Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Бларни қамалындағы әк тас блогы
Limestone Block in Blarney Castle
the film
Бларни тасы (Cloch na Blarnan) – Ирландияның Корк қаласынан шамамен алыс орналасқан Бларни қамалының қоршауына орнатылған карбон кезеңінің әк тас блогы. Аңыз бойынша, тасты сүйген адамға шешендік (көркем сөйлеу қабілеті немесе жағымпаздық шеберлігі) сыйы беріледі. Тас 1446 жылы қамалдың мұнарасына қойылған. Бұл қамал Ирландиядағы танымал туристік орын болып табылады, ол бүкіл әлемнен келген келушілерді тасты сүйіп, қамал мен оның бақтарын аралап көруге шақырады. "Бларни" сөзі "шебер, жағымпаз немесе әдемі сөз" мағынасын білдіреді. Ирландия саясаткері Джон О'Коннор Пауэр оны былай түсіндірді: "Бларни – жай ғана жағымпаздықтан артық нәрсе. Бұл – юмормен тәттілендірілген, зиялылықпен дәмделген жағымпаздық. Ирландия халқымен араласатын адамдар осыған қатысты көптеген мысалдарды күнделікті өмірінде кездестіреді". Летиция Элизабет Лэндон 1832 жылы жарияланған "Бларни қамалы" атты мақаласында оның қазіргі мағынасын сипаттады.
The Blarney Stone (Cloch na Blarnan) is a block of Carboniferous limestone built into the battlements of Blarney Castle, Blarney, about from Cork, Ireland. According to legend, kissing the stone endows the kisser with the gift of the gab (great eloquence or skill at flattery). The stone was set into a tower of the castle in 1446. The castle is a popular tourist site in Ireland, attracting visitors from all over the world to kiss the stone and tour the castle and its gardens. The word blarney has come to mean "clever, flattering, or coaxing talk". Irish politician John O'Connor Power defined it this way: "Blarney is something more than mere flattery. It is flattery sweetened by humour and flavoured by wit. Those who mix with Irish folk have many examples of it in their everyday experience." Letitia Elizabeth Landon described its contemporary meaning in an article entitled 'Blarney Castle' in 1832.
Шығу тегі
Тастың пайда болуына және оны қоршаған аңыздарға қатысты бірнеше әңгімелер бар. Ертедегі бір әңгімеде Клиодна құдайының қатысы айтылады. Бларни қамалын салған Кормак Лайдир Маккарти 15 ғасырда сот ісіне қатысып, Клиодханадан көмек сұрады. Ол Маккартиге таңертең сотқа бара жатқанда кездескен алғашқы тасты сүйеуді айтты, ол солай жасады, нәтижесінде өте шешендікпен өз ісін қорғап жеңіске жетті. Осылайша Бларни тасы "реніштің алдын алып, алдауға қабілеттілікті" сыйлайды делінеді. Маккарти кейін оны қамалдың парапетіне орналастырды. Бларни қамалының иелері өз веб-сайтында тастың шығу тегіне қатысты бірнеше басқа түсіндірмелер келтіреді. Олардың көпшілігі тастың бұрын Ирландияда болғанын, содан кейін Шотландияға әкетіліп, 1314 жылы қайта Ирландияға жеткізілгенін болжайды. Бұл халық аңызы әдемі болғанымен, тас Бэннокберн шайқасынан 18 жыл бұрын Шотландиядан алынған деген жорамалға сәйкес келмейді. Сонымен қатар, 2014 жылы Глазго университетінің геологтары жүргізген талдау тастың геохимиялық белгілері жергілікті әк тасқа ұқсас екенін көрсетті. Шерлок Холмс радиоспектакліндегі "Бларни тасының оқиғасы" (алғаш рет 1946 жылдың 18 наурызында көрсетілген) Бларни тасын сүйген адам қаза табады. Холмс жүргізген тергеу оқиғаны кісі өлтіру деп анықтады, құрбан болған адамның аяқ киімдері әрекетке дейін жасырын түрде майланған болатын. Уильям Генри Хёрлберт 1888 жылы тастың аңызы сол кезде жүз жылдан да аз ғасырлық екенін жазды, бұл дәстүр 18-ғасырдың соңында пайда болған деген жорамалды тудырады. Бларни тасы туралы аңыз 1785 жылы Франсис Гроустың "Vulgar tongue-тың классикалық сөздігінде" сипатталған.
A number of stories attempt to explain the origin of the stone and surrounding legend. An early story involves the goddess Clíodhna. Cormac Laidir MacCarthy, the builder of Blarney Castle, being involved in a lawsuit in the 15th century, appealed to Clíodhna for her assistance. She told MacCarthy to kiss the first stone he found in the morning on his way to court, and he did so, with the result that he pleaded his case with great eloquence and won. Thus the Blarney Stone is said to impart "the ability to deceive without offending". MacCarthy then incorporated it into the parapet of the castle. The proprietors of Blarney Castle list several other explanations of the origins of the stone on their website. Many of these suppose that the stone had previously been in Ireland, was taken to Scotland and then returned to Ireland in 1314. Although colourful, this folk legend does not account for the fact that it supposes that the stone was removed from Scotland 18 years before Bannockburn. Moreover, an analysis by geologists at the University of Glasgow in 2014 found the stone's geochemical signature matches local limestone. In the Sherlock Holmes radio dramatisation "The Adventure of the Blarney Stone" (first broadcast on 18 March 1946), a man attempting to kiss the Blarney Stone falls to his death. Holmes' investigation reveals this as a murder, the man's boots having been surreptitiously greased before the attempt. William Henry Hurlbert wrote in 1888 that the legend of the stone seemed to be less than a hundred years old at that time, suggesting the tradition began late in the 18th century. The legend of the Blarney Stone was described in A classical dictionary of the vulgar tongue by Francis Grose, printed 1785.
Аңыз
"Бларни" сөзінің "бос мақтау" немесе "әдемі сөздер" синонимі ретінде қолданылуы екі түбірден бастау алады. Бір әңгімеде Клиодхна және Кормак Лайдир Маккарти қатысады (жоғарыдағы "Түптегісін" қараңыз). Тағы бір аңыз бойынша, Елизавета I патшайымы Бларни лорды Кормак Макдермот Маккартиден оның дәстүрлі жер иелену құқығын алуды талап еткен. Кормак патшайыммен кездесуге барды, бірақ өзін тиімді сөйлеуші санамағандықтан, оны ойын өзгертуге көндіре алмайтынына көз жеткізді. Жолда ол бір қарт әйелмен кездеседі, ол оған Бларни қамалындағы белгілі бір тасты сүйгенге шешендік сый беріледі дейді. Кормак патшайымды жерінен айырылмауына көндірді. Тастың күші туралы әңгімеге сәйкес, 19 ғасырдың басындағы ирланд ақыны Фрэнсис Сильвестр Маони Ричард Альфред Милликиннің "Бларнидің тоғайлары" (оң жақта) поэмасына бірнеше (қайырлы) жолдар қосты. Техас Технологиялық Университетінің дәстүріне сәйкес, 1939 жылдан бері оның кампусында көрсетіліп тұрған тас сынығы Бларни тасының жоғалған бөлігі болып саналады. Бұл қалай анықталғаны белгісіз.
It is claimed that the synonymy of "blarney" with "empty flattery" or "beguiling talk" derives from one of two sources. One story involves the goddess Clíodhna and Cormac Laidir MacCarthy (see "Origins" above). Another legend suggests that Queen Elizabeth I requested Cormac MacDermot MacCarthy, the Lord of Blarney, be deprived of his traditional land rights. Cormac travelled to see the queen, but was certain he would not persuade her to change her mind as he wasn't an effective speaker. He met an old woman on the way who told him that anyone who kissed a particular stone in Blarney Castle would be given the gift of eloquent speech. Cormac went on to persuade the queen that he should not be deprived of his land. Echoing the supposed power of the stone, an Irish bard of the early 19th century, Francis Sylvester Mahony, added a number of (humorous) lines to Richard Alfred Millikin's "The Groves of Blarney" (right). According to tradition at Texas Tech University, a stone fragment displayed on its campus since 1939 is a missing piece of the Blarney Stone. How this was determined is unknown.
Музыка мен әдебиетте
Ирландияның дәстүрлі "Бларни тасы" (Roud 4800) әні Том Ленихан, Маргарет Барри және Боб Давенпорт сияқты әртістермен жазылған. "Бларни тасы" - американдық Ween рок тобының әнінің атауы болып табылады. 1832 жылғы Фишердің сурет салу бөлмесіндегі "Скрап кітабындағы" Қала суретіне сүйенген Летиция Элизабет Лэндон тарихи тұлғалардан алынған бларни мысалдарының бірнешеуін келтіреді. Чак Палахниуктің "Саяпал клубы" романында басты кейіпкер колледжді бітіргеннен кейін Ирландияға саяхат жасағанда Бларни тасына зәр тастағанын еске түсіреді.
The traditional Irish song "The Blarney Stone" (Roud 4800) has been recorded by artists including Tom Lenihan, Margaret Barry and Bob Davenport. "The Blarney Stone" is also the name of a song by American rock band Ween. To accompany a picture of the Castle by William Henry Bartlett in Fisher's Drawing Room Scrap Book, 1832, Letitia Elizabeth Landon gives a number of examples of blarney from historical personages. In Chuck Palahniuk's novel Fight Club, the protagonist reminisces about urinating on the Blarney stone on a trip to Ireland after leaving college.