Николай Римский-Корсаковтың "Моцарт және Сальери" операсы – Пушкинның поэмасы негізінде жазылған, өнер мен қызғанау туралы туынды. Музыка, тарих, реализм.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Николай Римский-Корсаковтың операсы «Моцарт және Сальери» – Николай Римский-Корсаковтың 1897 жылы жазылған, Александр Пушкиннің 1830 жылғы аттас ырғақты драмасынан сөзбе-сөз алынған орыс либреттосына негіделген екі көріністі бір актілік опера. Сюжеті Антонио Сальеридің Вольфганг Амадей Моцартты оның музыкасына қызғаныштан улады деген аңызға құрылған. Римский-Корсаков операға Моцарттың «Реквием» және «Дон Джованни» шығармаларынан үзінділерді қосты. Ричард Тарускин бұл операны орыс операсындағы реалистік дәстүрдің қалыптасуының тарихи контексінде қарастырады.
Opera by Nikolai Rimsky Korsakov
Mozart and Salieri ( ) is a one act opera in two scenes by Nikolai Rimsky Korsakov, written in 1897 to a Russian libretto taken almost verbatim from Alexander Pushkin's 1830 verse drama of the same name. The story follows the apocryphal legend that Antonio Salieri poisoned Wolfgang Amadeus Mozart out of jealousy over the latter's music. Rimsky Korsakov incorporated quotations from Mozart's Requiem and Don Giovanni into the score. Richard Taruskin has placed this opera in the historical context of the development of the realistic tradition in Russian opera.
Өнер тарихы
Алғашқы қойылым 1898 жылдың 7 желтоқсанында (ескі стиль бойынша 25 қарашада) Мәскеудегі Солодовников театрында Мәскеу жеке орыс операсының ұсынымымен өтті. Дирижері Иосиф Труффи, сахналық безендірушісі Михаил Врубель болды. Сальери рөлін алғаш орындаған Федор Чалиапин бұл туындыны көбінесе монодрама ретінде орындағанын айтты, себебі Моцарттың партиясы g нотасынан жоғары көтерілмейтін және оның дауыс диапазонына сай болды. Ұлыбританияда алғашқы қойылым 1927 жылдың 11 қазанында, қайтадан Сальери рөлінде Чалиапиннің қатысуымен ұсынылды, ал АҚШ-тағы алғашқы қойылым 1933 жылы Пенсильвания штатындағы Форест Паркте болды. Ұлыбританиядағы соңғы жаңа қойылым 2016 жылдың тамызында Лондондағы Аркола театрында өткен 10-шы Grimeborn фестивалінде өтті; сахналық режиссері Памела Шерман, ал музыкалық жетекшісі Эндрю Чарти болды.
The first performance took place at the Solodovnikov Theater in Moscow, presented by the Moscow Private Russian Opera, Moscow on 7 December 1898 (O. S. 25 November). The conductor was Iosif Truffi and scenic designer was Mikhail Vrubel. Feodor Chaliapin, who originated the role of Salieri, claimed to have often sung the piece as a monodrama, as the role of Mozart goes no higher than g and was within his range. In Britain the first UK performance was presented on 11 October 1927, again with Chaliapin as Salieri, while the first U. S. one took place in Forest Park, Pennsylvania, in 1933. A recent UK revival took place in August 2016 at the 10th Grimeborn Festival at Arcola Theatre in London; the stage director was Pamela Schermann and musical director was Andrew Charity.
Рөлдер
РольДауыс түріПремьералық актерлік құрамМәскеу, 7 желтоқсан 1898 ж. (Дирижер: Иосиф Труффи)МоцарттенорВасилий ШкаферСальерибаритонФёдор ШаляпинКөзі жоқ скрипкашы, сөйлемейтін рөлСәхнә артындағы хор: екінші көріністе Моцарттың Реквиеміндегі бірнеше бөлімді орындайды.
RoleVoice typePremiere castMoscow, 7 December 1898(Conductor: Iosif Truffi) MozarttenorVasily ShkaferSalieribaritoneFyodor ShalyapinA blind fiddlersilent roleOffstage chorus: sings a few bars of Mozart's Requiem Mass in the second scene.
1-ші көрініс
Сальери композитор ретінде жоғары әлеуметтік мәртебеге ие және өнеріне адал қызмет етуге өзін арнаған. Бірақ, құпия түрде ол Моцарттың туындыларына қызғанады, себебі олардың жоғары сапасын мойындайды, әсіресе Моцартты "беймаза" мінезді деп есептейтін болғандықтан. Сальери Моцартты кешкі асқа шақырып, оны улауды жоспарлайды.
Salieri enjoys high social position as a composer, and has dedicated himself to the service of his art. Secretly, however, he is jealous of Mozart's works because he recognizes their superior quality, especially given what he sees as the "idle" character of Mozart. Salieri invites Mozart to dinner and plans to poison him.
2-ші көрініс
Моцарт пен Сальери қонақүйде тамақтанып отыр. Моцарт қара киім киген бейтаныс адам тапсырыс берген "Реквием" шығармасы туралы ойланып, мазасыздыққа толы. Моцарт Сальеридің Пьер Бомаршемен бірлескен жұмысын еске алып, Бомарше бірде біреуді улаған деген әңгіме рас па деп сұрайды, себебі гений мен қылмыс үйлеспес нәрселер. Сосын Сальери Моцарттың ішімдігіне жасырын түрде у қосады. Моцарт клавиштерде ойнай бастайды, ал Сальери жылай бастайды. Моцарт оны байқайды, бірақ Сальери оны жалғастыруға ынталандырады. Моцартқа денсаулығы нашарлай бастайды, содан ол кетеді. Сальери операны Моцарттың гений адам өлтіре алмайды деген сенімі туралы оймен аяқтайды: Микеланджело Ватикан үшін тапсырыс алғанда кімді өлтірмеген, әлде бұл тек қана әуесқойлардың әңгімесі ме?
Mozart and Salieri are dining at an inn. Mozart is troubled by his work on his Requiem, which a stranger in black commissioned from him. Mozart recalls Salieri's collaboration with Pierre Beaumarchais and asks if it could be true that Beaumarchais once poisoned someone, for genius and criminality are surely incompatible. Salieri then surreptitiously pours poison into Mozart's drink. Mozart begins to play at the keyboard, as Salieri begins to cry. Mozart sees this, but Salieri urges Mozart to continue. Mozart begins to feel ill, and leaves. Salieri ends the opera pondering Mozart's belief that a genius could not murder: did not Michelangelo kill for his commissions at the Vatican, or were those idle rumors?
Видео
VHS 1981, Тікелей эфирдегі қойылым, Алексей Масленников (Моцарт), Артур Эйзен (Сальери), Л. Новиков (скрипкашы), Большой театрдың оркестрі мен хоры, Рубен Вартанян.
VHS 1981, Live performance, Alexei Maslennikov (Mozart), Artur Eizen (Salieri), L. Novikov (Violinist), Orchestra and Chorus of the Bolshoi Theatre, Ruben Vartanian