Кіріспе

Солтүстік Ирландиядағы тарихи сарай, Оффли округіндегі қамал.

Аумақ, мөлшері бойынша, Дерривуллан азаматтық округінде, тарихи Түркеннеди барониясында орналасқан. Касл-Кул қамалы 1789 және 1798 жылдар аралығында Армар Лоури Корридің, 1-ші Белмор графының жазғы сарайы ретінде салынған. Белмор лорды Дублиндегі бұрынғы Ирландия Парламентінің Тайрон округінен сайланған депутаты болған және Ирландия бойынша жерлерге ие болған, табысты саудамен айналысқан ата-бабаларының мұрагері еді. Оның иеліктерінен түскен табыс 1798 жылы Касл-Кулді салуға 57 000 фунт стерлинг жұмсауға мүмкіндік берді, бұл бүгінгі шарамен шамамен 20 миллион фунт стерлингке тең. Фермана округіндегі салыстырмалы түрде кішкентай иелікте орналасуының басты себебі – оның табиғи ортасы, ежелгі емен ормандары мен шағын көлдері бар таза ауылдық жер еді, сонымен қатар үлкен сарайға қажетті қызметкерлерді табуға ыңғайлы, Эннискиллен қаласына жақын орналасқан. Бұдан бұрын Касл-Кул иелігінде бірнеше шағын отбасылық үйлер салынған, соның ішінде Джеймс I дәуіріндегі үй (кейін қасақана өртке ойнатылған) және 1709 жылы салынған Анна патшайымның үйі. 1800 жылы қабылданған Ұлыбритания мен Ирландияны біріктірген Одақ Актісінен кейін, отбасы негізгі тұрғын үйінен – Дублиндегі Саквилл көшесіндегі шағын қалалық үйден – Касл-Кулге көшті, себебі Парламентке жақын болу үшін Дублинде тұру қажеттілігі жойылды. 1951 жылы 7-ші Белмор графы сарайды Ұлттық сенімге тапсырды, себебі 5-ші және 6-шы графтар 18 ай аралығында мұрагерсіз қайтыс болғандықтан екі рет мүрагерлік салығы төлеуге тура келді. Алайда, сарайдың ішіндегі заттар, бүгінгі күні келушілерге көрсетілетін көптеген нәрселер граф Белмордың меншігінде қала береді. Ұлттық сенім жаз айларында сарайды келушілерге ашады, ал иелікке жыл бойы кіруге болады. 1980-1988 жылдар аралығында сарай жұртшылыққа жабық болды, себебі Ұлттық сенім күрделі қалпына келтіру жұмыстарын жүргізді, оның ішінде тасты ұстап тұрған металл бекіткіштерін ауыстыру үшін қасбетті бөлшектеді, себебі олар тоттанып кеткен. Бұл жұмыс соншалықты мұқият жасалды, бүгінгі күні тас өте жақсы сақталған. Сарайдың қайта ашылуын тойлау үшін Король ана Касл-Кулге шақырылды. Ұлттық сенімге меншікті беру келісіміне сәйкес, Белмор графына Оң қанатта пәтер берілді, оны қазіргі уақытта оның мұрагері мен отбасы пайдаланады. Графтың өзі иеліктің басқа жерінде тұрады.

Сәулет

Неоклассикалық сәулет стилінде салынған Куль замогы екі георгиан дәуірінің сәулетшісінің еңбегі болды, олар бірлесіп жұмыс істемеді. Бастапқыда ирланд сәулетшісі Ричард Джонстонға жертөле құрылысын тапсырды, ол оны аяқтады. Джонстон орынына танымал және сәнді ағылшын сәулетшісі Джеймс Уайат тағайындалды, ол бастапқыдан жаңадан бастамай, Джонстон тоқтаған жерден жұмысты жалғастырып, сарайды сол аумақта аяқтады. Уайат неоклассикалық идеалға – шектеулілікке, симметрияға және ұқыпты пропорцияларға, сондай-ақ мұқият өлшемделген архитектуралық элементтерге қатаң бағынды. Үйдің басты бөлігінің екі жағынан иондық портик және дориялық колонналы қанаттар созылып жатыр. Уайат, мүмкін, ешқашан осы жерге келмеген, Лондоннан үйдің суреттерін жіберген. Өте әдемі әрі алуан түрлі гипстен жасалған төбелердің барлығын ағылшын суретшісі Джозеф Роуз салған. Замоктын ерекше ерекшеліктеріне Портленд тасынан жасалған қасбеттері және иондық капительдері бар қарапайым портик кіреді. Ішінде кіреберіс залында төрт алып скальйола колоннасы бар. Екі баспалдақтан тұратын баспалдақ бірінші қабаттағы ерекше екі қабатты залға алып келеді, ол тағы бір қабатқа көтеріліп, үстінде жатын бөлмелеріне қараған галереяға шығады. Екі кеңістік те төменнен жоғары қарай азая түсетін масштабтағы скальйоладан жасалған дориялық колонналармен әшекейленген. Уайат сарайдағы ең маңызды жиһаздың да жобасын жасады. Сәулетшілер жасаған неоклассикалық бұйымдарды олар үшін арналған жерде табу сирек, олардың эстетикалық құндылығының көп бөлігі бастапқы орнында сақталуынан туындайды. Басқа жиһазды екінші граф Регент стилінің танымал болған кезінде, сондай-ақ кейінгі ұрпақтар орнатқан, сондықтан бүгінгі ішкі көрініс тек неоклассикалық емес, көп қабатты. 1821 жылы король Георг IV үшін дайындалған (бірақ король пайдаланбаған, ол келмеген) мемлекеттік жатын бөлмесі бастапқы жиһазын, мемлекеттік төсегін және қабырға қағаздарын сақтап тұр. Француз империясы стилінде жабдықталған қонақ бөлмесі, грек баспалдағылы залы және қытай стилінде жабдықталған әйелдер кабинеті Регент дәуіріндегі дүниелік білім мен сананың маңыздылығын көрсетеді. Итальяндық мәрмәрдан жасалған каминге ойылған және кіреберіс залының гипстен жасалған фризіне бейнеленген отбасылық мотивтер, бірінші графтың отбасылық мұрасына деген мақтанышын көрсетеді. Сарайдың баққа қараған бөлмелерінен Лох-Кул көлінің әдемі көрінісі ашылады.

Қызмет көрсету аймақтары

Үйдің астында кең жертөле бар, ол солтүстік-батыс газонның астына қарай созылады. Бұл жер асты кеңістігі ішінара қалпына келтіріліп, көпшілікке ашық, және онда ас үйлер, қызметшілер залы, азық-түлік қоймалары, шарап погребі, кір жуатын бөлме, рим стиліндегі су ваннасы, сыра қайнату орны және басқа да кеңселер орналасқан. Касл Кулде жер үстінде қызметтік есік жоқ. Уайт «табиғи» ландшафтта оқшауланған ежелгі пропорцияларға негіделген мінсіз композицияның әсерін беруге тырысты – бұл «неоклассикалық» сәулетшілердің көп іздеген нәрсесі еді. Сырт жағынан үйге қызмет көрсететін практикалық кеңселерге ұзын, еңіс туннель арқылы қол жеткізіледі, ол шаруашылық ғимараттарынан басталады. Осылайша, саудагерлер, қызметшілер және ұсақ жөндеушілер үйге жақындап, кеткенде көрінбейтіндей етіп жасалған, ал сәулетшінің неоклассикалық идеалды композициясы күнделікті шаруалармен бұзылмаған күйде қалды. Мүліктің ішінде көптеген шаруашылық ғимараттар бар; олардың ішінде лоджалар, «Grand Yard», шеберханалар, ат қоралары және «Таллоу Хаус» (бастапқыда шам жасауға пайдаланылған, қазір сыйлық дүкені мен қабылдау орны) ерекше қызығушылық тудырады. Үйге қызметтік туннельге кіретін жер Үлкен ауланың жанында орналасқан.

Мүліктік

Ландшафттық саябақта егілген емен, күл және бук ағаштарының көп бөлігі бүгінге дейін сақталған, және бастапқы мақсатындай ірі қара мен қойлар жайылып жүреді. Меншіктің үлкен бөлігі тарихи түрде ауыл шаруашылығына беріліп, жергілікті шаруаларға жалға беріліп келді, бұл практика қазір де жалғасуда. Оңтүстік-батыс бөлігі Эннискиллен гольф клубына тиесілі, мұнда бастапқы егістіктер қазіргі заманғы гольф алаңдарының дизайнымен өзгереді. Оңтүстік-шығыс бөлігі Кильевлин өнеркәсіптік аймағы үшін сатылды. Қасқырша – яғни, қоршау немесе қабырғасыз ландшафттың көрінісін бұзбай малдың қозғалысын бақылауға арналған арық – сарайдың жанында кездеседі. Саябақта бұрынғы бароко стиліндегі үйдің кең партерлерінің іздерін көруге болады, бірақ Ұлттық сенім қоры орнатқан ақпараттық тақталарға қарамастан, оларды бүгін анықтау қиын.

Отбасы

Белмор графтығы Эннискилленнің батысындағы Белмор тауының атымен аталады. Корри Эннискиллен графы атағын алғысы келген, бірақ бұл атақ Флоренция сарайындағы Коул отбасына берілді. Корри тарапының тегі Белфасттан бастау алады, ал Лоури тарапының шығу тегіне қатысты белгісіздік көп. Лоурилер бастапқыда Шотландияның Дамфрис қаласынан шыққан болуы мүмкін. Ирландия жұрттығының мүшесі ретінде Белмор графы 1801 жылы Ирландия Корольдігі Ұлыбританиямен біріктірілгенге дейін Ирландия Лордтар палатасында орын алды. Екінші және төртінші графтар кейіннен Вестминстердегі Лордтар палатасында Ирландияның өкілдік теңдері ретінде отырды.

Жұмыс күші

Касл Куль ең гүлденген кезеңінде 90-ға жуық қызметкер жұмыс істеді, олардың ішкі және сыртқы жұмыстары бөлінді. Маңайдың жертөлесі толығымен ішкі қызметкерлердің қарамағында болды, ал сыртқы қызметкерлердің тұрғын үйлері көбінесе Ұлы ауланы қоршаған ғимараттарда орналасқан. Белморлар отбасының негізгі резиденциясы Дублинде болған кезде, үйдің алғашқы жылдарында отбасы болмағанда 5-10 қызметкерден тұратын күзетші персонал маңайда қалды. Бұл маңайдың бүгінгі таңдағы тамаша күйін түсіндіруге көмектеседі; үздіксіз тұруы ыдырауға жол бермеді және өрт сияқты ірі апаттардың алдын алуға мүмкіндік берді. Көптеген үйлердегідей, қызметшілер арасында да иерархия қалыптасты. Мысалы, Бас аспаз ас үйдің жылуынан жоғары орналасқан екі бөлмелі пәтерге ие болды. Үй иесі де жеке пәтерге ие болды. Ал аяқ киім тазалаушы басқа төмен дәрежелі қызметшілермен бірге тұрды.

2006 жылы жаңа

Касл Куль 2006 жылғы маусым үшін 17 наурызда жұртшылыққа қайта ашылды. Викториялық жатын бөлменің жаңа дизайны енді Касл Кульдегі төрт жылдық австралиялық ықпалды еске түсіреді. Сомерсет Лоури Корри, 4-ші Белмор графы, 1868 жылдың 8 қаңтарында Жаңа Оңтүстік Уэльс штатының консервативті губернаторы болып тағайындалды және 1872 жылдың 23 ақпанына дейін қызмет етті. Сиднейдегі Үкімет үйінде 4-ші графтың үлкен ұлы 1870 жылдың 1 мамырында дүниеге келді, ол кейін 5-ші граф Белмор атанды. Леди Белмор Сиднейдің жазғы климатын ауыр сезінді және Мосс Вейлге жиі қайтса да, әйелінің денсаулығына алаңдаған Лорд Белмор 1871 жылдың 26 маусымында губернаторлық лауазымынан кетіп, Белмор отбасының келесі жылы Касл Кульге оралуына жол ашты. Белмор паркі (Сидней) және Белмор паркі (Гулберн) Лорд Белмордың губернаторлығы және Австралиядағы оның жеке танымалдылығы нәтижесінде Жаңа Оңтүстік Уэльстегі теміржол саласының дамуын көрсетеді. Викториялық жатын бөлме, Касл Кульдегі 4-ші граф пен графшаның Австралиядағы төрт жылдық сапарына дейін және одан кейін пайдаланған жатын бөлмесі болғандықтан, осы байланысты еске сақтайды. Касл Кульге кіру тек экскурсия арқылы ғана жүзеге асырылады. 2017 жылғы ашылу уақыты туралы мәліметтерді алу үшін Ұлттық трест веб-сайтына сыртқы сілтеме арқылы кіріңіз.