай болсын". (Габриэль Сушон, Traité de la morale et de la politique, Трактатқа кіріспе) "Адамдар арасындағы теңсіздік өте зор: кейбіреулер адамзат нәсілінің қираған жерлерін қалпына келтіруге тағайындалмаған, ал басқалары өкіну мен дұға ету өмірін өткізуге жеткілікті күшті емес". (Габриэль Сушон, Du célibat volontaire, Алғы сөз) "Егер монастырдағы адамдар діни өмір туралы кітаптарды қадірлесе, онда ерікті салтбастылық туралы бұл трактат әсіресе нейтралистерге тиесілі. Мен бұл жұмысты Құдайға қызмет етуге, көршілеріне көмектесуге және өздерін одан әрі жетілдіруге толыққанды берілген жомарт жандарға ұсынамын". (Габриэль Сушон, Du célibat volontaire, Алғы сөз) "Әйелдер неке арқылы күйеулеріне бағынады, балаларына байланысты болады, қызметшілерімен айналысады және уақыттық иеліктерді іздейді – шын мәнінде, көзге көрінбейтін еңбек пен қиындықтарға әкелетін тікенді тікендер, сондықтан мен осындай қиындықтардан босатылған еркін адамдардың бақытын сипаттаймын". (Габриэль Сушон, Du célibat volontaire, Алғы сөз)

Негізгі дереккөз аудармасы

Өз жынысының барлық өкілдерін қорғайтын әйел: Таңдалған философиялық және моральдық жазбалар, Габриэль Сушон, Domna C. Stanton және Ребекка М. Уилкин аударған, Чикаго университетінің баспасы (2010) («Мораль және саясат туралы трактат» және «Еркіндікпен шағылысқан бойжеткендік» еңбектерінің ағылшын тіліндегі аудармаларын қамтиды).